11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Ata Yayıncılık — Sayfa 166 Cevapları
Hazırlık Cevapları
Soru: Modernleşen yaşam koşullarıyla birlikte insanın gün geçtikçe doğadan uzaklaştığı fikrine katılıyor musunuz? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Cevap: Evet, katılıyorum. Teknolojinin yaygınlaşmasıyla insanlar daha çok kapalı alanlarda vakit geçiriyor ve doğayla olan bağları zayıflıyor. Doğadan uzaklaştıkça hem ruhsal dengemiz hem de yaşamın doğal ritmiyle olan ilişkimizi kaybediyoruz.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Ata Yayıncılık — Sayfa 168 Cevapları
Soru 1 - “Hayvan Sevgisi” adlı metnin konusu, amacı ve hedef kitlesi arasında ilişki kurunuz.
Konu: İnsanların doğadan ve hayvanlardan uzaklaşması
Amaç: Toplumu duyarlılığa çağırmak, hayvan sevgisini hatırlatmak
Hedef kitle: Özellikle şehir yaşamında doğayla bağı kopan insanlar
Soru 2 - Metinle ilgili beğeni ve eleştirilerinizi gerekçelendirerek ifade ediniz.
Kısa cevap: Duygulu ve düşündürücü bir metindir.
Ayrıntılı cevap: Yazarın anlatımı içten, akıcı ve etkileyicidir.
Yer yer eleştirel tonu sertleşse de amacı bilinç uyandırmaktır.
Soru 3 - Cümle yapıları, deyimler, kelime kadrosu, söz sanatları, akıcılık, nesnellik–öznellik, duygusallık, coşkunluk gibi hususları dikkate alarak metinde yazara özgü dil ve anlatım özelliklerini belirleyiniz.
- Kısa ve akıcı cümleler
- Öznellik baskındır
- Deyim ve benzetmeler vardır
- Yer yer eleştirel ve duygulu ton
- Okuyucuyu düşündürmeye yöneltir
Soru 4 - Metinde anlatılanları, yaşadığınız ya da gözlemlediğiniz olay ve durumlarla karşılaştırınız.
Cevap: Günümüzde pek çok çocuk hayvanları sadece televizyonda görüyor.
Mahalle hayatı yok, doğayla temas az. Metindeki gözlemlerle örtüşmektedir.
Soru 5 - Metinde yazarın bakış açısını, konuya ve okuyucuya yönelik tavrını belirleyiniz.
Cevap: Yazar eleştirel ama sevgi doludur.
Okuyucuyu suçlamaz; düşünmeye ve duyarlılığa davet eder.
Soru 6 - Metindeki açık ve örtük iletilere örnekler veriniz.
Açık ileti: İnsanlar doğadan ve hayvanlardan uzaklaşmıştır.
Örtük ileti: Gerçek insanlık; doğaya ve diğer canlılara merhametle yaklaşmakla güçlenir.
Etkinlik Cevapları
“Tatlı Dile Dair” ile “Hayvan Sevgisi”ni karşılaştırınız.
| Ölçüt | Tatlı Dile Dair | Hayvan Sevgisi |
|---|---|---|
| Tür | Sohbet (Söyleşi) | Fıkra |
| Biçim | Samimi, konuşma havasında | Gazete yazısı biçiminde, kısa ve öz |
| Üslup | İçten, güler yüzlü, öğretici | Eleştirel, düşündürücü, duygulu |
| İçerik | Tatlı dilin insan ilişkilerindeki önemi | İnsanların doğadan ve hayvanlardan uzaklaşması |
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Ata Yayıncılık — Sayfa 169 Cevapları
Dil Bilgisi Çalışmaları
1. Etkinlik Cevapları
“1 Ramazan 1331” ve “Hayvan Sevgisi” metinlerinden alınan cümlelerde birleşik fiilleri bulunuz ve yazımlarını kontrol ediniz.
Cümleler:
1️⃣ Bana lütfen şehirlerde aksesuvar misali beslenen süs köpeklerinden, muhabbet kuşlarından bahsetmeyin.
2️⃣ Hayvanat bahçelerinden, akvaryumlardan söz etmeyin.
3️⃣ Hayvanlar hayatımızda yüzbinlerce yıldan beri tuttukları yeri bir bir terk ediyor.
4️⃣ İnsanların ruhu şad olur ve her iki tarafın da savaşını manen tebrik ederler.
Cevap:
| Fiil | Tür | Yazım | Açıklama |
|---|---|---|---|
| bahsetmeyin | birleşik fiil | ✔️ doğru | “bahsetmek” bitişik yazılır |
| söz etmeyin | birleşik fiil | ✔️ doğru | ayrı yazılır |
| terk ediyor | birleşik fiil | ✔️ doğru | ayrı yazılır |
| tebrik ederler | birleşik fiil | ✔️ doğru | ayrı yazılır |
2. Etkinlik Cevapları
“1 Ramazan 1331” ve “Tatlı Dile Dair” metinlerinden alınan cümlelerde tırnak işaretinin görevlerini belirleyiniz.
Cümleler:
1️⃣ Dünya hükümdarlığı peşinde koşan Charles Quint günün birinde “Ben, on saati ayar etmekten âciz olan bir insan, milletleri nasıl ayar edebilirim?” diyerek teessüre kapılmıştır.
