10. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Sayfa 164 Cevapları (MEB Yayınları)
A) Aşağıdaki bilgi haritasını doldurunuz.
Kısa Cevap: İnsanın yapısı, siyasi olaylar, coğrafya, kültür ve dinî metinlerin yorumu.
Detaylı Cevap: Dinî Yorum Farklılıklarının Sebepleri:
- İnsanın yapısından kaynaklanan özellikler (farklı düşünme, anlama ve yorumlama biçimleri)
- Siyasi olaylar (tarihî gelişmeler ve yönetimle ilgili farklı görüşler)
- Coğrafi özellikler (yaşanılan bölgenin şartları ve ihtiyaçları)
- Kültürel özellikler (toplumların gelenek, örf ve yaşam biçimleri)
- Dinî metinlerin farklı yorumlanması (ayet ve hadislerin farklı şekillerde anlaşılması)
10. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Sayfa 165 Cevapları (MEB Yayınları)
B) Aşağıdaki anlam çözümleme tablosunda verilen tanımların hangi kavramlarla ilişkili olduğunu belirleyerek ilgili alanları işaretleyiniz.
Kısa Cevap: a) Mezhep b) Tevil c) Fıkıh ç) Ehlisünnet d) İtikad
- a) İslam’da dinin ayrıntılarına ilişkin konularda, kendine özgü yorum ve uygulamalara sahip olan inanç ve ibadet grupları → Mezhep
- b) Birden fazla anlama gelen bir ayetin bu anlamlarından birinin tercih edilmesi → Tevil
- c) Müslümanların günlük yaşamlarını düzenleyen kuralları içeren ilim dalı → Fıkıh
- ç) Günümüzde Müslümanların büyük çoğunluğunun benimsediği görüş → Ehlisünnet
- d) Allah’ın (cc) gönderdiği kuralların hepsini kesin olarak kabul etmek ve iman etmek → İtikad
C) Aşağıda Ehlisünnet ve Şia’nın ortak ve farklı özelliklerine ait bilgiler maddeler hâlinde verilmiştir. Venn diyagramındaki boş alanlara bu bilgilerin yer aldığı maddeyi yazınız.
Kısa Cevap: Ehlisünnet: a, c, g | Ortak: ç, e | Şia: b, d, f
Ehlisünnet (sol taraf):
- a) Müslümanların çoğunluğu bu görüşü benimsemektedir.
- c) Bünyesinde ortaya çıkan mezheplerden biri Hanefiliktir.
- g) Bu görüşün isimlendirilmesi Hasan Basri tarafından yapılmıştır.
Ortak özellikler (kesişim):
- ç) İslam düşüncesinde ortaya çıkmış dinî yorum biçimidir.
- e) Bünyesinde ortaya çıkan mezheplerden biri Caferiliktir.
Şia (sağ taraf):
- b) Temel kaynak olarak Kur’an ve sünnet kabul edilir.
- d) On iki imama inanmak dinin aslı bir hükmü olarak kabul edilir.
- f) Bu görüşte Hz. Peygamber’in uygulamaları takip edilir.
10. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Sayfa 166 Cevapları (MEB Yayınları)
C) Aşağıdaki soruları kutulardaki harfleri kullanarak cevaplayınız.
Kısa Cevap: 1) b, c, ç, e, f 2) a, d, g 3) b 4) a, d, g 5) ç
1- Namaz, oruç, zekât gibi ibadetlerin şartlarını inceleyen mezhepler →
b (Hanefilik), c (Caferilik), ç (Malikilik), e (Şafiilik), f (Hanbelilik)
2- İslam düşüncesinde ortaya çıkan itikadi-siyasi mezhepler →
a (Eşarilik), d (Maturidilik), g (Şiilik)
3- Numan bin Sabit’in görüşlerine dayanan mezhep →
b (Hanefilik)
4- İmam Şafii’nin mezhebi (fıkhi) olduğundan aynı grupta olmayanlar →
a (Eşarilik), d (Maturidilik), g (Şiilik)
5- Medine halkının uygulamalarına önem veren mezhep →
ç (Malikilik)
D) Aşağıdaki sorunun cevabını yazınız.
Soru: Ayetin altı çizili ifadesinde vurgulanmak istenen nedir? Yorumlayınız.
Kısa Cevap: Farklılıklar üstünlük değil, tanışma ve kaynaşma içindir.
Detaylı Cevap: Ayetin altı çizili kısmında, insanların farklı millet ve kabilelere ayrılmasının bir üstünlük nedeni olmadığı vurgulanmaktadır. Bu farklılıkların amacı, insanların birbirlerini tanıması, anlaması ve birlikte yaşamasıdır.
