10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 319
4.18. Soru
a) Soru: Su dalgalarının beyaz ekranda oluşan görüntüsünün üstten ve yandan görünümünü çiziniz. Dalga boylarını gösteriniz.
- Üstten görünümde dalgalar paralel doğrular halinde (tepe ve çukur çizgileri) görülür
- Tepe (T) ve Çukur (Ç) noktaları ardışık şekilde dizilir
- İki tepe veya iki çukur arası mesafe dalga boyu (λ)’dır
Yandan görünümde dalga:
- sinüs eğrisi şeklinde görülür
- tepe ve çukur noktaları belirgindir
- Dalga boyu yine iki tepe arası mesafedir
Sonuç: Üstten paralel çizgiler, yandan ise dalga (sinüs) görünümü oluşur.
b) Soru: Dalga leğeninin tabanına cam levha yerleştirilirse oluşan dalga şekli nasıl olur?
Cevap: Cam levha nedeniyle su derinliği azalır (sığ ortam oluşur)
Bu durumda:
- Dalga hızı azalır
- Dalga boyu küçülür
- Dalga çizgileri daha sık (yakın) hale gelir
Sonuç: Dalga boyu küçülür ve dalgalar sıklaşır.
c) Soru: Derinliğe bağlı olarak dalgaların frekansı ve süratini karşılaştırınız.
- Dalga hızı (sürat) → ortamın derinliğine bağlıdır
Derinlik artarsa hız artar - Frekans → kaynağa bağlıdır
Derinlik değişse bile frekans değişmez
Sonuç: Derinlik arttıkça hız artar, frekans sabit kalır.