Recep Uysal / Anafen / Anafen Dershaneleri R.U

Tatil kelimesinin kelime kökü olarak “Atalet” kelimesinden geldiğini ve benzer anlamları olduğunu sanırım çoğumuz duymuşuzdur. Yani tembellik yapma dönemi olarak da görülebilen tatil, bir işle meşgul olmama, çalışmayı durdurma eğlenmek, dinlenmek amacıyla çalışmadan geçirilen süre gibi anlamlara geliyor.
Birçok öğrenci için de benzer anlamlar çağrıştırıyor tatil kavramı. Yarıyıl tatilinde sınavlara -özellikle SBS’ ye- hazırlanan öğrencilerin de zihinlerinde tatil denince benzer şeyler şekillenmekle birlikte tatil ile ilgili farklı düşünceler de oluşabiliyor. Mesela öğrenciler tatili gece geç vakitlere kadar oturulan, ertesi gün de öğleye kadar uyunan, ardından kalkıp kahvaltı yapılan ve eğer dışarı çıkmak planlanmıyorsa bilgisayarda oyun oynanarak, internette boş boz gezinerek ya da televizyonda ne kadar lüzumlu faydalı olduğu tartışılan televizyon programları izlenerek vakit geçirilen bir zaman dilimi olarak algılayabiliyor.
 Gerçekten de yarıyıl tatili böyle bir şey midir? Kış aylarına denk geldiği için evde uyuyarak, bilgisayar karşısında ya da televizyona bağlı bir halde geçirilecek kadar değersiz bir zaman dilimi midir yarıyıl tatili?  Aslında böyle bir düşünce ve yaşayış öğrenciyi tatilde dinlendirmekten çok yoracaktır. Dönem başından itibaren alışılan düzenin birden bire bu kadar keskin bir şekilde bozulma vücudun uyum sağlaması zorlaştıracak, ardından temellik oluşacak, ikinci dönemim başlamasıyla birlikte bu tembelliği öğrencinin üzerinden atması kolay olmayacaktır.
Düşük Yoğunluklu Çalışma…
Çoğu öğrenci tarafından içinde okul, ödev ya da sınav olmayan iki haftalık “boş zaman dilimi” olarak algılansa da kişinin hem şimdiki hem de gelecek hayatının daha güzel olabilmesi için “boş zaman dilim”lerinin bile çok iyi değerlendirilmesi gerekir. Tatili kişinin kendini geliştirmesi, etkin bir şekilde dinlenebilmesi için çok basit bir planlama ile daha rahat stressiz bir öğrenme süreci olarak değerlendirilmesi öğrenci başarısı açısından çok daha olumlu sonuçlar doğuracaktır.
Bir öğretmen arkadaşım öğrencileriyle yarıyıl tatili hakkında konuşurken “tatil” kelimesini kullanmadığını bunun yerine yarıyıl ya da sömestr “fırsatı” dediğinden bahsetmişti. Sanırım önümüzdeki 15 günlük zaman dilimine bu şekilde bakabilmek çok önemli. Sınavlara hazırlanan her öğrenci yarıyıl tatiline bu gözle bakmalı, kendine birçok yönden avantaj sağlayabileceği hayati bir “fırsat” olarak görmeli ve değerlendirmelidir.
Nasıl bir “fırsat”ın bize sunulduğuyla ilgili biraz beyin jimnastiği yapalım;
 
1. Birinci dönemde kalan konu eksiklerimizi giderme fırsatı,
2. Okul, ödev, sınav olmayan bir süreçte sakin bir kafayla stressiz bir şekilde soru çözme fırsatı,
3. Bol bol konu tekrarı yapma fırsatı,
4. Yabancı dilinizi geliştirecek etkinlikler yapabilme fırsatı,
5. Sizden daha fazla çalıştığını düşündüğünüz arkadaşlarınızı yakalama fırsatı,
6. SBS hazırlıkta bir adım öne geçme fırsatı,
7.Hep ertelediğiniz kitapları istediğiniz kadar okuma ve kendinizi geliştirme fırsatı,
8. Ailenizle birlikte nitelikli vakit geçirme ve paylaşım fırsatı,
9. Akrabalarınızı, arkadaşlarınızı ziyaret edebilme fırsatı,
10. Tarihi ve kültürel zenginliklerimizi gezme, eğlenme, dinlenme fırsatı
 
Listeyi daha da uzatabiliriz. Pascal’a ait çok güzel bir söz vardır: “Bize ait olmayan zamanlar üzerine kafa yoruyor, bize ait olan biricik zamanı ise asla düşünmüyoruz. Olmayan zamanların rüyasını kurarken elimizdeki biricik zaman körü körüne uçup gidiyor.” Sizinde şu an elinizde size ait olan ve güzelce planlanıp değerlendirilmesi gereken uzun bir zaman dilimi var. Elinizden körü körüne uçup gitmesine izin vermemek çok daha faydalı olacaktır.
