10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları | MEB Yayınları | Sayfa 233
Osmanlı Devleti’nin En Geniş Sınırları ve Hoşgörü Anlayışı
Soru 1: Verilen olayların Osmanlı Devleti açısından önemini yazınız.
Ferhat Paşa Antlaşması önemlidir.
Çünkü: Osmanlı Devleti bu antlaşma ile doğuda en geniş sınırlarına ulaşmış, Azerbaycan, Gürcistan ve Dağıstan gibi stratejik bölgelerde hâkimiyet sağlamıştır. Bu durum Osmanlı’nın doğudaki siyasi ve askerî gücünü artırmıştır.
Girit’in Fethi önemlidir.
Çünkü: Girit’in alınmasıyla Osmanlı Devleti Doğu Akdeniz’de deniz üstünlüğünü güçlendirmiş, Venedik’in bölgedeki etkisini büyük ölçüde kırmıştır. Akdeniz ticaret yollarının güvenliği artmıştır.
Bucaş Antlaşması önemlidir.
Çünkü: Bu antlaşma sayesinde Osmanlı Devleti batıda en geniş sınırlarına ulaşmış, Podolya ve Ukrayna bölgelerinde hâkimiyet kurarak Avrupa karşısında siyasi üstünlüğünü pekiştirmiştir.
Uygulayalım – Soru Cevap
Soru 2: Osmanlı Devleti, fethettiği topraklarda yaşayan insanların kendi kültürlerini ve inançlarını yaşama hakkına neden saygı duymuş olabilir? Açıklayınız.
Cevap: Osmanlı Devleti, fethettiği bölgelerde yaşayan insanların dinlerine ve kültürlerine saygı göstererek halkın devlete bağlılığını artırmayı amaçlamıştır. Bu anlayış sayesinde toplumsal huzur sağlanmış, isyanların önüne geçilmiş ve farklı din ve milletlerin barış içinde bir arada yaşaması mümkün olmuştur. Osmanlı yönetiminde adalet ve hoşgörü, devletin temel ilkelerinden biri olmuştur.
10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları | MEB Yayınları | Sayfa 234
Osmanlı Devleti’nde Farklı Din ve Kültürlere Saygı – Cihan Devleti Anlayışı
Soru 2: Padişahların fermanlarından hareketle Osmanlı Devleti’nde farklı dinlere ve kültürlere mensup insanlara saygı duyulmasıyla ilgili farklı örnekler veriniz.
Kısa Cevap : Osmanlı Devleti, farklı din ve kültürlere mensup topluluklara hoşgörüyle yaklaşmış ve onların inançlarını serbestçe yaşamalarına izin vermiştir. Bu anlayış, devletin adalet temelli yönetim anlayışının bir göstergesidir.
Ayrıntılı Cevap: Osmanlı padişahları tarafından yayımlanan fermanlarda gayrimüslimlerin ibadet özgürlüğü açıkça korunmuş, kilise ve havralara dokunulmaması emredilmiştir. Din adamlarının görevlerini sürdürmelerine izin verilmiş, halkın can ve mal güvenliği devlet güvencesi altına alınmıştır. Ayrıca gayrimüslim topluluklara kendi dinî ve sosyal işlerini yönetme hakkı tanınarak farklı kültürlerin Osmanlı çatısı altında barış içinde yaşaması sağlanmıştır.
Soru: Öğrendiklerinizden yararlanarak karekoddaki soruları cevaplayınız.
Cevap: Bu etkinlik, karekodu okutarak dijital ortamda yapılmaktadır.
Değerlendirelim – Performans Görevi
Soru: 1453–1683 yılları arasındaki siyasi ve askerî mücadelelerin Osmanlı Devleti’nin cihan devleti hâline gelmesindeki rolüyle ilgili etkinliği yapınız.
Örnek Çalışma
Şiir
CİHAN DEVLETİ OSMANLI
Fetihle açıldı çağın kapısı,
İstanbul oldu devletin tacı.
Adalet yayıldı üç kıtaya,
Osmanlı yükseldi tarih boyunca.
Karada ordu, denizde donanma,
Zaferle yazıldı her bir sayfa.
Güçle değil adaletle büyüdü,
Cihan devleti adını duyurdu.
Sloganlar
- “Adalet varsa devlet vardır!”
- “Üç kıta, tek adalet: Osmanlı”
- “Hoşgörüyle büyüyen cihan devleti”