10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları | MEB Yayınları Sayfa 196–197
BEUS, buzlanma riskini önceden bildirerek ulaşım güvenliğini artırır. Afet ve acil durum çantası ise afet sonrası hayati ihtiyaçların karşılanmasını sağlar.
6. Ünite Ölçme ve Değerlendirme Soruları
Soru 1: Afetlerden korunma uygulaması olan BEUS’un önlemeye yardımcı olduğu olumsuz durumlar nelerdir?
- Buzlanma kaynaklı trafik kazaları
- Trafik akışında yaşanabilecek durmalar
- Soğuk ve buzlanmaya bağlı sağlık sorunları
Soru 2: İstanbul gibi yoğun nüfuslu yerleşmelerde bu tür uygulamalar günlük hayatı nasıl kolaylaştırır?
Cevap: Erken uyarı sistemleri, sürücüleri ve yayaları önceden bilgilendirerek zaman kaybını azaltır, ulaşımı daha güvenli hâle getirir ve insanların günlük planlarını daha sağlıklı yapmalarına yardımcı olur.
3 ve 4. soruları aşağıdaki görsele göre cevaplayınız.
Soru 3: Afet ve acil durum çantasına neler konulmalıdır?
- İçme suyu
- Uzun ömürlü gıdalar
- İlk yardım seti
- Yedek giysi (çamaşır, çorap)
- Battaniye veya uyku tulumu
- El feneri
- Radyo ve yedek piller
- Hijyen malzemeleri
- Önemli belgeler
- Düdük ve çok amaçlı çakı
Soru 4: Afet ve acil durum çantasının düzenli aralıklarla güncellenmesinin faydaları nelerdir?
Cevap: Düzenli güncelleme, çantadaki malzemelerin her zaman kullanıma hazır olmasını, yiyecek ve ilaçların taze kalmasını ve afet sonrası hayatta kalma şansının artmasını sağlar.
10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları | MEB Yayınları Sayfa 198
Artvin’de engebeli arazi, bol yağış ve uzun kış şartları, bazı doğal afetlerin sık yaşanmasına neden olur. Önleyici tedbirler ve bilinçli planlama, afet riskini önemli ölçüde azaltabilir.
5 ve 6. soruları aşağıdaki görsellerden yararlanarak cevaplayınız.
Soru 5: Artvin’de yaşanma ihtimali yüksek olan afet türleri hangileridir?
Cevap: Artvin’in coğrafi özellikleri göz önünde bulundurulduğunda aşağıdaki afetlerin görülme olasılığı yüksektir:
- Çığ
- Buzlanma
- Kütle hareketleri (heyelan, kaya düşmesi)
- Su baskınları
- Orman yangınları
Soru 6: Bu afetlere karşı Artvin’de afete dirençli yaşam alanları oluşturmak için neler yapılabilir?
Cevap: Artvin’de afete dirençli yaşam alanları oluşturmak için dere yataklarında yapılaşmaya izin verilmemeli, heyelan riski bulunan yamaçlarda ağaçlandırma ve zemin güçlendirme çalışmaları yapılmalıdır. Çığ ve buzlanmaya karşı çığ tünelleri, kar perdeleri, yol ısıtma ve erken uyarı sistemleri kurulabilir. Orman yangınları için ise yangın şeritleri açılması, orman bakımı yapılması ve halkın afet bilinci konusunda eğitilmesi büyük önem taşır.
10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları | MEB Yayınları Sayfa 199
Afete dirençli yerleşmeler, planlama–uygulama–iyileştirme döngüsünü doğru yöneten yerlerdir. Farkındalık ve koordinasyon, kayıpları azaltır.
7-9. soruları aşağıda verilen, bir yerleşmeyi dirençli bir yaşam alanı hâline getirecek unsurlara göre cevaplayınız.
Soru 7: Afete dirençli yerleşme için yapılması gerekenleri sınıflandırınız.
Afet Öncesinde
- Risk ve tehlike haritalarının hazırlanması
- Depreme/afete dayanıklı yapılaşma
- Erken uyarı sistemleri ve tatbikatlar
- Kritik altyapıların güçlendirilmesi
- Toplumun eğitimi ve bilinçlendirme
Afet Esnasında
- Kriz yönetim merkezlerinin etkin çalışması
- Yedek enerji–iletişim sistemlerinin kullanımı
- Tahliye ve acil müdahalenin koordinasyonu
- Bilginin doğru ve hızlı paylaşımı
Afet Sonrasında
- Hızlı hasar tespiti
- Temel hizmetlerin (su, elektrik, sağlık) geri getirilmesi
- Esnek ve güvenli yeniden inşa
- Psikososyal destek ve izleme
Soru 8: Öncelikle önerilecek unsurlar hangileridir?
Cevap (İşaretlenir):
- Afet sırasında ortaya çıkabilecek risklerin belirlenmesi
- Afet tahmin ve erken uyarı sistemlerinin kurulması
- Afete karşı bilinçlendirme çalışmalarının planlanması
- Afete karşı düzenli tatbikatların yapılması
- Kritik öneme sahip tesis ve altyapıların belirlenmesi
- Afete duyarlı alanlara yönelik mekânsal analizlerin yapılması
Soru 9: Toplumsal farkındalığın önemi nedir?
Cevap: Toplumsal farkındalık, doğru davranışların yaygınlaşmasını sağlar; hazırlık düzeyini artırır, panik ve yanlış müdahaleleri azaltır, can ve mal kaybını düşürür. Bilinçli toplumlar afetlere daha hızlı uyum sağlar.