10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları | MEB Yayınları | Sayfa 235
XVI–XVII. Yüzyılda Osmanlı Devleti’nde Yönetim ve Ordu Düzeni
Soru 1: Görsellere göre XVI. yüzyıl Osmanlı Devleti’nin yönetim ve ordu yapısı ile ilgili neler söylenebilir? Açıklayınız.
Kısa Cevap : XVI. yüzyılda Osmanlı Devleti’nde merkezî otorite güçlüdür ve yönetim belirli kurallar çerçevesinde yürütülmektedir. Ordu ise disiplinli, düzenli ve savaş gücü yüksek bir yapıya sahiptir.
Ayrıntılı Cevap: Görsellerde padişahın devlet yönetiminde en üst konumda bulunduğu, divan üyeleri ve devlet görevlilerinin belli bir hiyerarşi ve saygı düzeni içinde hareket ettiği görülmektedir. Ordu sahnelerinde ise askerlerin düzenli saflar hâlinde olduğu, kıyafet ve silahların belirli bir sisteme göre kullanıldığı dikkat çekmektedir. Bu durum, Osmanlı Devleti’nin XVI. yüzyılda hem idarî hem de askerî açıdan güçlü ve teşkilatlı bir devlet olduğunu göstermektedir.
Soru 2: XV–XVII. yüzyıllar arasında hüküm sürmüş devletlerin güçlenmesinde ve gerilemesinde askerî mücadeleler ve ordu yapısındaki değişmeler neden önemlidir? Gerekçeleriyle açıklayınız.
Kısa Cevap : Askerî başarılar devletlerin toprak kazanmasını ve siyasi gücünü artırmasını sağlamıştır. Ordu düzeninin bozulması ise devletlerin zayıflamasına ve gerilemesine yol açmıştır.
Ayrıntılı Cevap: Bu dönemde devletler, güçlü ve düzenli ordular sayesinde savaşlardan galip çıkarak topraklarını genişletmiş ve ekonomik kaynaklarını artırmıştır. Ancak askerî teşkilatın bozulması, disiplinin azalması ve yeni savaş tekniklerine uyum sağlanamaması devletlerin askerî gücünü zayıflatmıştır. Bu nedenle ordu yapısındaki değişimler, devletlerin yükselme ya da gerileme süreçlerini doğrudan etkilemiştir.