10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları – Sayfa 179
Sayfa Başlık: Osmanlı Şehirlerinde Ticaret ve Vakıf İlişkisi
Soru: Osmanlı şehirlerinde ticari faaliyetlerin yürütüldüğü hanlar ve bedestenler ile vakıf kurumları arasındaki ilişkiyi üç cümleyle açıklayınız.
Cevap: Hanlar ve bedestenler, vakıflara düzenli gelir sağlamak amacıyla kurulmuştur.
Bu gelirler cami, medrese, imaret ve darüşşifa gibi hayır kurumlarının masraflarını karşılamıştır. Böylece Osmanlı şehirlerinde ekonomik hayat ile sosyal yardımlaşma sistemi birbirini desteklemiştir.
10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları – Sayfa 180
Sayfa Başlık: Vakıf Gelirleri ve Süreklilik
Bu sayfada öğrenciye yöneltilmiş doğrudan bir soru bulunmamaktadır.
Vakıf gelirlerinin düzenli olması, Osmanlı şehirlerinde eğitim, sağlık ve sosyal hizmetlerin uzun yıllar kesintisiz sürmesini sağlamıştır. Vakfiye senetleri sayesinde vakıf eserlerinin kim tarafından, hangi amaçla yapıldığı kayıt altına alınmıştır.
10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları – Sayfa 181
Sayfa Başlık: Vakıfların Sosyal Hayattaki Rolü
Soru: Bir vakıf kuracak olsaydınız bu vakıfta hangi hizmetleri verirdiniz ve vakfiyesine ne yazdırırdınız? Gerekçeleriyle açıklayınız.
Cevap: Bir vakıf kuracak olsaydım yoksullara sıcak yemek, öğrencilere burs ve hastalara ücretsiz sağlık hizmeti sunardım.
Vakfiyeme “İlim öğrenen desteklensin, ihtiyaç sahibi korunup gözetilsin” ifadesini yazdırırdım.
Böylece hem toplumsal dayanışma hem de eğitim hayatı güçlenmiş olurdu.
10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları – Sayfa 182
Sayfa Başlık: Medreseler ve Eğitim Kurumları
Bu sayfada doğrudan cevaplanması gereken soru bulunmamaktadır.
Medreseler, dinî ve bilimsel eğitimin birlikte verildiği kurumlardır.
Karahanlılardan Osmanlılara kadar medrese geleneği gelişerek devam etmiş, külliyeler içinde daha sistemli hâle getirilmiştir.
10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları – Sayfa 183
Sayfa Başlık: Medreselerin Benzer ve Farklı Özellikleri
Soru: Kaynaklarda verilen Karahanlı, Büyük Selçuklu, Türkiye Selçuklu ve Osmanlı medreselerinin benzer ve farklı özelliklerini yazınız.
Cevap: Tüm medreselerde dinî ve bilimsel eğitim verilmiş, ilim geleneği sürdürülmüştür. Karahanlılar medreseyi başlatmış, Büyük Selçuklular geliştirmiştir.
Türkiye Selçukluları medreseleri yaygınlaştırmış, Osmanlılar ise kurumsal ve sistemli hâle getirmiştir.
10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları – Sayfa 184
Sayfa Başlık: Kuruluş Döneminde Osmanlı’da İlmi Hayat
Soru 1: Kuruluş Döneminde Osmanlı şehirlerindeki ilmî faaliyetlerin gelişmiş olmasının nedenleri neler olabilir? Açıklayınız.
Cevap: Osmanlılar Selçuklu ilim mirasını devam ettirmiştir.
Medreseler kurularak âlimler desteklenmiş ve ilmi çalışmalar teşvik edilmiştir.
Fethedilen şehirlerdeki bilim çevreleri korunarak gelişme sağlanmıştır.
Soru 2: Kuruluş Döneminde Osmanlı şehirlerindeki ilmî faaliyetleri açıklayan üç cümle yazınız.
Cevap: Osmanlı şehirlerinde medreseler aracılığıyla eğitim faaliyetleri yürütülmüştür.
Bursa ve İznik gibi şehirler önemli ilim merkezleri hâline gelmiştir.
Dinî ilimlerin yanında matematik, tıp ve astronomi gibi alanlar da gelişmiştir.