11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 226 Cevapları – Ata Yayınları
Hazırlık Soru – Cevap
Soru 1: Dostlarının zaaflarını kişisel çıkarları için kullanan insanlarla ilgili değerlendirmelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Cevap: Başkalarının zaaflarını kullanmak, güven duygusunu zedeler ve ilişkileri yıpratır. Gerçek dostluk, çıkar değil samimiyet üzerine kuruludur.
Soru 2: Bir tiyatro eserinin insanı ve toplumu etkileme derecesini değerlendiriniz.
Cevap: Tiyatro eserleri, insanı hem duygusal hem düşünsel açıdan etkiler. Toplumsal farkındalık oluşturma gücü oldukça yüksektir.
Soru 3: Kendinizi bir tiyatro, hikâye veya roman kahramanıyla özdeşleştirdiğiniz oldu mu? Nedenini açıklayınız.
Cevap: Evet, azimli ve kararlı karakterlerle özdeşleşebilirim. Çünkü bu özellikler ilham verici ve motive edicidir.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Ata Yayınları Sayfa 231 Metni Anlama ve Çözümleme Cevapları
Soru 1) “Bir Adam Yaratmak” adlı oyundan alınan aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili kelimelerin anlamını metindeki bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahmininizin doğruluğunu kaynaklardan yararlanarak kontrol ediniz.
Sanki mesul sizmişsiniz gibi bir korkunuz var.
Herkesi düşman görecek kadar kaybetme muvazeneni!
Mesul: Sorumlu, yükümlü.
Muvazene: Denge, ölçülülük.
Soru 2) Oyunun konusunu ve temasını belirleyiniz.
Cevap: Konu: Husrev’in yaşadığı ruhsal bunalım ve iç çatışmaları.
Tema: İnsan ruhunun karmaşıklığı, suçluluk duygusu ve psikolojik çözülme.
Soru 3) Metindeki temel çatışmayı belirleyiniz.
Cevap: Metindeki temel çatışma, Husrev’in aklı ile vicdanı arasındaki mücadeledir.
Metinde ayrıca:
- Gerçek – hayal çatışması
- Güven – şüphe çatışması
görülmektedir.
Soru 4) Metnin dramatik örgüsünü belirleyiniz.
Husrev’in başarı kazanması
Travmatik olayların yaşanması
Suçluluk ve korkunun artması
Ruhsal dengenin bozulması
Psikolojik çöküş
Soru 5) Metindeki şahısların fiziksel, psikolojik ve ahlaki özelliklerini belirleyerek aşağıdaki tabloya yazınız.
Husrev:
- Duygusal, hassas, iç çatışmaları yoğun
- Ruhsal bunalım yaşayan
- Gerçeklik algısı zayıflayan
Mansur:
- Mantıklı, sağduyulu, dengeli
- Destekleyici ve sakin
Nevzat:
- Akılcı, çözümleyici, soğukkanlı
- Nesnel ve ölçülü
Ulviye:
- Duygusal, merhametli, koruyucu
- Hassas ve anlayışlı
Soru 6) Metinde yazara ait dil ve anlatım özelliklerini belirleyerek bunların metnin içeriğine katkısını belirtiniz.
Cevap: Metinde yoğun, felsefi ve psikolojik derinliği olan bir dil kullanılmıştır.
Bu anlatım biçimi, eserin ruhsal gerilimini ve dramatik etkisini güçlendirmiştir.
Soru 7) Metinle ilgili beğeni ve eleştirilerinizi metne dayandırarak açıklayınız.
Cevap: Eserde insan ruhunun çözümlemesi oldukça başarılıdır. Özellikle Husrev’in iç dünyası etkileyici biçimde yansıtılmıştır. Ancak dilin yoğunluğu bazı bölümlerde anlamayı zorlaştırabilir.
Soru 8) “Bir Adam Yaratmak” adlı oyunundan “Geçirdiğim büyük ruh çilesinin sahne destanı” diye bahseden Necip Fazıl Kısakürek’in hayatını ve görüşlerini de dikkate alarak yazar ile metin arasındaki ilişkiyi değerlendiriniz.
Cevap: Eserde, yazarın insan, kader ve ruhsal çatışmalar üzerine düşünceleri açıkça görülmektedir. Oyun, Necip Fazıl’ın iç dünyasını ve varoluşsal sorgulamalarını yansıtan bir eser niteliğindedir.
Etkinlik Cevapları
“Bir Adam Yaratmak” adlı oyun ile “Paydos” adlı oyunu tabloda verilen ölçütlere göre karşılaştırınız.
Tür: Bir Adam Yaratmak → Psikolojik dram
Paydos → Sosyal dram
İçerik: Bir Adam Yaratmak → Bireyin iç dünyası
Paydos → Toplumsal sorunlar
Dil ve Üslup: Bir Adam Yaratmak → Yoğun, felsefi
Paydos → Sade, açık
Sunum Özellikleri: Bir Adam Yaratmak → İç çözümlemeler
Paydos → Gerçekçi diyaloglar
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Ata Yayınları Sayfa 232 Etkinlik Cevapları
Soru: Yukarıdaki bilgilerden de yararlanarak “Bir Adam Yaratmak” oyununda dram türüne ait tespitlerinizi aşağıya yazınız.
Cevap: “Bir Adam Yaratmak” oyununda dram türünün temel özellikleri açıkça görülmektedir. Eserde hayatın acı, trajik ve gerilim yüklü yönleri sahneye taşınmıştır. Olaylar günlük yaşamdan beslenmiş, karakterlerin yaşadığı ruhsal çatışmalar gerçekçi bir biçimde işlenmiştir. Oyunda üç birlik kuralına bağlı kalınmamış, zaman ve mekân sınırlaması gözetilmemiştir. Karakterler toplumun farklı kesimlerinden seçilmiş, böylece esere toplumsal gerçeklik kazandırılmıştır. Ayrıca eser, insanın iç dünyasını merkeze alarak duygusal ve düşünsel derinlik oluşturmuş, dram türünün öğretici ve düşündürücü yönünü yansıtmıştır.