0. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 294 Cevapları (MEB Yayınları)
Sıra Sizde Cevapları
Soru 1 - Kaç Yerinden metni, Yeni Lisan anlayışına uygun mudur? Açıklayınız.
Kısa Cevap: Metin Yeni Lisan anlayışına uygundur.
Detaylı Cevap: “Kaç Yerinden” metninde sade, anlaşılır ve konuşma diline yakın bir Türkçe kullanılmıştır. Metinde ağır ve süslü Arapça-Farsça tamlamalar yerine doğal Türkçe ifadeler tercih edilmiştir. Kullanılan kelimeler Türkçedeki yaygın anlamlarıyla yer almakta, dil yapısı günlük konuşmaya uygun ilerlemektedir.
Ayrıca metinde İstanbul Türkçesine yakın bir anlatım görülür ve bu da Yeni Lisan anlayışıyla örtüşür. Gereksiz yabancı dil kuralları kullanılmaz, anlatım akıcı ve yalındır.
Bu yönleriyle metin, Yeni Lisan hareketinin savunduğu sadeleşme, anlaşılabilirlik ve millî dil anlayışını yansıtmaktadır.
10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 295 Cevapları (MEB Yayınları)
Soru 2 - Verilen ifadeleri uygun şekilde tamamlayınız.
Cümleler neden-sonuç, amaç-sonuç ve tutarlılık ilişkisiyle tamamlanır.
- Şart-sonuç: Ferhat Ali Bey gibi millî bilince sahip insanlar, vatan savunmasına katılırsa, ülke her zaman güçlü kalır.
- Sebep-sonuç:
Genç doktor gayretli çalışmasıyla hastalıklara aşı geliştirdiği için kısa sürede önemli bir başarı elde etmiştir. - Amaç-sonuç: Ferhat Ali Bey, aldığı yaralara rağmen cepheye dönmek istemektedir çünkü vatanını korumak ve görevini sürdürmek istemektedir.
- Tutarlılık: Metindeki yardımcı fikirler ana fikri desteklediğinden anlatım bütünlük ve tutarlılık göstermektedir.
Soru 3 - Uygun özellikleri işaretleyip açıklayınız.
Kısa Cevap: Metin, gerçekçi, sade ve millî duygular içeren bir hikâyedir.
✔ Tarihî bir olaydan esinlenmiştir. → I. Dünya Savaşı temel alınmıştır.
✔ Yaşanmış ya da yaşanabilir olaylar anlatılmıştır. → Kahramanlar gerçekçi özellikler taşır.
✔ Mekân ayrıntılıdır. → İstanbul, vapur ve cepheler açıkça verilmiştir.
✔ Millî Edebiyat anlayışı vardır. → Topluma vatan sevgisi aşılanır.
✔ Bakış açıları farklıdır. → Anlatıcı ile doktorun düşünceleri çatışır.
✔ Yardımcı fikirler ana fikri destekler. → Gerçek kahramanlık vurgulanır.
✔ Sade dil kullanılmıştır. → Anlaşılır ve akıcıdır.
✔ Millî duygular ön plandadır. → Vatan sevgisi güçlü şekilde verilir.
✔ Merak unsuru vardır. → Okuyucu kahramanın durumunu sorgular.
✔ Olaylar koşullardan etkilenmiştir. → Savaş ve yaralanmalar sonucu belirler.
10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 296 Cevapları (MEB Yayınları)
Soru 4 - Metnin ilişkili olduğu disiplinleri yazınız.
Kısa Cevap: Metin tarih, sosyoloji ve psikoloji gibi alanlarla ilişkilidir.
- Tarih: I. Dünya Savaşı ve cepheler anlatılır.
- Sosyoloji: Toplumun savaş karşısındaki durumu ve kahramanlık anlayışı işlenir.
- Psikoloji: Kahramanların duygu ve düşünceleri yansıtılır.
- Edebiyat: Hikâye türü ve anlatım özellikleri incelenir.
- Sağlık/Bilim: Doktor ve tedavi süreçleri yer alır.
Gözlem Formu Cevapları
Kısa Cevap: Metin Millî Edebiyat anlayışını yansıtan bir hikâyedir.
Hikâye türüne dair
- Tespit: Olay, kişi, zaman ve mekân unsurları vardır.
- Görüş: Akıcı ve öğretici bir hikâyedir.
Millî Edebiyat Dönemi konuları
- Tespit: Vatan sevgisi ve kahramanlık işlenir.
- Görüş: Toplumsal bilinç kazandırır.
Disiplinler
- Tespit: Tarih ve toplumla ilişkilidir.
- Görüş: Gerçek hayatla bağlantılıdır.
Ömer Seyfettin’in sanat anlayışı
- Tespit: Sade dil ve millî konular
- Görüş: Okuyucuya mesaj verir.
Dil anlayışı
- Tespit: Sade ve anlaşılır Türkçe
- Görüş: Herkesin anlayabileceği bir anlatım vardır.