10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 305 (MEB Yayınları)
4.7. Soru Çözümü
Soru a) Metronomdaki hızlı ritme uygun sistem hangi yay ve kütle ile oluşturulur?
Kısa Cevap: 3. yay (yumuşak) + 1. kütle (büyük)
Detaylı Cevap: Hızlı ritim, periyodun küçük olması anlamına gelir. Yay sarkacında sistemin daha hızlı titreşmesi için uygun yay-kütle dengesi kurulmalıdır. Bu durumda verilen seçenekler arasında en hızlı titreşimi sağlayan kombinasyon 3. yay ve 1. kütledir. Bu sistem, metronomun hızlı tempoda çalışmasına uygundur.
Soru b) Metronomdaki yavaş ritme uygun sistem hangi yay ve kütle ile oluşturulur?
Kısa Cevap: 1. yay (çok sert) + 3. kütle (küçük)
Detaylı Cevap: Yavaş ritim, periyodun büyük olması demektir. Bu durumda sistemin daha yavaş salınım yapması gerekir. Verilen seçenekler içinde en yavaş salınımı oluşturan sistem 1. yay ve 3. kütledir. Bu kombinasyon metronomun yavaş tempoda çalışmasını sağlar.
Soru c) 1. yay ve 2. kütle ile kurulan sistemle aynı periyoda sahip başka bir sistem nasıl oluşturulur?
Kısa Cevap: 2. yay + 3. kütle
Detaylı Cevap: Yay sarkacında periyot, kütle ve yay sertliğine bağlıdır (T ∝ √(m/k)). Aynı periyodu elde etmek için bu oran korunmalıdır.
Bu nedenle 1. yay ve 2. kütle ile oluşturulan sistemle aynı periyoda sahip düzenek, 2. yay ve 3. kütle kullanılarak kurulabilir. Böylece sistemler eş zamanlı salınım yapar.