11. Sınıf Edebiyat Sayfa 202 – Hazırlık Soruları Cevapları “Yaşlı Adam ve Deniz”
1️⃣ Yenilginin ve ölümün göründüğü anda bile inanç ve azim sonucu zafer kazanılabilir mi?
Kısa cevap: Evet, güçlü inanç ve azim olduğu sürece insan en zor anda bile kazanabilir.
Açıklama: Bazen başarı, tam bitti sandığımız noktada gelir.
Pes etmeyen, sonuna kadar mücadele eden kişi;
• deneyim kazanır
• güçlenir
• bazen de zafere ulaşır.
Bu yüzden inanç ve azim, yenilgiyi bile anlamlı kılar.
2️⃣ Başarı için insanın bir ülküsünün (hedefinin) olması şart mıdır? Başarının sırrı nedir?
Kısa cevap: Evet, hedef insanı yönlendirir. Başarının sırrı; emek, sabır ve kararlılıktır.
Açıklama: Hedefi olmayan insan, hangi yöne gideceğini bilemez.
Bir ülkü:
• insanı motive eder
• zorluklara dayanmayı öğretir
• pes etmeyi engeller
Başarı; kısa sürede değil, sürekli çalışmayla gelir.
3️⃣ İnsana yaşama azmi veren, geleceğe güvenle bakmasını sağlayan şey nedir?
Kısa cevap: Umut, sevgi, inanç ve sevdiklerimiz.
İnsan;
• umut ettiği için yaşar,
• sevdiği insanlar için mücadele eder,
• inandığı değerler sayesinde güçlü kalır.
Bu duygular, hayatta karşılaşılan zorluklara dayanmayı sağlar.
Sayfa 206 Cevapları Yaşlı Adam ve Deniz – Metni Anlama ve Çözümleme
1️⃣ “Yaşlı Adam ve Deniz” adlı metnin konusunu ve temasını belirleyiniz.
Kısa: Konu: Yaşlı balıkçının büyük balıkla mücadelesi
Tema: Azim, umut ve insan–doğa mücadelesi
Ayrıntılı: Metinde, yaşlı balıkçının pes etmeyip denizle ve balıkla verdiği mücadele anlatılır. Ana tema, **“insanın kararlılığı ve sabrının gücü”**dür.
2️⃣ Metindeki temel çatışmayı ve diğer çatışmaları yazınız.
Kısa: Temel çatışma: Yaşlı adam – kılıç balığı
Diğer çatışmalar:
- İnsan – doğa
- Umut – umutsuzluk
- Güç – güçsüzlük
Ayrıntılı: Yaşlı adam balığı yenmeye değil, onunla onurlu bir mücadele vermeye çalışır.
3️⃣ Yaşlı adamın fiziksel ve ruhsal özelliklerini yazınız.
- Fiziksel: Yaşlı, yorgun, elleri yaralı
- Ruhsal: Sabırlı, inançlı, kararlı
Ayrıntılı: Vücudu tükenmiştir ama ruhu güçlüdür. Mücadeleden vazgeçmez.
4️⃣ Metnin olay örgüsünü sıralayınız.
Kısa liste:
- Uzun süre balık tutamaz.
- Denize açılır.
- Kılıç balığını yakalar.
- Günlerce mücadele eder.
- Balığı öldürür.
- Köpekbalıkları balığı yer.
- Yaşlı adam karaya döner.
5️⃣ Anlatıcı ve bakış açısını değerlendirin.
Kısa: Anlatıcı: Üçüncü kişi
Bakış açısı: Hâkim (tanrısal) bakış açısı
Ayrıntılı: Anlatıcı olayları dışarıdan, tarafsız şekilde aktarır; yorum yapmaz.
6️⃣ Olayların geçtiği zaman ve mekânı yazınız.
- Zaman: 20. yüzyıl
- Mekân: Küba açıklarında deniz
7️⃣ Yazara özgü dil ve anlatım özelliklerini yazınız.
Kısa: Sade, açık, doğal, sembolik ve içten anlatım.
Etkinlik: “Sabır acıdır, meyvesi tatlıdır.” sözüyle yorumlayınız.
Kısa: Yaşlı balıkçı sabırla direnir ve sonunda kazanır.
Ayrıntılı: Sabır; güç, onur, saygı ve başarı kazandırır.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı – Sayfa 207 Cevapları
Dil Bilgisi Çalışmaları
1. Etkinlik
Noktalama işaretlerinin kullanım amacı
Metinden alınan cümleler:
Evet, artık ümit kalmamıştı.
Ali Rıza Bey haftalardan beri ağırlık basmış gibi yaşıyordu.
Zavallı çocuğun başında ateş yanıyordu…
• Nokta (.)
Cümleyi bitirir, düşünceyi tamamlar.
• Virgül (,)
Kısa durak verir, açıklamaları ve sıralı cümleleri ayırır.
→ “Evet, artık ümit kalmamıştı.”
→ “bütün çocuklar, elbise diye…”
• Kesme işareti (’)
Özel ada gelen ekleri ayırır.
→ Şevket’le, Şevket’ten
• Üç nokta (…)
Sözün duyguyla yarım bırakıldığını gösterir.
