11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 35 Cevapları
Süreci Değerlendirebilme
Soru: Öğretmeninizin rehberliğinde üç gruba ayrılınız ve aşağıdaki çalışmayı yapınız. Cevap: Üç grup oluşturarak Yazıcı metninin dil, üslup, çatışma ve dönem özelliklerini farklı başlıklar altında incelemek için görev dağılımı yaparız.
Soru: 1) Yazıcı metnindeki dil ve üslup özelliklerinin metnin anlamına katkısını aşağıdaki başlıklara göre değerlendiriniz. Örnek cevap:
a) Yanlış anlamalar, ses benzerlikleri, taklitler ve farklı ağızların kullanılması oyunun mizahi yönünü güçlendirmiştir.
b) Karakterlerin aynı kelimeleri farklı anlamaları ve farklı eğitim düzeyleriyle konuşmaları çatışmaların temelini oluşturmuştur.
c) Eski kelimeler, meslek adları, hitaplar ve yöresel konuşmalar metnin dönemin sosyal ve kültürel yapısını yansıtmasına katkı sağlamıştır.
a) Yanlış anlamalar, ses benzerlikleri, taklitler ve farklı ağızların kullanılması oyunun mizahi yönünü güçlendirmiştir.
b) Karakterlerin aynı kelimeleri farklı anlamaları ve farklı eğitim düzeyleriyle konuşmaları çatışmaların temelini oluşturmuştur.
c) Eski kelimeler, meslek adları, hitaplar ve yöresel konuşmalar metnin dönemin sosyal ve kültürel yapısını yansıtmasına katkı sağlamıştır.
Soru: 2) Metindeki çatışmalar hangi dramatik öge (mekân, zaman, kişiler) üzerinden daha etkili verilebilirdi? Açıklayınız. Örnek cevap: En etkili dramatik ögenin kişiler olduğunu düşünüyorum. Çünkü oyun boyunca mizah ve çatışma, birbirinden farklı dil ve davranış özelliklerine sahip kişilerin karşılaşmasından doğmaktadır.
Soru: 3) Metindeki çatışmalar, yanlış anlamalar ve söz oyunlarıyla verilmiştir. Çatışmalar, başka hangi dil unsurlarıyla daha etkili verilebilir? Açıklayınız. Örnek cevap: İroni, deyimler, atasözleri, mecazlar, abartmalar, benzetmeler ve ses tekrarları kullanılarak çatışmalar daha belirgin hâle getirilebilir.
Soru: 4) Yaptığınız bu çalışmayı aşağıdaki Öz Değerlendirme Formu ile değerlendiriniz. Örnek cevap: Formdaki maddeleri kendi çalışmama göre değerlendirir; iletişim, görev sorumluluğu, iş birliği, sorun çözme ve zamanı kullanma konularındaki performansımı işaretlerim.
Soru: Grup arkadaşlarınızdan birinin yaptığı çalışmayı yandaki karekodda verilen Akran Değerlendirme Formu ile değerlendiriniz. Örnek cevap: Arkadaşımın çalışmasını konuya uygunluk, açıklık, grup çalışmasına katkı ve zamanında tamamlama açısından değerlendirerek güçlü yönlerini ve geliştirebileceği tarafları belirtirim.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 36 Cevapları
Okuruma Mektuplar
Soru: 1) Metinden hareketle "mektup" kelimesinin size neler ifade ettiğini hayatınızdan örnekler vererek açıklayınız. Örnek cevap: Mektup benim için bir kişiye doğrudan seslenmek, duygu ve düşünceleri samimi biçimde paylaşmak anlamına gelir. Günümüzde bunun yerini çoğu zaman uzun mesajlar veya e-postalar alsa da amaç yine karşıdaki kişiyle özel bir bağ kurmaktır.
Soru: 2) "Her yazı bir mektup olduğu gibi her resim, her ezgi, her yapı da birer mektuptur." cümlesini iletişim bağlamında yorumlayınız. Örnek cevap: Burada bütün sanat eserlerinin üreten kişiden başka insanlara anlam ve duygu taşıdığı anlatılmaktadır. Bir beste, resim veya bina da söz kullanmadan insanlara mesaj verebilir.
