10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları – Sayfa 206 (MEB Yayınları)
Çalışma Yaprağı Cevapları
1. Soru - Su tesisatları ile elektrik devreleri, işleyişleri bakımından benzerlik gösterdiğine göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
a) Su deposu, basit bir elektrik devresindeki hangi eleman ile ilişkilendirilebilir? Açıklayınız.
Cevap: Su deposu, elektrik devresinde üreteç (pil ya da güç kaynağı) ile ilişkilendirilebilir. Su deposu suya potansiyel enerji kazandırarak akışı sağladığı gibi, üreteç de elektrik yüklerine enerji vererek elektrik akımının oluşmasını sağlar.
b) Su deposunun yüksek bir noktaya yerleştirilmesinin sebebi nedir? Bu durum, elektrik devresinin hangi özelliği ile ilişkilendirilebilir?
Cevap: Su deposunun yüksek bir noktaya yerleştirilmesinin amacı, suyun daha büyük bir basınçla akmasını sağlamaktır. Bu durum elektrik devresinde potansiyel fark (gerilim) ile ilişkilidir. Potansiyel fark arttıkça elektrik akımı da artar.
c) Şekildeki su tesisatı için verilen elemanlardan hangisi elektrik devresindeki anahtar ile ilişkilendirilebilir?
Cevap: Şekilde yer alan vana, elektrik devresindeki anahtar ile ilişkilendirilebilir. Vana suyun akışını kontrol ederken, anahtar elektrik akımının geçişini kontrol eder.
ç) Su sayacı, elektrik devresindeki hangi eleman ile ilişkilendirilebilir?
Cevap: Su sayacı, geçen su miktarını ölçtüğü için elektrik devresinde ampermetre ile ilişkilendirilir. Ampermetre de devreden geçen elektrik akımını ölçer.
10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları – Sayfa 207 (MEB Yayınları)
2. Soru Aşağıdaki metne göre soruları cevaplayınız.
“(I) Yük trenini hareket ettirmek için kömür, dizel veya elektrik gibi bir enerji kaynağına ihtiyaç duyulur.
(II) Bu enerji, lokomotifte motoru çalıştırır.
(III) Tren raylar üzerinde hareket ederek yük taşır.
(IV) Tırmanış, viraj, frenleme gibi etkenler trenin hızını ve enerji tüketimini değiştirir.
(V) Tren, yönü ve hızı makinist tarafından kontrol edilir.”
a) Numaralandırılmış cümlelerdeki ifadeleri basit elektrik devresinin elemanlarıyla eşleştiriniz.
- I → Üreteç
- II → Elektrik enerjisinin kullanımı (lamba/direnç)
- III → İletken tel
- IV → Direnç
- V → Anahtar
b) Tespit ettiğiniz basit elektrik devresi elemanlarından oluşan bir devre şeması çiziniz.
Cevap: Kurulabilecek basit elektrik devresi sıralaması:
Üreteç → İletken tel → Direnç (ampul) → Anahtar
3. Soru Aşağıdaki tabloda verilen su tesisatı parçaları ile elektrik devresi elemanlarını eşleştiriniz.
| Su Tesisatındaki Parça | Elektrik Devresindeki Karşılığı |
|---|---|
| 1. Pompa | Üreteç |
| 2. Su boruları | İletken tel |
| 3. Vana | Anahtar |
| 4. Borudan akan su | Elektrik akımı |
| 5. Boruların özellikleri | Direnç |