11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Ata Yayınları Sayfa 240 Hazırlık Soruları ve Yanıtları
Soru 1: İnsanların başka kültürlere özenmelerinin temel nedenleri neler olabilir?
Cevap: İnsanlar farklı yaşam tarzlarını merak ettikleri, bazı kültürleri daha gelişmiş veya çekici gördükleri için özenebilir. Ayrıca beğeni, özenti ve sosyal etkileşim bu eğilimi artırabilir.
Soru 2: Bireyin ve toplumun aksayan yönlerinin komedi türüyle sahnede eleştirilmesini edebiyat-toplum ilişkisi bağlamında değerlendiriniz.
Cevap: Komedi, yanlışları güldürerek gösterir ve eleştiriyi daha etkili hâle getirir. Bu sayede birey ve toplum rahatsız olmadan eksiklerini fark eder ve düşünmeye yönelir.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ata Yayınları Sayfa 246 Cevapları | Kibarlık Budalası Metni Anlama ve Çözümleme Cevapları
Soru 1: “Kibarlık Budalası” adlı metindeki çatışmaları belirleyiniz.
Cevap: Metinde öne çıkan çatışma, Mösyö Jourdain’in toplumsal statü hırsı ile gerçek kimliği arasındadır. Bunun yanında bilgi–cehalet, akıl–gösteriş ve gerçeklik–özentilik çatışmaları da işlenmiştir.
Soru 2: Metnin dramatik örgüsünü sıralayınız.
Cevap: Mösyö Jourdain’in kibarlık tutkusu başlar → dersler ve komik durumlar gelişir → çevresindekiler tarafından yönlendirilir → aile içi gerilim oluşur → olaylar evlilik planı ile çözüme ulaşır.
Soru 3: Metindeki kişilerin özelliklerini yazınız.
Mösyö Jourdain: Özentili, saf, gösterişe düşkün, zengin.
Nicole: Mantıklı, zeki, eleştirel, açık sözlü.
Madam Jourdain: Gerçekçi, sabırlı, sağduyulu, düzeni korumaya çalışan.
Soru 4: Metnin dil ve anlatım özelliklerini belirtiniz.
Cevap: Dil anlaşılır ve doğaldır. Anlatımda mizah, diyalog ve abartı dikkat çeker. Bu özellikler komedi türünü destekler.
Soru 5: Metnin tür özelliklerini söyleyiniz.
Cevap: Metin komedi türüne aittir. Amaç güldürerek eleştiri yapmak ve toplumsal aksaklıkları göstermektir.
Soru 6: Açık ve örtük iletilere örnek veriniz.
Açık ileti: Özentilik bireyi küçük düşürebilir.
Örtük ileti: Gerçek değer, kişilik ve bilgiyle kazanılır.
Etkinlik Cevapları
Soru: “Kibarlık Budalası” ile “Paydos” adlı oyunları karşılaştırınız.
Tür: Kibarlık Budalası → Komedi | Paydos → Dram
Sunum: Kibarlık Budalası → Eğlenceli, güldürü temelli | Paydos → Gerçekçi, duygusal yoğunluk
Üslup: Kibarlık Budalası → Mizahî, akıcı | Paydos → Ciddi, öğretici
İçerik: Kibarlık Budalası → Gösteriş ve statü eleştirisi | Paydos → Emek ve ahlak vurgusu
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Ata Yayınları Sayfa 248 | 1. Etkinlik Soru – Cevap
Soru: Aşağıda verilen cümlelerdeki anlatım bozukluklarını bularak nedenlerini ve doğru hâllerini yazınız.
1️⃣ Cümle: Bu iki elbise arasında desen bakımından hiçbir ayrıcalık yoktur.
Nedeni: Yanlış sözcük kullanımı (ayrıcalık yerine ayrım).
Doğrusu: Bu iki elbise arasında desen bakımından hiçbir ayrım yoktur.
2️⃣ Cümle: Acemi olan şoförle yolculuk yapar mı?
Nedeni: Gereksiz sözcük kullanımı (“olan”).