Kendinize mutlaka bir tatil planı hazırlayın. Tatil ajandanız hazır olsun. Yarıyıl tatilinde nasıl bir yol izleyeceğinizi önceden belirlemek sizi rahatlatacaktır. Birinci dönemde okulda ve dershanede gördüğünüz konulardan hangilerinden eksikleriniz olduğunu belirleyin ve daha çok o konulara yoğunlaşın. Tüm konularla boğuşmak yerine kendinize daha özel hedefler, spesifik konular belirleyip zamanınızı onlara ayırın. Yapacağınız sosyal faaliyetlerin, gezilerin zamanını da önceden tasarlayın. Yaptığınız bu programın ne kadar faydalı olduğunu da gözden geçirmeyi unutmayın.
Okuma Zamanı
Dersle çalışmayla birlikte kitap okumayı tatilde sakın ihmal etmeyin. Çünkü hangi yaşta olursa olsun toplumdaki her bireye kazandırılması gereken özelliklerden biri etkili okuma alışkanlığının kazandırılmasıdır. Kişinin kendisini, çevresini ve dünyayı doğru biçimde algılayıp yorumlaması, yaşadığı sosyal çevreye uyum sağlaması, akademik başarısının artması kitap okumayla doğrudan ilişkilidir.  Tatilde kitap okuyacak çok fazla zamanınız olacak. Kitap okumak hem sınav başarınızı olumlu etkileyecek, hem kendinizi geliştirmenizi sağlayacak hem de sizi dinlendirecektir. Kitap okudukça anlama, yorumlama, fikir yürütme gibi özellikleriniz gelişecek, yepyeni dünyalarla tanışacaksınız.
Ailelere düşen…
Bu süreçte aileler de çok dikkatli olmalı, öğrencinin tatil sürecini çok iyi planlamasına ve değerlendirmesine yardımcı olmalıdır. Bu konuda yapılabilecek en güzel şeylerden biri öğrencin özellikle şiddet içeren oyunlara izin vermemektir. Bir çok öğrencinin –maalesef- yarı yıl tatiline bakışı evde kalıp saatlerce istediği oyunu oynayabileceği zaman dilimi olarak bakmak olabiliyor.  Aileler sadece yarıyıl tatilinde değil diğer zamanlarda da öğrencinin bilgisayar karşısında geçirdikleri süreye ve oyunların içeriğine dikkat etmelidir.  Günümüzde araştırmalar çok fazla bilgisayar oyunu oynayan çocukların sosyal gelişiminin olumuz etkilendiği, özgüvenlerinin düşük, sosyal kaygı ve saldırganlık davranışlarının yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Oynanan oyunun türünün şiddet eğilimini arttırdığı ileri sürülmektedir. Çocuk oyun oynarken kendini oyundaki karakterle özdeşleştirmekte ve bambaşka bir kimliğe bürünebilmektedir.
Tatilde çocuğun bilgisayar oyunlarına tümüyle karşı çıkmak ve çatışma ortamı oluşturmak da çok faydalı bir davranış olmayabilir. Özellikle ergenlik çağındaki öğrenciler için bu yasağa karşı çıkma, aileden gizli oyun oynamaya çalışma, aileye karşı tepki geliştirme gibi davranışlar ortaya çıkabilir. Yapılabilecek en güzel şey öğrenciye alternatifler sunabilmektir. Tatilde evde geçirdiği vakitte kendisine bilgisayar oynamaktan başka yapacak bir şey bulamayan bir öğrenci bilgisayarda çok da fazla oyun oynama eğiliminde olacaktır. Zamanını güzel değerlendirebileceği alternatifler sunmak oyun oynama isteğini azaltacaktır. Ayrıca aile özellikle şiddet içerikli oyunlar konusundaki duruşu ile ilgili mutlaka çocuğuyla konuşmalı, onun görüşlerini de almalı, kavgaya dönüşmeyen karşılıklı iletişim ortamları oluşturulmalıdır.
