10. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Sayfa 60-71 Cevapları, Kuvvet ve Hareket ünitesinin sonunda yer alan Ölçme ve Değerlendirme bölümündeki 10 sorunun cevap ve çözümlerini kapsamaktadır. Sorularda sabit hızlı ve sabit ivmeli hareket, hız, ivme, konum, yer değiştirme ve hareket grafikleri değerlendirilmektedir.
10. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Sayfa 60-71 Cevapları - 1. Ünite Ölçme ve Değerlendirme
10. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Sayfa 60 Cevapları
1. Soru
Soru: a) Dronun hareketi süresince hesapladığınız konum büyüklüklerini Tablo 1'e, alınan yol, yer değiştirme ve hız büyüklüklerini Tablo 2'ye yazınız. Kısa Cevap: Dronun 0, 20, 50 ve 100. saniyelerdeki konumları sırasıyla 0 m, -100 m, -100 m ve +200 m'dir. Detaylı Cevap: Batı yönü negatif, doğu yönü pozitif kabul edildiğinde dron ilk 20 saniyede -100 m konumuna ulaşır. 20-50 s arasında hareketsiz kaldığından konumu değişmez. Daha sonra doğu yönünde 300 m hareket ederek 100. saniyede +200 m konumuna gelir.
| Zaman | Konum |
|---|---|
| 0 s | 0 m |
| 20 s | -100 m |
| 50 s | -100 m |
| 100 s | +200 m |
| Zaman Aralığı | Alınan Yol | Yer Değiştirme | Hız |
|---|---|---|---|
| (0-20) s | 100 m | -100 m | -5 m/s |
| (20-50) s | 0 | 0 | 0 |
| (50-100) s | 300 m | +300 m | +6 m/s |
Soru: b) Dronun hareketine ilişkin x-t grafiğini çizerek (50-100) s zaman aralığı için hız, sürat, yer değiştirme ve alınan yol değişkenlerinin matematiksel modelini yazınız. Kısa Cevap: x-t grafiği (0,0), (20,-100), (50,-100) ve (100,200) noktalarından geçer. Detaylı Cevap:
v = Δx / Δt
v = 300 / 50 = 6 m/s
Δx = v · Δt
50-100 s arasında dron tek yönde hareket ettiğinden hız büyüklüğü ile sürati, yer değiştirme büyüklüğü ile aldığı yol birbirine eşittir.
v = Δx / Δt
v = 300 / 50 = 6 m/s
Δx = v · Δt
50-100 s arasında dron tek yönde hareket ettiğinden hız büyüklüğü ile sürati, yer değiştirme büyüklüğü ile aldığı yol birbirine eşittir.
10. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Sayfa 61 Cevapları
Soru: c) Drona ilişkin genellemelerden hangisine ulaşılamaz? Kısa Cevap: C şıkkı.
2. Soru
Soru: a) A, B ve C araçlarının verilen zaman aralıklarındaki ivmeleri pozitif ise "pozitif ivme", negatif ise "negatif ivme" yazınız. Kısa Cevap: A ve B araçları tüm aralıklarda pozitif ivmeli, C aracı ise negatif ivmeli hareket eder.
| Araç | (1-2) s | (2-3) s | (3-4) s | (4-5) s |
|---|---|---|---|---|
| A | Pozitif ivme | Pozitif ivme | Pozitif ivme | Pozitif ivme |
| B | Pozitif ivme | Pozitif ivme | Pozitif ivme | Pozitif ivme |
| C | Negatif ivme | Negatif ivme | Negatif ivme | Negatif ivme |
Soru: b) Araçların 6. s'deki hızlarını tahmin ederek yazınız. Kısa Cevap: A = 32 m/s, B = 26 m/s, C = 15 m/s. Detaylı Cevap: A aracının hızı her saniye 4 m/s, B aracının hızı 2 m/s artarken C aracının hızı her saniye 3 m/s azalmaktadır. Bu düzen 6. saniyeye devam ettirildiğinde sonuçlar sırasıyla 32, 26 ve 15 m/s olur.