Doğrusu: Acemi şoförle yolculuk yapar mı?
3️⃣ Cümle: Bu iş tam olarak bitti sayılır.
Nedeni: Anlam çelişkisi (tam olarak – sayılır).
Doğrusu: Bu iş bitti sayılır.
4️⃣ Cümle: Hükümet, 280’e karşı 210 oyla güvenoyu aldı.
Nedeni: Mantık hatası (oy sıralaması yanlış).
Doğrusu: Hükümet, 210’a karşı 280 oyla güvenoyu aldı.
5️⃣ Cümle: Bu kitapta hem yanlışlar var hem de okunacak gibi değil.
Nedeni: Özne eksikliği.
Doğrusu: Bu kitapta hem yanlışlar var hem de kitap okunacak gibi değil.
6️⃣ Cümle: Bu olaya ancak o karar verir ve uygular.
Nedeni: Nesne eksikliği.
Doğrusu: Bu olaya ancak o karar verir ve onu uygular.
7️⃣ Cümle: Arkadaşını dikkatle dinliyor, gülümsüyordu.
Nedeni: Dolaylı tümleç eksikliği.
Doğrusu: Arkadaşını dikkatle dinliyor, arkadaşına gülümsüyordu.
8️⃣ Cümle: Bugünkü sınava sen, yarınkine Salih girecek.
Nedeni: Yüklem eksikliği.
Doğrusu: Bugünkü sınava sen, yarınkine Salih gireceksin.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Ata Yayınları Sayfa 249 Soru – Cevap
1️⃣ Cümle: Oda arkadaşlarımdan biri kurnaz, diğeri kurnaz değildi.
Nedeni: Ek fiil eksikliği.
Doğrusu: Oda arkadaşlarımdan biri kurnazdı, diğeri kurnaz değildi.
2️⃣ Cümle: Çocuğun arkamızdan seslenişini ve bakmasını unutamıyorum.
Nedeni: Yanlış yapıda eylemsi kullanımı.
Doğrusu: Çocuğun arkamızdan seslenişini ve bakışını unutamıyorum.
2. Etkinlik Cevapları
Soru: Metindeki birleşik kelimeleri tespit ederek yazım kurallarını belirtiniz.
hanımefendi → Bitişik yazılır.
(Unvan + ad kalıplaşarak tek kavram oluşturur.)
hakimane → Bitişik yazılır.
(-âne ekiyle kurulan kelimeler bitişik yazılır.)
büsbütün → Bitişik yazılır.
(Pekiştirmeli zarflar kalıplaşmıştır.)
müsaade etmek → Ayrı yazılır.
(Ad + yardımcı fiil ile kurulan birleşik fiiller ayrı yazılır.)
izin vermek → Ayrı yazılır.
(Ad + yardımcı fiil yapısı.)
yalnız bırakmak → Ayrı yazılır.
(Anlamca kalıplaşmamış fiil öbeği.)
arkasını dönmek → Ayrı yazılır.
(Fiil öbeği şeklinde kullanılmıştır.)
3. Etkinlik Cevapları
Soru: Parçada “ile”nin yazımıyla ilgili farklılıkları inceleyiniz.
• Bağlaç olan “ile” ayrı yazılır: Kanuni ile Rüstem Paşa
• Ek hâline gelen “ile” bitişik yazılır: sükûnetle, korkuyla
• Özel adlara ekleşirse kesme işareti kullanılır: Kanuni’yle
Kural: Bağlaçsa ayrı, ekleşmişse -(y)la / -(y)le bitişik yazılır.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Ata Yayınları Sayfa 250
4. Etkinlik Cevapları
Soru: “Paydos” adlı metinden alınan cümlelerde günümüz yazım ve noktalama kurallarına uymayan kullanımları düzeltiniz.
