10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 246 Cevapları
Sıra Sizde Cevapları
Soru 1: Metnin kahramanları arasındaki ilişkiyi gösteren bilgi haritasını tamamlayınız.
Kısa Cevap: Merkezde Ulaş Oğlu Kazan bulunur ve diğer kişiler ona bağlıdır.
Detaylı Cevap: Metindeki ilişki ağına göre:
- Merkez: Ulaş Oğlu Kazan
- İç Oğuz beyleri → sağ kanat komutanı: Han Afşar
- Dış Oğuz ağaları → sol kanat komutanı: Kıyan Oğlu Deli Dündar
- Öncü birlik komutanı: Kara Göne Oğlu Kara Budak
Bu yapı, Oğuzlarda düzenli bir askerî teşkilat ve liderlik sistemi olduğunu gösterir.
Soru 2: Kara Budak’ın gönüllü olmasının sebebi nedir?
Kısa Cevap: Sadakat ve cesaret duygusuyla hareket etmiştir.
Detaylı Cevap: Kara Budak, Kazan’a bağlı bir yiğittir ve onu tehlikeye atmak istemez. Bu yüzden “önce beni yutsun” diyerek kendini ortaya koyar. Bu davranış, Türk destanlarında önemli olan kahramanlık, fedakârlık ve bağlılık değerlerini yansıtır.
Soru 3: Kazan bu sözü neden söylemiştir?
Kısa Cevap: Başarısını tek başına değil, destek sayesinde kazandığını göstermek için söylemiştir.
Detaylı Cevap: Kazan, ejderhayı yenmesinde Lala’nın verdiği cesaretin etkili olduğunu kabul eder. Bu söz, onun mütevazı (alçakgönüllü) olduğunu ve başarıyı paylaşmayı bildiğini gösterir. Aynı zamanda dostluk ve destekle başarının arttığını vurgular.
Soru 4: Metindeki İslamiyet etkili kelimeleri belirleyiniz ve çıkarım yapınız.
Kısa Cevap: Metinde Allah, dua, abdest, kâfir gibi kelimeler vardır. Bu durum dinin dile etkisini gösterir.
Detaylı Cevap: Metinde yer alan Allah, Tanrı, Perverdigâr, abdest, dua, kâfir, gazan mübarek olsun gibi ifadeler, İslamiyet’in Türk toplumuna girmesiyle birlikte dilde de değişim yaşandığını gösterir. Bu kavramlar, sosyal hayatın değişmesiyle birlikte edebiyata da yansımıştır. Böylece dil, toplumun inanç yapısına göre şekillenmiştir.