10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları | MEB Yayınları | Sayfa 179
Konuya Başlarken Soru Cevapları
Soru 1: Akide şekeri yapımında reçetede belirtilen miktardan fazla şeker eklenirse neden kabın dibine çöker?
Kısa Cevap (2 cümle): Suyun belirli bir sıcaklıkta çözebileceği şeker miktarı sınırlıdır. Bu sınır aşıldığında fazla şeker çözünmeden dibe çöker.
Ayrıntılı Cevap: Şekerin suda çözünmesi çözünürlük kavramıyla açıklanır. Kaynar suda şekerin çözünürlüğü artsa da reçetede belirtilenden fazla şeker eklendiğinde çözelti doygun hâle gelir. Bu noktadan sonra eklenen şeker çözülemez ve katı hâlde kalarak kabın dibine birikir. Bu durum akide şekeri yapımında sıkça gözlenen fiziksel bir olaydır.
Soru 2: Reçel ve bal gibi şekerli yiyeceklerin kristallenmesini gidermek için neler yapılabilir?
Kısa Cevap (2 cümle): Kristallenmiş şeker, ısı verilerek tekrar çözülebilir. Gerekirse az miktarda su ilavesi yapılabilir.
Ayrıntılı Cevap: Düşük sıcaklık, şekerin çözünürlüğünü azaltır ve kristallenmeye yol açar. Bu nedenle bu tür yiyecekler uzun süre buzdolabında kaldığında kristal oluşumu görülür. Kristallenmeyi tersine çevirmek için yiyecek benmari usulü ya da düşük ısıda ılıtılır ve şeker yeniden çözündürülür. Az miktarda su eklenmesi, çözünürlüğü artırarak kristallenmeyi azaltır.