Soru: c) Verilen ifadeleri doğru (D) veya yanlış (Y) olarak değerlendiriniz. Kısa Cevap: D - Y - Y - Y - D - Y - D
10. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Sayfa 62 Cevapları
Soru: ç) İvme ve hız değişimi arasındaki ilişkiyi kendi cümlelerinizle ifade ediniz. Kısa Cevap: Cismin hızındaki değişim sıfırdan farklıysa cisim ivmeli hareket yapar. Detaylı Cevap: Pozitif yönde hareket eden cismin hızı artıyorsa ivmesi pozitif, hızı azalıyorsa ivmesi negatif olur. İvme, hızın birim zamandaki değişimini gösterir.
3. Soru
Soru: a) A sporcusunun 3. s'deki hızının, ivmesinin ve yer değiştirmesinin büyüklüğünü bulunuz. Kısa Cevap: Hız = 6 m/s, ivme = 2 m/s², yer değiştirme = 9 m. Detaylı Cevap:
v = a · t
v = 2 · 3 = 6 m/s
İvme grafiğinden a = 2 m/s²'dir.
x = 1/2 · a · t²
x = 1/2 · 2 · 3² = 9 m
v = a · t
v = 2 · 3 = 6 m/s
İvme grafiğinden a = 2 m/s²'dir.
x = 1/2 · a · t²
x = 1/2 · 2 · 3² = 9 m
10. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Sayfa 63 Cevapları
Soru: b) B sporcusuna ait a-t grafiğini v-t ve x-t grafiğine dönüştürünüz. Kısa Cevap: B sporcusunun ivmesi 3 m/s², 5. saniyedeki hızı 15 m/s, yer değiştirmesi ise 37,5 m'dir. Detaylı Cevap:
Hız modeli: v = a · t = 3t
Hız değerleri: 3, 6, 9, 12, 15 m/s
Konum modeli: x = 1/2 · a · t² = 1,5t²
Konum değerleri: 1,5; 6; 13,5; 24; 37,5 m.
Hız modeli: v = a · t = 3t
Hız değerleri: 3, 6, 9, 12, 15 m/s
Konum modeli: x = 1/2 · a · t² = 1,5t²
Konum değerleri: 1,5; 6; 13,5; 24; 37,5 m.
Soru: c) Hız, yer değiştirme ve ivme kavramlarına yönelik matematiksel modelleri yazınız. Kısa Cevap:
v = a · t
x = 1/2 · a · t²
a = Δv / Δt
v = a · t
x = 1/2 · a · t²
a = Δv / Δt
Soru: ç) Sabit ivmeli harekete ait grafikler ve matematiksel modeller arasındaki ilişkiyi kendi cümlelerinizle ifade ediniz. Kısa Cevap: Sabit ivmeli harekette grafikler hız, ivme ve konumun zamana göre değişimini gösterir. Detaylı Cevap: Hız-zaman grafiğinin eğimi ivmeyi verir. İvme-zaman grafiği ile zaman ekseni arasında kalan alan hız değişimini gösterir. Sabit ivmeli harekette hız zamanla doğrusal değişirken konum-zaman grafiği parabolik olur.
10. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Sayfa 64 Cevapları
4. Soru
Soru: a) Hangi araçlar ivmeli hareket etmiştir? Açıklayınız. Kısa Cevap: A, B, K ve L araçları. Detaylı Cevap: A, B, K ve L araçlarının hızları zamanla değiştiği için bu araçlar ivmeli hareket yapmaktadır. M ve N araçlarının hızları sabit olduğundan ivmeleri sıfırdır.
Soru: b) Araçlardan hangileri yavaşlamaktadır? Açıklayınız. Kısa Cevap: A ve B araçları. Detaylı Cevap: A aracının pozitif yöndeki hız büyüklüğü, B aracının ise negatif yöndeki hız büyüklüğü azalmaktadır. Her iki araçta da hız ile ivme zıt yönlü olduğu için araçlar yavaşlamaktadır.