2️⃣ Bizim dimağlarımız elbette yalnız “kıssadan hisse” türünde birtakım acayip hikâyeler dinlemek için yaratılmamıştır.
✔️ Birinci cümlede
Tırnak işareti → kişinin doğrudan söylediği sözü aktarmak için kullanılmıştır.
✔️ İkinci cümlede
Tırnak işareti → özel bir söz / deyim / kavramı vurgulamak için kullanılmıştır.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Ata Yayıncılık — Sayfa 170 Cevapları
3. Etkinlik Cevapları
1️⃣ Mağaza vitrinlerindeki mankenleri bilirsiniz.
- Yüklem: bilirsiniz
- Özne: (siz — gizli)
- Nesne: mağaza vitrinlerindeki mankenleri
2️⃣ En yapmayacağınız işleri size tatlı dille güler yüzle yaptırıverirler.
- Yüklem: yaptırıverirler
- Özne: (onlar — gizli)
- Nesne: en yapmayacağınız işleri
- Dolaylı tümleç: size
- Zarf tümleci: tatlı dille, güler yüzle
3️⃣ İçinizden bir kuvvet bu tatlı emri yerine getirmeniz için sizi âdeta zorlar.
- Yüklem: zorlar
- Özne: içinizden bir kuvvet
- Nesne: sizi
- Zarf tümleci: yerine getirmeniz için, âdeta
4️⃣ Farkında olmadan hanımın emrini o yorgun ve keyifsiz hâlinizde yerine getiriverirsiniz.
- Yüklem: yerine getiriverirsiniz
- Özne: (siz — gizli)
- Nesne: hanımın emrini
- Zarf tümleci: farkında olmadan
- Dolaylı tümleç: o yorgun ve keyifsiz hâlinizde
5️⃣ Konuşmaktaki noksanlarını bilen bazı zeki insanlar susmayı becermek suretiyle muvaffak olurlar.
- Yüklem: muvaffak olurlar
- Özne: konuşmaktaki noksanlarını bilen bazı zeki insanlar
- Zarf tümleci: susmayı becermek suretiyle
6️⃣ Güler bir yüz, tatlı bir dille tamamlandığı zaman insana bütün kapılar açılır.
- Yüklem: açılır
- Özne: bütün kapılar
- Dolaylı tümleç: insana
- Zarf tümleci: güler bir yüz tatlı bir dille tamamlandığı zaman
7️⃣ Bütün ömürleri boyunca sustukları için yükselmiş insanlar çoktur.
- Yüklem: çoktur
- Özne: yükselmiş insanlar
- Zarf tümleci: bütün ömürleri boyunca sustukları için
8️⃣ Kötü bir adamın dökeceği tatlı dil, tilkinin kargaya döktüğü tatlı dil gibidir.
- Yüklem: gibidir
- Özne: kötü bir adamın dökeceği tatlı dil
- Yüklem grubu açıklayıcı bölüm: tilkinin kargaya döktüğü tatlı dil
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Ata Yayıncılık — Sayfa 171 Cevapları
Yazma Çalışması (Sohbet / Fıkra)
Başlık: Ekrandaki Sözlerimiz
Eskiden insanlar birbirine yüz yüze hitap ederken daha dikkatli konuşurdu. Bugün ise ekranlar araya girince sözlerimiz sertleşiyor. Bir yorumun altına düşünmeden yazılan tek bir kelime bile bir kalbi kırabiliyor.
Oysa yazdığımız her cümlenin karşısında bir insan var. Gülerek söyleyemeyeceğimiz bir sözü, klavye ile yazmamak gerekir. Çünkü söz, sahibini gösterir; nezaket de önce yazandan başlar.
Bence internet, kötü sözlerin değil; anlayışın ve paylaşmanın ortamı olmalı. Kibar bir ifade bazen en sert tartışmadan daha etkili olur.
Kısacası, nerede olursak olalım, tatlı dil insanı güzelleştirir; dijital dünyayı da.
UYGULAMA (Sohbet / Fıkra)
Başlık: Bir An Telefonsuz
Bir gün telefonumun şarjı bitti ve bütün gün kullanamadım. Önce panikledim. Sonra fark ettim ki, aslında hiçbir şey olmuyormuş. Etrafımdaki kuş seslerini, insanların gülüşlerini yeniden duydum.
Otobüste herkesin başı telefondaydı. Ben ise pencerenin dışına baktım; yolun nasıl geçtiğini ilk defa fark ettim. Akşam olunca kendime şunu söyledim: “Demek ki bazen sessizlik de iyi geliyormuş.”
Bazen telefonu kapatmak, dünyayı açmak demekmiş.
Belki de en güzel bildirim, huzurun sesidir.
Sözlü İletişim: “Dostluk” Sohbeti
Konu: Dostluğun değeri
Dost, insanın hayat yolunda birlikte yürüdüğü kişidir. İyi günde herkes yanımızda olur; önemli olan zor zamanlarda omuz veren insandır.
Gerçek dost, hatayı yüzümüze söyleyendir ama kırmadan. Yanımızda olamadığında bile kalbi bizimledir. Bugün çok arkadaşımız olabilir; fakat gerçek dost sayısı azdır.
Dostluk; güvenmek, paylaşmak ve sabretmektir. Parayla alınmaz, zamanla kazanılır. Bir insanın, “İyi ki varsın.” diyebildiği bir dostu varsa, dünyası zengindir.