11. Sınıf Ata Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 154-158 Cevapları

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları – Ata Yayınları Sayfa 154

Hazırlık Sorular ve Cevaplar

1. Ramazan ayının dinî ve sosyal hayatımızda önemli bir yeri vardır. Buna göre ramazan ayını bizler için önemli kılan etkenlerden bildiklerinizi sınıfta arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Ramazan, paylaşma ve yardımlaşma ayıdır. İnsanlar oruç tutar, iftar sofralarında buluşur, zekât ve fitre vererek ihtiyaç sahiplerine destek olur. Manevî birlik ve kardeşlik duygusu güçlenir.

2. Sohbet geleneğinin kültürümüzdeki yeri hakkında neler söyleyebilirsiniz?

Cevap: Sohbet geleneği; bilginin, deneyimin ve öğütlerin samimi bir dille aktarılmasını sağlar. İnsanları bir araya getirir, dostluğu ve toplumsal bağı güçlendirir, kültürün nesilden nesile aktarılmasına yardımcı olur.

3. Sohbet türünde bir yazı yazmak isteseydiniz yazınızda hangi konulardan bahsederdiniz?

Cevap: Sohbet yazımda; dostluk, aile bağları, dürüstlük, kitap okuma alışkanlığı ve teknolojinin hayatımıza etkileri gibi konulara değinirdim.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları – Ata Yayınları Sayfa 157

Metni Anlama ve Çözümleme

Soru 1 - Metindeki “hacet” kelimesinin anlamını bağlamdan hareketle tahmin ediniz.

Kısa cevap: Hacet = ihtiyaç, lüzum, gerek

Açıklama: “Burada açıklamaya hacet yoktur.”
➡️ “Burada açıklamaya gerek yoktur.” demektir.

Soru 2 - Metnin konusu, amacı ve hedef kitlesi arasındaki ilişkiyi açıklayınız.

Kısa cevap: Metin, Ramazan’ın manevi değerini anlatır ve okuyucuyu bilinçlendirmeyi amaçlar.

• Konu: Ramazan ayının insan ve toplum üzerindeki etkisi
• Amaç: Dini değerleri hatırlatmak, ahlaki duyarlılığı artırmak
• Hedef kitle: Müslüman okuyucular (Osmanlı dönemi toplumu)

➡️ Üçü de birbirini tamamlar ve anlamı güçlendirir.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları – Ata Yayınları Sayfa 158

Soru 3 - Metindeki açık ve örtük iletileri tespit ediniz.

Kısa cevap:

• Açık ileti: Ramazan ayı, insanın ruhunu arındıran ve manevi yönünü güçlendiren mübarek bir dönemdir.
• Örtük ileti: Toplumda dinî–ahlaki değerler yaşatıldıkça birlik, huzur ve dayanışma güçlenir.

Ayrıntı: Yazar Ramazan’ı sadece ibadet değil; insanı iyiliğe yönelten, sosyal dayanışmayı artıran bir bilinç dönemi olarak anlatır.

Soru 4 - Metnin tür özelliklerini metinden örneklerle belirtiniz.

Kısa cevap: Metin sohbet (söyleşi) türündedir.

Özelliklerinden örnekler:

• Samimi, konuşma tonunda yazılmıştır.
• Okuyucuyla konuşuyormuş gibi hitap eder: “Ayol Derviş Mehmet…”
• Öğretme değil, düşündürme amacı vardır.
• Kısa, doğal cümleler ve günlük dil kullanılır.

Soru 5 - Yazara özgü dil ve anlatım özelliklerini belirleyiniz.

• İçten ve akıcı bir dil
• Öznel anlatım
• Zaman zaman duygusal ton
• Deyim ve mecazlardan yararlanma

Örnek: “gözü sevinçle parlamak”, “dilinden düşürmemek” gibi ifadeler anlatımı canlı kılar.

Soru 6 - Metnin yazıldığı dönemin gerçekliğiyle ilişkisini açıklayınız.

Cevap: Metin, Osmanlı’nın son dönemindeki Ramazan geleneklerini, tekkelerdeki sohbetleri, cami atmosferini ve toplumun dinî duyarlılığını yansıtır. Bu yönüyle tarihsel–sosyal gerçeklikle uyumludur.

Soru 7 - Metindeki millî, manevi değerler ile sosyal ögeleri belirleyiniz.

Millî değerler: Birlik, yardımlaşma, dayanışma, toplumsal huzur.
Manevî değerler: İman, oruç, sabır, ibadet, ahlak, Allah’a bağlılık.
Sosyal ögeler: Tekke hayatı, iftar sofraları, fakirlere yardım, cami sohbetleri, paylaşma kültürü.

Etkinlik 1 Cevapları

Edebiyatımızın önemli sohbet (söyleşi) yazarlarını ve eserlerini yazınız.

Etkinlik 2 Cevapları

Sohbet türünün ortaya çıkışını sözlü–yazılı kültür ve tarihsel gelişmelerle ilişkilendiriniz.

Cevap: Sohbet türü, önce sözlü kültürde, insanların bir araya gelerek düşüncelerini içten şekilde paylaşmasıyla doğmuştur. Zamanla:

• Yazılı kültür gelişmiş,
• Gazete ve dergiler yaygınlaşmış,
• Toplumsal değişimler artmış,
• Teknoloji ilerlemiş (radyo, TV, internet).

Böylece sohbet türü hem geleneksel hem modern bir anlatım biçimine dönüşmüştür.