Soru: c) Araçların hareket yönü, ivmesi ve hareket durumunu tabloya yazınız. Kısa Cevap: Araçların hareket özellikleri aşağıdaki gibidir.
| Araç | Hareket Yönü | İvme | Durum |
|---|---|---|---|
| A | + | - | Yavaşlayan |
| B | - | + | Yavaşlayan |
| K | + | + | Hızlanan |
| L | - | - | Hızlanan |
| M | + | 0 | Sabit hızlı |
| N | - | 0 | Sabit hızlı |
Soru: ç) K, L, M ve N araçlarının hareketleriyle ilgili ifadelerden hangileri doğrudur? Kısa Cevap: C) I ve III.
10. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Sayfa 65 Cevapları
5. Soru
Soru: a) I. vagonun a-t grafiğini inceleyerek 4. s'deki hız büyüklüğünü bulunuz. Kısa Cevap: 4 m/s Detaylı Cevap:
Başlangıç hızı 20 m/s, ivmesi -4 m/s²'dir.
v = v0 + a · t
v = 20 + (-4 · 4)
v = 4 m/s
Başlangıç hızı 20 m/s, ivmesi -4 m/s²'dir.
v = v0 + a · t
v = 20 + (-4 · 4)
v = 4 m/s
Soru: b) II. vagonun v-t grafiğini inceleyerek 3. s'deki hızını bulunuz. Kısa Cevap: -12 m/s Detaylı Cevap: II. vagonun ivmesi +6 m/s²'dir.
v = -30 + 6 · 3 = -12 m/s
v = -30 + 6 · 3 = -12 m/s
Soru: c) I. vagonun a-t grafiğinden yararlanarak v-t grafiğini çiziniz. Kullandığınız matematiksel modeli yazınız. Kısa Cevap: Vagonun hızı 0-5 s arasında 20 m/s'den 0 m/s'ye doğrusal olarak azalır. Detaylı Cevap: Grafik (0,20) noktasından başlayıp (5,0) noktasında sona erer. Hız modeli v = 20 - 4t şeklindedir.
Soru: ç) II. vagonun a-t grafiğini çizerek I. vagondaki grafik değerleri ile karşılaştırınız. Kısa Cevap: I. vagonun ivmesi -4 m/s², II. vagonun ivmesi +6 m/s²'dir. Detaylı Cevap: I. vagon pozitif yönde ilerlerken yavaşladığından ivmesi negatiftir. II. vagon negatif yönde hareket ederken yavaşladığından hız değişimi pozitif yönde ve ivmesi pozitiftir. II. vagonun ivme büyüklüğü daha fazladır.
10. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Sayfa 66 Cevapları
6. Soru
Soru: a) Grafikten yararlanarak aracın (0-4) s ve (4-6) s aralıklarındaki yer değiştirmesini ve ivmesini hesaplayınız. Kısa Cevap:
(0-4) s: 16 m ve +2 m/s²
(4-6) s: 8 m ve -4 m/s² Detaylı Cevap:
0-4 s aralığı:
Δx = 1/2 · 8 · 4 = 16 m
a = (8 - 0) / 4 = +2 m/s²
4-6 s aralığı:
Δx = 1/2 · 8 · 2 = 8 m
a = (0 - 8) / 2 = -4 m/s²
(0-4) s: 16 m ve +2 m/s²
(4-6) s: 8 m ve -4 m/s² Detaylı Cevap:
0-4 s aralığı:
Δx = 1/2 · 8 · 4 = 16 m
a = (8 - 0) / 4 = +2 m/s²
4-6 s aralığı:
Δx = 1/2 · 8 · 2 = 8 m
a = (0 - 8) / 2 = -4 m/s²
Soru: b) Aracın v-t grafiğinden yararlanarak a-t ve x-t grafiklerini çiziniz. Kısa Cevap: İvme 0-4 s arasında +2 m/s², 4-6 s arasında -4 m/s²'dir. Detaylı Cevap: Aracın 0, 1, 2, 3, 4, 5 ve 6. saniyelerdeki konumları sırasıyla 0, 1, 4, 9, 16, 22 ve 24 m'dir. İlk bölümde x-t grafiğinin eğimi giderek artarken ikinci bölümde eğim azalarak sıfıra yaklaşır.
