10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları Sayfa 272-273-274 Cevapları
Soru 1: Kaynak C ve Kaynak Ç’den hareketle Osmanlı Devleti’ndeki önemli isyanların hangi üç temel sorundan kaynaklandığını açıklayınız.
Kısa Cevap: İsyanlar ekonomik, sosyal ve askeri sorunlardan kaynaklanmıştır.
Detaylı Cevap: Osmanlı Devleti’nde çıkan isyanların temelinde üç önemli problem bulunmaktadır.
- Ekonomik sorunlar: Paranın değer kaybetmesi, enflasyon ve vergilerin artması halkı zor durumda bırakmıştır.
- Sosyal sorunlar: Adaletsizlikler, halkın yoksullaşması ve düzenin bozulması huzursuzluğu artırmıştır.
- Askeri sorunlar: Tımar sisteminin bozulması, askerlerin disiplin kaybı ve fetihlerin durması devlete olan bağlılığı zayıflatmıştır.
Bu üç temel sorun bir araya gelerek Osmanlı’da isyanların yaygınlaşmasına neden olmuştur.
Soru 2: Tablo 3.6 ve Kaynak D’den hareketle Osmanlı ekonomisi hakkında hangi çıkarımlara ulaşılabilir?
Kısa Cevap: Osmanlı parasının değeri düşmüş ve ekonomik yapı zayıflamıştır.
Detaylı Cevap: Tabloya göre Osmanlı akçesinin gümüş oranı zamanla azalmış, bu da paranın değer kaybetmesine neden olmuştur.
Bu durum:
- Enflasyona yol açmış
- Halkın alım gücünü düşürmüş
- Ekonomik istikrarsızlığı artırmıştır
Ayrıca dış ticarette Avrupa’ya bağımlılığın artması, Osmanlı ekonomisinin zayıfladığını ve dış etkilere açık hâle geldiğini göstermektedir.
İstanbul İsyanları Etkinliği
Soru: Yeniçeri sayısındaki artış Osmanlı maliyesini nasıl etkilemiştir?
Kısa Cevap: Yeniçeri sayısının artması devlet giderlerini artırmıştır.
Detaylı Cevap: Yeniçeri sayısının artmasıyla birlikte devletin maaş (ulufe) ödemeleri yükselmiştir. Bu durum:
- Devlet bütçesine büyük yük getirmiş
- Gelir-gider dengesini bozmuş
- Bütçe açıklarını artırmıştır
Sonuç olarak Osmanlı maliyesi zor duruma düşmüş ve ekonomik krizler derinleşmiştir.
Soru: Osmanlı Devleti’nde meydana gelen isyanların devlet düzenine etkileri nelerdir?
Kısa Cevap: İsyanlar devlet otoritesini zayıflatmıştır.
Detaylı Cevap: Osmanlı Devleti’nde yaşanan isyanlar, devletin hem iç hem dış yapısını olumsuz etkilemiştir.
- Merkezi otorite zayıflamış
- Güvenlik ve düzen bozulmuş
- Ekonomik yapı zarar görmüştür
Ayrıca isyanlar nedeniyle devlet, askeri ve idari düzenlemeler yapmak zorunda kalmış ve bu süreçte ıslahat ihtiyacı ortaya çıkmıştır.
Soru: Yeniçeri isyanlarının artmasının temel nedenleri nelerdir?
Kısa Cevap: Disiplin bozulması ve ekonomik sorunlar isyanlara neden olmuştur.
Detaylı Cevap: Yeniçeri isyanlarının artmasının başlıca nedenleri şunlardır:
- Ocak disiplininin bozulması
- Devşirme sisteminin zayıflaması
- Maaşların düzensiz ödenmesi
- Siyasi olaylara karışmaları
Bu durum yeniçerileri sadece askerî güç olmaktan çıkarıp siyasi ve ekonomik bir güç hâline getirmiştir. Sonuç olarak sık sık isyanlar çıkmış ve devlet düzeni zarar görmüştür.