İslam’a göre insanlar arasında ırk, renk veya soy üstünlüğü yoktur. Asıl değer ölçüsü, takva yani ahlak ve sorumluluk bilincidir.
Bu nedenle ayet, toplumda hoşgörü, birlik ve kardeşlik anlayışının gelişmesini hedefler. İnsanlar farklılıklarını ayrılık sebebi değil, zenginlik ve dayanışma fırsatı olarak görmelidir.
10. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Sayfa 167 Cevapları (MEB Yayınları)
2. Soru: Din İşleri Yüksek Kurulunun fetvasına göre balık dışındaki deniz ürünlerinin tüketilmesi konusunda farklı görüşlerin ortaya çıkmasının sebepleri nelerdir? Açıklayınız.
Kısa Cevap: Mezheplerin yorum ve hüküm çıkarma yöntemlerinin farklı olmasıdır.
Detaylı Cevap: Balık dışındaki deniz ürünleri konusunda farklı görüşlerin ortaya çıkmasının temel nedeni, İslam alimlerinin Kur’an ve hadisleri farklı şekillerde yorumlamasıdır. Bazı mezhepler, bir yiyeceğin helal sayılabilmesi için açık bir delil bulunmasını şart koşarken, bazıları daha genel ifadelerden hareketle daha geniş yorumlar yapmıştır.
Örneğin Hanefiler daha sınırlı bir yaklaşım benimserken; Şafii, Maliki ve Hanbeli mezhepleri “deniz ürünleri helaldir” anlayışını daha geniş yorumlamıştır. Bu farklılıklar, mezheplerin fıkhi yöntemlerindeki çeşitlilikten kaynaklanmaktadır.
3. Soru: Yorum farklılıkları İslam’ın yaşanmasına ne gibi katkılarda bulunmaktadır? Gerekçeleriyle açıklayınız.
Kısa Cevap: Farklı yorumlar, dinin farklı şartlarda daha kolay yaşanmasını sağlar.
Detaylı Cevap: İslam’daki yorum farklılıkları, dinin farklı zaman, coğrafya ve toplumlara uyum sağlamasını kolaylaştırır. İnsanların yaşam şartları birbirinden farklı olduğu için tek bir uygulama yerine farklı yorumların bulunması kolaylık sağlar.
Bu sayede bireyler, kendi şartlarına en uygun olan görüşü seçerek dini daha bilinçli ve rahat bir şekilde yaşayabilir. Ayrıca bu durum, İslam’ın esnek ve kapsayıcı yapısını gösterir ve toplumda hoşgörü ile birlik anlayışını güçlendirir.
10. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Sayfa 168 Cevapları (MEB Yayınları)
E) Çoktan seçmeli soruları okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz.
1. Soru: İslam düşüncesinde ortaya çıkan fıkhi bir mezheptir ve kurucusunun eseri el-Müsned’dir. Buna göre doğru cevap hangisidir?
Kısa Cevap: C) Hanbelilik
Detaylı Cevap: Soruda verilen ipuçlarına göre mezhep fıkhi bir mezheptir ve kurucusunun önemli eserlerinden biri el-Müsned’dir. Bu özellikler, Ahmed bin Hanbel’in kurduğu Hanbelilik mezhebine aittir. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.
2. Soru: Bu ayete göre aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?
Kısa Cevap: A) I ve III
Detaylı Cevap: Ayet, insanların aynı kökten geldiğini ve eşit olduğunu vurgular. Bu nedenle:
- I doğru: İnsanlar yaratılış bakımından kardeştir.
- III doğru: İnsan değeri, kendi çabası ve takvası ile belirlenir.
Ancak:
- II doğrudan çıkarılamaz,
- IV yanlıştır, çünkü üstünlük soyla değil takva ile ölçülür.
Bu yüzden doğru cevap A şıkkıdır.
3. Soru: Aşağıdaki hadislerden hangisi bu ayetin mesajı ile aynı doğrultudadır?
Kısa Cevap: D) Allah sizin dış görünüşlerinize değil kalplerinize bakar.
Detaylı Cevap: Ayetin ana mesajı, insanların dış özellikleriyle değil, iç değerleriyle (takva ve ahlakla) değerlendirildiğidir.
Bu anlamı en iyi yansıtan hadis:
“Allah sizin dış görünüşlerinize ve mallarınıza bakmaz, kalplerinize ve amellerinize bakar.”
Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.