10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 260 Cevapları
Dilimizin İncelikleri Cevapları
Soru 1: Aşağıdaki cümlelerde altı çizili fiillere gelen eklerin cümleye kattığı anlamları yazınız.
Kısa Cevap: Fiil ekleri cümleye soru, koşul, gereklilik, tahmin ve zaman gibi anlamlar katar.
| Cümle | Cümleye kattığı anlam |
|---|---|
| Bir av avlayayım, yurduma avsız gitmeyeyim. | İstek, olumsuzluk |
| Bu ejderhanın üstüne varalım mı, yoksa yan taraftan sessizce savuşup kaçalım mı? | Soru, kararsızlık |
| Eğer ejderha öldürdüysen, gazan mübarek olsun. | Koşul (şart) |
| O yılanın üstüne gitmelisin, dedi. | Gereklilik, öğüt |
| Ola ki Kazan ejderha olmuştur, ne kavim ne kardeş tanır. | Tahmin, olasılık |
| Lala işitti ki Kazan yalnız başına av yerinde kalmış. | Öğrenilen geçmiş zaman |
| Hemen Bayındır Padişah’a varıp “Kazan ejderha öldürmüştür.” diye haber verdi. | Kesinlik bildiren öğrenilen geçmiş |
| Ejderhanın üstüne gitme desem, belki bana kızıp öfkelenir. | Koşul, çekinme |
Soru 2a: Parçadan uygun fiil örneklerini yazınız.
Kısa Cevap: Fiiller basit, türemiş ve birleşik olarak üçe ayrılır.
Basit Fiiller
- oldu
- yaptılar
- yazıldı
- verdi
Türemiş Fiiller
- uyandırmıştı
- ediliyor
- gülünüyordu
Birleşik Fiiller
- gelmiş olmak
- şaka etmek
- karar vermek
- yâr olmak
Soru 2b: Fiillerin cümledeki işlevini açıklayınız.
Kısa Cevap: Fiiller, cümleye hareket ve anlam kazandırır.
Detaylı Cevap: Fiiller çıkarıldığında metin durağan ve anlaşılması zor bir hâle gelir. Çünkü fiiller, cümlede eylemi, zamanı ve oluşu bildirir. Ayrıca kimin ne yaptığını göstererek anlatımı canlı, akıcı ve anlaşılır hâle getirir. Bu nedenle fiiller, bir metnin en temel yapı taşlarından biridir.