Soru: c) İvme ve yer değiştirmeye ilişkin matematiksel modelleri yazınız. Kısa Cevap:
a = Δv / Δt
Δx = 1/2 · v · t = 1/2 · a · t²
a = Δv / Δt
Δx = 1/2 · v · t = 1/2 · a · t²
10. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Sayfa 67 Cevapları
7. Soru
Soru: a) BT masasının hareketi sırasında ivmenin negatif olduğu zaman aralığı hangisidir? Kısa Cevap: D) (12-28) s
Soru: b) BT masasının ivme ve hız değişimine ilişkin ifadelerden hangisi yanlıştır? Kısa Cevap: B şıkkı. Detaylı Cevap: 16-24 s aralığında hız sabit değildir; 60 mm/s'den 0'a ve ardından -60 mm/s'ye değişmektedir. Bu nedenle bu aralıkta ivmenin sıfır olduğu söylenemez.
Soru: ç) Sabit ivmeli hareket eden cisimlerin grafik ve matematiksel modelleri arasındaki ilişkilerden hangisi yanlıştır? Kısa Cevap: E şıkkı. Detaylı Cevap: Sabit ivmeli harekette konum genel olarak zamanla doğru orantılı değildir. Konum değişiminde zamanın karesi etkili olduğundan x-t grafiği parabolik yapı gösterir.
10. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Sayfa 68 Cevapları
8. Soru
Soru: a) Aracın her 10 saniyelik zaman aralığındaki yer değiştirme ve hız büyüklüklerini hesaplayarak hareketini sabit hızlı olarak tanımlamanızı sağlayan gözleminizi yazınız. Kısa Cevap: Araç her 10 saniyede 150 m yer değiştirmekte ve 15 m/s sabit hızla hareket etmektedir. Detaylı Cevap: Her 10 saniyelik eşit zaman aralığında yer değiştirme büyüklüğü 150 m'dir. Hız büyüklükleri de her aralıkta 15 m/s olduğundan aracın hareketi sabit hızlı hareket olarak tanımlanır.
| Zaman Aralığı | Yer Değiştirme | Hız |
|---|---|---|
| (0-10) s | 150 m | 15 m/s |
| (10-20) s | 150 m | 15 m/s |
| (20-30) s | 150 m | 15 m/s |
| (30-40) s | 150 m | 15 m/s |
Soru: b) Bu aracın konum-zaman grafiğini çiziniz. Grafiğin eğiminin hangi fiziksel niceliği verdiğini yazınız. Kısa Cevap: Grafik (0,0) noktasından başlayıp (40,600) noktasına ulaşan doğrudur. Eğimi hızı verir. Detaylı Cevap: Araç her saniye aynı miktarda yer değiştirdiğinden x-t grafiği doğrusal olur. Grafiğin eğimi 600 / 40 = 15 m/s'dir.
Soru: c) Çizdiğiniz grafikten yararlanarak hızın matematiksel modelini yazınız. Kısa Cevap: v = Δx / Δt = 15 m/s Detaylı Cevap: v = 150 / 10 = 15 m/s. Araç tüm hareket boyunca aynı hız büyüklüğünü korur.
Soru: ç) Verilen ifadelerden hangileri doğrudur? Kısa Cevap: D) II ve III.
10. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Sayfa 69 Cevapları
9. Soru
Soru: a) A, B ve C gemilerinin t süre sonraki hız büyüklüklerini büyükten küçüğe doğru sıralayınız. Kısa Cevap: vC > vB > vA
Soru: b) A gemisinin ivme büyüklüğünün a olduğunu kabul ederek B ve C gemilerinin ivmelerini a cinsinden ifade ediniz. Kısa Cevap: B gemisi = -2a, C gemisi = 3a. Detaylı Cevap: B gemisi negatif yönde hareket ettiği için ivmesi -2a, C gemisi pozitif yönde daha büyük hız değişimi yaptığı için ivmesi 3a olur.
Soru: c) Gemilerin hareketlerine ilişkin verilen genellemelerden hangileri doğrudur? Kısa Cevap: A) I ve II.
10. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Sayfa 70-71 Cevapları
10. Soru
Soru: a) A, B, C ve D araçlarının 30. s'deki hızlarını hesaplayınız. Kısa Cevap: A = 15 m/s, B = 10 m/s, C = 15 m/s, D = 5 m/s. Detaylı Cevap: Hız-zaman grafiğinde 30. saniyeye karşılık gelen değerler okunur. Buna göre A aracının hızı 15 m/s, B'nin 10 m/s, C'nin 15 m/s ve D'nin 5 m/s olur.