→ “başında ateş yanıyordu…”
Noktalama kaldırıldığında:
✔ anlam karışır
✔ duygu ve vurgu azalır
✔ duraklamalar kaybolur
✔ özel ad + ek belirsizleşir
2. Etkinlik
Ek-fiil alan kelimeler ve yazım kuralları
Metinden ek-fiil alan sözcükler:
göstermişti – kaldırmışlardı – Hayriye Hanım’dı – bağrışıyorlardı – çekinmiyordu – seviyorlardı – başka idi (→ başkaydı) – doğruluktur
✔ Kurallar
✔ İsim + ek-fiil bitişik yazılır:
→ başkaydı, iyiydi
✔ Ünlüyle biten sözcüklerde y kaynaştırması gelir:
→ iyi + idi → iyiydi
✔ Özel adlara gelen ek-fiil kesmeyle ayrılır:
→ Hayriye Hanım’dı
✔ Fiillerde ek-fiil birleşik zamanı oluşturur:
→ göstermişti, seviyordu, çekinmiyordu
✔ “-dır / -dir” bildirme eki bitişik yazılır:
→ doğruluktur
3. Etkinlik
Yazımı kontrol etme – doğru/yanlış
| Yazım | Durum | Doğrusu |
|---|---|---|
| ezeli | ❌ | ezelî |
| birşey | ❌ | bir şey |
| şurada | ✔ | — |
| ateşten | ✔ | — |
| İstanbul’da | ✔ | — |
| lâyıkıyla | ❌ | layıkıyla |
| bilemiyordu | ✔ | — |
| Padişahın | ❌ | padişahın |
| Meclis’in | ✔ | — |
| Merkezi Umumi | ❌ | Merkez-i Umumi |
| ihtimal | ✔ | — |
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı — Sayfa 208 Cevapları
(4. Etkinlik – Anlatım Bozuklukları)
✔ Cümleleri düzelterek yeniden yazınız
1. Çok üzgün olmasına karşılık, bunu belli etmemeye çalışıyordu.
➡ Doğru: Çok üzgün olmasına karşın bunu belli etmemeye çalışıyordu.
Nedeni: Yanlış bağlaç kullanımı
2. Adam, kapının önünde duran kadının kulağına alçak sesle bir şeyler fısıldıyordu.
➡ Doğru: Adam, kapının önünde duran kadının kulağına bir şeyler fısıldıyordu.
Nedeni: Gereksiz sözcük (“fısıldamak” zaten kısık ses)
3. Bu konuda anlatılanlar hiç kuşkusuz doğru olmalıdır.
➡ Doğru: Bu konuda anlatılanlar hiç kuşkusuz doğrudur.
Nedeni: Anlamca çelişen sözcük
4. Şimdi anlatacaklarıma dikkatlice kulak kabartın.
➡ Doğru: Şimdi anlatacaklarıma kulak verin.
Nedeni: Deyimin yanlış kullanımı
5. Bu olayla ilgili kısaca bildiklerini anlattı.
➡ Doğru: Bu olayla ilgili bildiklerini kısaca anlattı.
Nedeni: Sözcüğün yanlış yerde kullanımı
6. Ne yaparsam yapayım söylediklerini anlamakta güçlük çekiyorum.
➡ Doğru: Ne yaparsam yapayım senin söylediklerini anlamakta güçlük çekiyorum.
Nedeni: Zamir belirsizliği
7. Bu olaya ancak o karar verir ve uygular.
➡ Doğru: Bu konuda ancak o karar verir ve onu uygular.
Nedeni: Nesne eksikliği
8. Arkadaşını dikkatle dinliyor, gülümsüyordu.
➡ Doğru: Arkadaşını dikkatle dinliyor, ona gülümsüyordu.
Nedeni: Tümleç eksikliği
9. Öğrenciye bir şeyler öğretmeden sınav kazanmasını bekleme.
➡ Doğru: Öğrenciye bir şeyler öğretmeden öğrencinin sınavı kazanmasını bekleme.
Nedeni: Tamlama yanlışı
10. Çocuk arabasını beğenmedi.
➡ Doğru: Çocuk, arabasını beğenmedi.
Nedeni: Yanlış anlaşılmayı önlemek için vurgu (virgül)
11. Bir ay içinde araba sürmesini öğrendi.
➡ Doğru: Bir ay içinde araba sürmeyi öğrendi.
Nedeni: Yanlış ek kullanımı
Yazma Çalışmaları — Örnek Değerlendirme Metni
Roman değerlendirmesi (örnek)
Konu: Aydın bir insanın toplumla çatışması ve iç dünyası.
Çatışmalar: Birey–toplum, ideal–gerçek, umut–umutsuzluk.
Olay örgüsü: Köye geliş → uyum çabası → kırılma → içe dönüş → yalnızlık.
Kişiler: Anlatıcı (aydın), köylüler, aile çevresi.
Bakış açısı: Birinci kişi, iç monologlar yoğun.
Dil: Sade, şiirsel, psikolojik çözümlemeler var.
Tema: Yabancılaşma, savaşın insan ruhunda açtığı izler.
Sonuç: Roman, insanın kendisiyle ve toplumla yüzleşmesini güçlü bir anlatımla işler.
Sözlü İletişim — Film–Roman Karşılaştırması (Örnek)
Roman: Yaşlı Adam ve Deniz
Film: 1958 uyarlaması
- Romanda iç konuşmalar daha yoğun.
- Filmde görüntü, müzik ve dış anlatıcı etkili.
- Tema her ikisinde de aynı: “İnsan yenilmek için yaratılmamıştır.”