5. Ünite Ölçme ve Değerlendirme Soruları ve Cevapları
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı — Sayfa 172 Cevapları
Soru 1 - Metnin konusunu belirleyiniz.
Cevap: Metin, doğruların gizlenmesinin yalanı beslediğini ve bu yüzden her doğrunun söylenmesi gerektiğini anlatır.
Soru 2 - Metindeki açık ve örtük iletileri bulunuz.
- Açık ileti: Doğrular gizlenmemelidir; her doğru söylenmelidir.
- Örtük ileti: Toplumun temiz kalması, insanların cesurca gerçeği savunmasına bağlıdır.
Soru 3 - Metinde verilen bilgi ve yorumları belirleyiniz.
- Bilgi: Geçmişte aristokrasi anlayışı, bazı doğruların gizlenmesini doğal görmüştür.
- Yorum: Böyle bir anlayış insanları kandırır ve toplumsal değerleri zayıflatır.
Soru 4 - Metnin üslup özelliklerini sıralayınız.
Cevap: Metnin üslubu eleştirel, sorgulayıcı ve düşündürücüdür.
Yazar, yer yer soru cümleleri kullanarak okuru düşünmeye yönlendirir.
Soru 5 - Noktalama hatalarını belirleyiniz.
Yanlış örnek: “… daha iyi olur.”diyen kimse…
Hatalar:
- “olmıyan” → “olmayan”
- Kapanış tırnağından sonra boşluk bırakılmalıdır.
Doğru yazım: “… daha iyi olur.” diyen kimse, öğrendiği doğrulara layık olmayan kimsedir.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı — Sayfa 173 Cevapları
6. Soru - “Birtakım doğruların gizlenmesi gerektiğini ileri sürmek eski kibarlık, asillik aristokrasi düşüncesinin bir kalıntısıdır.” cümlesinin öğelerini bulunuz.
- Özne: Birtakım doğruların gizlenmesi gerektiğini ileri sürmek
- Yüklem: bir kalıntısıdır
- Yüklemin tamamlayıcısı: eski kibarlık, asillik ve aristokrasi düşüncesinin
- Nesne: Yok
- Dolaylı tümleç: Yok
- Zarf tümleci: Yok
Bu cümle isim cümlesidir ve yüklem ek-fiil (-dır) ile kurulmuştur.
B) Aşağıdaki bilgilerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazınız.
a) Y — Sohbetlerde çoğunlukla bilim ve siyaset konuları işlenir.
b) D — Sohbette akıcı, sürükleyici, yalın bir anlatım kullanılır.
c) D — Usta bir söyleşi yazarı ağır konuları okurun anlayacağı biçimde işler.
ç) Y — Fıkra türünde yazarın okuyucuyu inandırma zorunluluğu vardır.
d) D — Fıkra, gazeteciliğin gelişmesiyle ortaya çıkmıştır.
e) Y — Verilen cümlede zarf tümleci değil, başka öğe vurgulanmıştır.
C) Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun ifadelerle doldurunuz.
a) Edebiyatımızda fıkra türü Tanzimat Dönemi’nde çıkan Tercüman-ı Ahval gazetesindeki yazılarla başlar.
b) Fıkralar gazete, dergi, haber bültenleri ve diğer yayınların belli sütunlarında
güncel, siyasal, toplumsal konuların ele alındığı yazılardır.
c) Türk edebiyatında ilk söyleşi örneklerini, gazete ve dergilerde yayımlanan yazılarından oluşan
Ramazan Sohbetleri adlı eseriyle Ahmet Rasim vermiştir.
ç) Nurullah Ataç’ın Karalama Defteri, Suut Kemal Yetkin’in Edebiyat Söyleşileri adlı eserleri sohbet türündedir.
d) Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için virgül konur.
Ç) Aşağıda verilenleri doğru biçimde eşleştiriniz.
a) Eşref Saat → Ahmet Haşim
b) Dilimiz Üzerine Söyleşiler → Melih Cevdet Anday
c) Fıkra → Köşe yazısı
ç) Bize Göre → Şevket Rado
d) Söyleşi → Sohbet
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı — Sayfa 174-175-176 Cevapları
D) Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.
1. Sohbet türü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Cevap: D
Sohbetin amacı ikna etmek değil, düşünceyi içten bir üslupla paylaşmaktır.
2. Verilen parça hangi türün özelliklerini taşımaktadır?
Cevap: B — Fıkra
Güncel konular üzerine düşündürmeye yönelten, kısa ve yorum içeren metinler fıkradır.
3. Aşağıdakilerden hangisi fıkra türünün özellikleri arasında yer almaz?
Cevap: E
Fıkrada kanıtlama değil düşünceyi paylaşma esastır.
4. Yazım yanlışı olan cümleyi bulunuz.
Cevap: E
“Halil Efendi” özel addır; ikisi de büyük harfle yazılmalıdır.
5. Verilen kurallara göre yazım yanlışı yapılan cümleleri bulunuz.
Cevap: D — (III ve V)
“Akşamüstü” ve “kuzeydoğu” kelimeleri bitişik yazılmalıdır.
6. Metindeki yazım yanlışı hangi kurala uyulmamasından kaynaklanır?
Cevap: E
Nispet eki (-î) düzeltme işaretiyle yazılmalıydı:
tarihî, Osmanlı Dönemi vb.
7. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde dolaylı tümleç yoktur?
Cevap: E
Cümlede “nereye, nerede, nereden” sorularına cevap veren öğe yoktur.
8. Sadece özne + yüklemden oluşan cümleyi bulunuz.
Cevap: A
Cümle yalın yapıdadır, başka öğe yoktur.
9. Yay ayraçlı yerlere doğru noktalama işaretlerini yerleştiriniz.
Cevap: B — (,)(-)(,)(;)
Açıklamalar virgülle ayrılır; liste bitiminde noktalı virgül gelir.
10. Aşağıdaki cümlede hangi yere virgül konulamaz?
Cevap: E
Yüklemle özne arasına virgül konulmaz.