Soru: 3) "Elimde değil: ben bir konuya bağlanamıyorum, konuşur gibi, mektup yazar gibi, ondan ona geçeyim diyorum." cümlesine katılıp katılmadığınızı gerekçesiyle yazınız. Örnek cevap: Katılıyorum çünkü mektup, konuşma havasına yakın ve serbest bir anlatıma sahiptir. İnsan mektupta bir konudan diğerine doğal biçimde geçebilir. Ancak anlatımın anlaşılır kalmasına da dikkat edilmelidir.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 37 Cevapları
Okumayı Yönetebilme
Soru: 1) Okuma amacınızı belirleyiniz. Örnek cevap: Amacım, Mehmet Kaplan'ın mektubundaki duygu, düşünce ve edebiyat değerlendirmelerini anlamak ve mektup türünün özelliklerini belirlemektir.
Soru: 2) Metnin hitap bölümü ve görselinden yararlanarak içeriğine ve türüne yönelik tahminlerde bulununuz. Örnek cevap: Metnin belirli bir kişiye hitap etmesi onun özel mektup olduğunu düşündürmektedir. Yazarın günlük yaşantısından ve kişisel düşüncelerinden söz edeceğini tahmin ederim.
Soru: 3) Metnin içeriğine ve türüne uygun okuma yöntem ve stratejisi belirleyiniz. Örnek cevap: Sessiz okuma, önemli bölümlerin altını çizme ve anahtar düşünceleri not alma yöntemlerini kullanırım.
Soru: 4) Mektubu önce sessiz okuduktan sonra seçtiğiniz okuma stratejisine uygun biçimde tekrar okuyunuz. Cevap: İkinci okumada kişisel duygular, günlük yaşam ayrıntıları, edebiyatla ilgili değerlendirmeler ve Âli'ye verilen öğütleri ayrı ayrı belirlerim.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 38 Cevapları
Bu sayfada soru bulunmamaktadır. Âli'ye Mektuplar metni ve Mehmet Kaplan'ın biyografisi devam etmektedir.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 39 Cevapları
Kelime Çalışması
Soru: 1) Okuduğunuz metnin bağlamını göz önünde bulundurarak altı çizili kelimelerin anlamlarına yönelik tahminlerinizi ilgili yerlere yazınız. Tahminlerinizin doğruluğunu yandaki karekod yardımıyla TDK Güncel Türkçe Sözlük'ten kontrol ediniz. Cevap: Altı çizili kelimeler görünmediği için kesin liste verilemez. Metindeki umumiyetle, mücerret, mazi, mamafih, sathî gibi kelimeler sözlük çalışmasına örnek olabilir.
Soru: 2) Altı çizili kelimelerin yerine metnin bağlamına uygun hangi kelimeler kullanılabilir? Önerilerinizi ilgili alana yazınız. Örnek cevap:
Umumiyetle → Genellikle
Mücerret → Soyut
Mazi → Geçmiş
Mamafih → Bununla birlikte
Sathî → Yüzeysel
Umumiyetle → Genellikle
Mücerret → Soyut
Mazi → Geçmiş
Mamafih → Bununla birlikte
Sathî → Yüzeysel
Soru: 3) Mektup metninde anlamını bilmediğiniz diğer kelimeleri / kelime gruplarını tespit ederek bunların anlamlarını karekod yardımıyla TDK Güncel Türkçe Sözlük'ten öğreniniz. Örnek cevap: Tahfif: hafifletme; mütemadi: sürekli; hâlet-i ruhiye: ruh hâli; meşgale: uğraş; intisap: katılma, bağlanma.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 40 Cevapları
Âli'ye Mektuplar Metnini Çözümleme
Soru: 1) Mektupta anlatılanlardan hareketle yazarın mektubu yazma amacına yönelik çıkarımlarda bulununuz. Örnek cevap: Mehmet Kaplan, Âli ile dostluk bağını sürdürmek, yaşadıklarını paylaşmak, onun durumunu öğrenmek ve yazma konusunda cesaret vermek amacıyla mektubu yazmıştır.