İkinci önemli nokta özellikle tatile çocukla birlikte nitelikli vakit geçirilebilecek programlar organize etmektir. Tatiller aile içi ilişkileri geliştirme ve birlikte geçirilen zamanı artırma yönünden de önemli bir fırsat olarak görülebilir. Çocuklarla zaman geçirmek kadar bu zamanı kaliteli geçirebilmek onları sağlıklı gelişmeleri adına çok önemlidir. Özellikle çalışan ebeveynler için yarıyıl tatili çocukla kaliteli zaman geçirmek için çok daha önemlidir.
Aileler yarıyıl tatilince öğrencinin eğer varsa ödevlerini yapmasına yardımcı olabilirler. Özellikle ilk dönem okulda yaşanan olumsuzlukları gündeme getirmeden öğrencinin eksiklerini gidermesi için ona yol gösterebilirler. Günün belli vakitlerinde tüm aile bireylerinin katıldığı kitap okuma saatleri belirlenerek öğrenciye bu konuda örnek olabilir ve birlikte vakit geçirmiş olabilirler. Birlikte sinemaya ya da tiyatroya gidebilir, eğlenceli zaman geçirebilirler. Aile olma bilincini arttırmak için akraba ziyaretleri yapabilir, akrabaları davet edebilir, çocuğun diğer akrabalarla kaynaşması sağlanabilir. Ailece evde oynanacak oyunlar belirlenip evde eğlenceli vakit geçirilebilir. Öğrencinin sportif bir etkinliğe katılması sağlanabilir.
Ailenin dikkat etmesi gereken üçüncü önemli nokta zaman hırsızları konusunda dikkatli olmaktır.Öğrenciler özellikle tatil dönemlerinde televizyon izleyerek, internette sörf ya da chat yaparak, cep telefonlarım mesajlar atarak çok uzun zamanlar geçirebilmektedir. Bu durum psikolojik sorunlara ek olarak sağlık sorunlarına da neden olabilmektedir. Özellikle ergenlik döneminde hızlı bir gelişme döneminde olan çocuklarda duruş bozuklukları, göz sorunları, çeşitli kas problemleri ortaya çıkabilmektedir. Öğrencinin beslenme ve uyku düzeni olumsuz etkilenmekte ayrıca uzun süre radyasyonlu ortamda kalmanın olası etkileri de hatırlanmalıdır. Hiçbir şekilde karşılıklı bir etkileşimin olmadığı, tek taraflı bilgisayar oyunları, televizyon aktiviteleri yerine, arkadaş etkileşimini artıran, sosyal ilişkileri şekillendiren, bir grubun parçası olduğunu hissettiren, öğrencinin iletişim kurmasını ve kendini ifade etmesini sağlayan etkinliklere katılmasını sağlamak çok daha faydalı olacaktır.
Önemli bir nokta da öğrencinin tatilini güzel bir şekilde değerlendirmesi amacıyla tatili aşırıya kaçmış bir etkinlikler yığını haline getirmemektir. Aile öncelikle çocuğunu çok iyi tanımalı, onun hoşlanacağı, ona fayda sağlayacak, fiziksel, sosyal, psikolojik gelişimini olumlu etkileyecek etkinlikleri seçmek, bu konuda dikkatli davranmaktır. Tatilde yapılabilecek birçok aktivite çocuk ile birlikte planlanıp tüm aile bireyleriyle birlikte gerçekleştirilebilir. Böylece hem çocuğun hoşlandığı hem de aile bağlarının güçlendiği aktiviteler yapılmış olur.
Tatilde sadece ders mi çalışacağız?
Bu sorunun cevabı tabii ki hayır. Tatil de ilk dönemim yoğun geçen günlerinden sonra yorgunluğunuzu atmanız, ikinci dönemi dinlenmiş hazır bir şekilde başlamanız çok önemli. Zaten siz de göreceksiniz çok basit bir planlamayla dinlenmeye, eğlenmeye fazlasıyla vaktiniz kalacak. Yapmanız gereken tek şey aşırıya kaçmadan ölçülü bir şekilde sizi dinlendirecek aktiviteleri planlamak ve bunlara zaman ayırmak.
Şimdi karar verme sırası sizde. Tatil sizin planlamamanıza göre şekillenebilecek bir zaman dilimi. İçinin nasıl dolacağı size bağlı. Ya önünüze altın bir tepsi içinde sunulmuş 15 günlük fırsatı en güzel şekilde değerlendirecek ve bu virajı kazasın bir şekilde geçeksiniz ya da….
En iyisi siz “ya da” kısmını boş verin. Güzel günleri en güzel şekilde değerlendirin.