Soru: b) Araçların v-t grafiklerinden yararlanarak a-t grafiklerini çiziniz. İvme ve hız kavramlarına ait matematiksel modelleri yazınız. Kısa Cevap:
A: 1/2 m/s²
B: 1/3 m/s²
C: 0
D: 0-30 s arasında 1/6 m/s², 30-60 s arasında 1/3 m/s² Detaylı Cevap:
İvme a = Δv / Δt bağıntısı ile hesaplanır.
A: 30 / 60 = 1/2 m/s²
B: 20 / 60 = 1/3 m/s²
C'nin hızı değişmediği için a = 0 olur.
D aracının ivmesi ilk 30 s'de 1/6 m/s², sonraki 30 s'de 1/3 m/s²'dir.
A: 1/2 m/s²
B: 1/3 m/s²
C: 0
D: 0-30 s arasında 1/6 m/s², 30-60 s arasında 1/3 m/s² Detaylı Cevap:
İvme a = Δv / Δt bağıntısı ile hesaplanır.
A: 30 / 60 = 1/2 m/s²
B: 20 / 60 = 1/3 m/s²
C'nin hızı değişmediği için a = 0 olur.
D aracının ivmesi ilk 30 s'de 1/6 m/s², sonraki 30 s'de 1/3 m/s²'dir.
Soru: c) Araçların (0-60) s aralığındaki yer değiştirme büyüklüklerini hesaplayarak hangi araçların tekrar yan yana konumlarda bulunabileceğini yazınız. Kısa Cevap: A = 900 m, B = 600 m, C = 900 m, D = 375 m. A ve C araçları tekrar yan yana gelir. Detaylı Cevap:
A: x = 1/2 · 1/2 · 60² = 900 m
B: x = 1/2 · 1/3 · 60² = 600 m
C: x = 15 · 60 = 900 m
D: İlk 30 s'de 75 m, sonraki 30 s'de 300 m olmak üzere toplam 375 m yer değiştirir.
A ve C araçlarının toplam yer değiştirmeleri 900 m olduğundan bu iki araç tekrar yan yana bulunur.
A: x = 1/2 · 1/2 · 60² = 900 m
B: x = 1/2 · 1/3 · 60² = 600 m
C: x = 15 · 60 = 900 m
D: İlk 30 s'de 75 m, sonraki 30 s'de 300 m olmak üzere toplam 375 m yer değiştirir.
A ve C araçlarının toplam yer değiştirmeleri 900 m olduğundan bu iki araç tekrar yan yana bulunur.
Soru: ç) Araçların v-t grafiklerinden yararlanarak x-t grafiklerini çiziniz. Kısa Cevap: A ve B araçlarının x-t grafikleri parabolik, C aracının grafiği doğrusal, D aracının grafiği ise iki farklı ivmeli bölümden oluşur. Detaylı Cevap: A ve B araçları sabit pozitif ivmeyle hızlandığı için konumları zamanın karesiyle artar. C sabit hızlı olduğundan x-t grafiği doğrudur. D aracında 30. saniyede ivme değiştiği için grafiğin eğrilik özelliği bu noktadan sonra değişir.
Soru: d) Dört araç için çizdiğiniz a-t ve x-t grafikleri ile harekete ait matematiksel modeller arasındaki ilişkiyi kendi cümlelerinizle yazınız. Kısa Cevap: Grafiklerin eğim ve alanları hareketlinin hız, ivme ve yer değiştirme değerleriyle ilişkilidir. Detaylı Cevap: Hız-zaman grafiğinde grafik doğrusu ile zaman ekseni arasında kalan alan yer değiştirmeyi verir. İvme-zaman grafiğinde grafik ile zaman ekseni arasında kalan alan hız değişimini verir. Sabit ivmeli harekette hız zamanla değiştiği için konum-zaman grafiği parabolik olur.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 10. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Cevapları sayfasında inceleyebilirsiniz.