10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 255 Cevapları
Sıra Sizde Cevapları
Soru 1: Metinde geçen millî, manevi ve evrensel değerlerin nasıl aktarıldığını yazınız.
Kısa Cevap: Metinde değerler, kahramanların davranışları ve olaylar aracılığıyla somutlaştırılarak aktarılmıştır.
Detaylı Cevap: Metin, değerleri doğrudan anlatmak yerine örnek olaylar ve karakterler üzerinden hissettirerek verir.
- Cesaret ve yiğitlik, Kazan’ın ejderhayla korkusuzca savaşmasında görülür.
- Mertlik ve dürüstlük, Kazan’ın hileye başvurmadan savaşmak istemesiyle öne çıkar.
- Fedakârlık ve sadakat, Kara Budak ve Lala Kılbaş’ın Kazan için canını ortaya koymasında belirginleşir.
- İnanç ve manevi değerler, Allah’a sığınma ve dua etme davranışlarıyla aktarılır.
- Toplumsal değerler, Bayındır Padişah’ın misafirperverliği ve adaletli yaklaşımıyla gösterilir.
Bu yönüyle metin, okuyucuya “nasıl davranılması gerektiğini” örnekleyerek öğretir ve kalıcı bir etki bırakır.
Soru 2: Cümlelerin ilgili disiplinlerle ilişkisini yazınız.
Kısa Cevap: Metindeki cümleler, farklı bilim dallarıyla ilişkilendirilerek çok yönlü bir anlatım sunar.
| Cümleler | Disiplin | Gerekçesi |
|---|---|---|
| Akarsudan abdest aldım, alnımı yere koyup namaz kıldım. | Din | İbadet ve dini uygulamalar anlatılarak İslamî yaşam biçimi yansıtılmıştır. |
| Lala düşündü ki: “Kazan dedikleri er yiğittir…” | Psikoloji | Bireyin düşünce süreci, duyguları ve değerlendirmeleri ön plandadır. |
| Beylerle Serhab Dağı’na seyre çıktım. | Coğrafya | Doğal çevre ve mekân unsurları anlatılmaktadır. |
| Yedi gün, yedi gece burada Padişah’ı konuk etti. | Sosyoloji | Toplumun gelenekleri, misafirperverlik anlayışı ve sosyal ilişkileri görülmektedir. |
| Aras ve Kars Kalesi’ni o seferde aldım… | Tarih | Fetih, savaş ve yönetim gibi tarihî olaylara yer verilmiştir. |
Genel Değerlendirme
Bu metin sadece bir hikâye değil, aynı zamanda bir toplumun değerler sistemini yansıtan kültürel bir aynadır. İçinde hem bireysel erdemler hem de toplumsal kurallar bir arada sunulur. Bu nedenle metin, okuyucuya yalnızca bilgi vermez; aynı zamanda kişilik gelişimine katkı sağlar.