1️⃣ Ee, tabiî benim bakkal olmam için artık hiç bir sebep kalmadı demektir…
Doğrusu: Ee, tabii benim bakkal olmam için artık hiçbir sebep kalmadı demektir…
2️⃣ Evlenmeğe karar verdik, eğer iznin olursa…
Doğrusu: Evlenmeye karar verdik, eğer iznin olursa…
3️⃣ Bazen küçük, âciz bir mahlûkum, o bana hükmeden dev.
Doğrusu: Bazen küçük, aciz bir mahlukum; o, bana hükmeden dev.
4️⃣ Artık o da senin evlâdın sayılır.
Doğrusu: Artık o da senin evladın sayılır.
5️⃣ Ayşenin (…) senin kızın olmadığı anlaşılırsa onunla evleneceğini bildiğin halde nasıl olup da doğruyu söyledin?
Doğrusu: Ayşe’nin (…) senin kızın olmadığı anlaşılırsa, onunla evleneceğini bildiğin hâlde nasıl olup da doğruyu söyledin?
6️⃣ Asıl kabahatli o İbrahim olacak herif, bir de tabiî reisleri Hacı bey.
Doğrusu: Asıl kabahatli o, İbrahim olacak herif; bir de tabii reisleri Hacı Bey.
7️⃣ Dur, acele etme Murtaza bey.
Doğrusu: Dur, acele etme, Murtaza Bey.
8️⃣ Fakat niçin alamıyacakmış görmüyor musunuz, bu hayat onun için değil…
Doğrusu: Fakat niçin alamayacakmış, görmüyor musunuz? Bu hayat onun için değil…
9️⃣ Yüzbaşım, Allahın emri ve Peygamberin kavliyle oğluma kızını istiyorum…
Doğrusu: Yüzbaşım, Allah’ın emri ve Peygamber’in kavliyle oğluma kızını istiyorum…
1️⃣0 Anneme öldü haberi gelince, kimsesiz kalan anneciğim de Hasan efendi ile evlenerek onun köyüne gitmiş…
Doğrusu: Anneme ölüm haberi gelince, kimsesiz kalan anneciğim de Hasan Efendi ile evlenerek onun köyüne gitmiş…
1️⃣1️⃣ Hepsini etrafıma toplıyacağım …
Doğrusu: Hepsini etrafıma toplayacağım…
1️⃣2️⃣ Ayşem, benim kızım … Ne iyi çocuksun sen
Doğrusu: Ayşem, benim kızım… Ne iyi çocuksun sen!
Yazma Çalışmaları Cevapları
Soru: İzlediğiniz bir tiyatro üzerine değerlendirme yazısı yazınız.
Cevap: İzlediğim tiyatro eserinde sahne düzeni ve ışık kullanımı oldukça etkileyiciydi. Oyuncuların beden dili ve ses tonları, karakterlerin duygularını başarılı şekilde yansıttı. Oyun boyunca işlenen tema, bireyin iç çatışmalarını düşündürücü biçimde ele aldı. Özellikle diyaloglar doğal ve akıcıydı. Genel olarak eser, hem estetik hem düşünsel açıdan izleyiciye güçlü bir deneyim sundu.
Soru: Yazınızı arkadaşlarınızla paylaşınız.
Cevap: Bu tür çalışmalar, farklı bakış açıları kazandırdığı için önemlidir.
Sözlü İletişim Çalışmaları
Soru: Tek kişilik veya çok kişilik kısa bir oyun metni hazırlayınız.
Kısa Oyun: “Karar Anı”
Kişiler:
• Elif
• Mert
Mekân: Sınıf
Elif: Yarın sınav var, çalıştın mı?
Mert: Biraz baktım… Ama yetmez gibi.
Elif: Zaman hâlâ var.
Mert: Dinlenmek daha cazip geliyor.
Elif: Kolay olan her zaman doğru mudur?
Mert: (duraklar) Değil…
Elif: O hâlde?
Mert: (kararlı) Önce sorumluluk.
Mesaj: Başarı tesadüf değil, seçimdir.
Soru: Hazırladığınız oyunu sınıfta canlandırınız.
Cevap: Çalışma, diksiyon ve vurguya dikkat edilerek sunulmalıdır.