Soru: 2) Yazarın edebî bir tür olan romanla ilgili düşüncelerine mektupta yer vermesi, mektup türünün işlevi hakkında size ne düşündürüyor? Açıklayınız. Örnek cevap: Mektup türünün yalnızca haber vermediğini, edebî ve düşünsel görüşlerin de paylaşılabildiği özgür bir anlatım alanı olduğunu düşündürüyor.
Soru: 3) Metinden hareketle yazarın roman türüne bakış açısını değerlendiriniz. Örnek cevap: Yazar, romanı özellikle insan ruhunu, karakterleri ve geçmiş yaşantıları derinlemesine inceleyen bir tür olarak önemsemektedir.
Soru: 4) Yazarın Karamazoflar romanında kişi tahlili tekniğini ele alışını değerlendiriniz. Sizce bu tekniği hangi tür yazılarda görmek mümkündür? Açıklayınız. Örnek cevap: Mehmet Kaplan, Dostoyevski'nin karakterleri konuşmaları, geçmişleri ve psikolojik özellikleriyle canlı biçimde ortaya koymasını başarılı bulmaktadır. Bu tekniğe roman, hikâye, biyografi ve bazı tiyatro eserlerinde rastlanabilir.
Soru: Çalışma Kâğıdı'nı Mehmet Kaplan'ın mektup metnine göre tamamlayınız. Cevap:
Konu: Yazarın Âli'ye hayatını, okumalarını ve düşüncelerini anlatması.
Ana Düşünce: Çalışma ve okuma insanın yeteneğini geliştirir.
Yardımcı Düşünceler: Dostluk önemlidir; roman insanı tanımaya yardımcı olur; yazmak irade ve sabır gerektirir.
Anlatım Biçimleri: Açıklama, öyküleme, tartışma.
Düşünceyi Geliştirme Yolları: Karşılaştırma, örnekleme.
Açık İletiler: İnsan çalışarak kendini geliştirebilir.
Örtük İletiler: Sabır, okuma ve eleştirel düşünme kişisel gelişimin temelidir.
Konu: Yazarın Âli'ye hayatını, okumalarını ve düşüncelerini anlatması.
Ana Düşünce: Çalışma ve okuma insanın yeteneğini geliştirir.
Yardımcı Düşünceler: Dostluk önemlidir; roman insanı tanımaya yardımcı olur; yazmak irade ve sabır gerektirir.
Anlatım Biçimleri: Açıklama, öyküleme, tartışma.
Düşünceyi Geliştirme Yolları: Karşılaştırma, örnekleme.
Açık İletiler: İnsan çalışarak kendini geliştirebilir.
Örtük İletiler: Sabır, okuma ve eleştirel düşünme kişisel gelişimin temelidir.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 41 Cevapları
Mehmet Kaplan'ın Hayatı ve Düşünceleri
Soru: Aşağıdaki metinden ve Mehmet Kaplan'ın biyografisinden yola çıkarak mektup metninde yazarın hayatı ve düşünceleriyle ilgili hangi ayrıntılara ulaşılabileceğini açıklayınız. Örnek cevap: Mehmet Kaplan'ın öğrencilerine ve dostlarına değer veren, okumaya ve araştırmaya önem veren, edebiyatı sürekli sorgulayan ve farklı görüşlere açık bir kişiliğe sahip olduğu anlaşılmaktadır.
Soru: Mehmet Kaplan'ın mektubunda öznel ve nesnel ifadelere örnekler bulunuz ve bunları ilgili yerlere yazınız. Bu ifadelerden hangisinin mektubun türünü belirlemenizde daha etkili olduğunu açıklayınız. Cevap:
Öznel İfadeler: “Son mektubun beni çok memnun etti.”, “Bana Rus usulü daha derin ve psikolojik geliyor.”, “Daha neşeli ve daha iyi yaşayabilmem için seninle beraber bulunmayı istiyorum.”
Nesnel İfadeler: Fakültede sınavların başlaması, Namık Kemal'in eserlerini okuduğunu belirtmesi, Eskişehir'e gideceğini söylemesi.
Değerlendirme: Mektubun türünü belirlemede öznel ifadeler daha belirleyicidir çünkü yazarın kişisel duygu ve düşüncelerini doğrudan muhatabına aktardığı görülmektedir.
Öznel İfadeler: “Son mektubun beni çok memnun etti.”, “Bana Rus usulü daha derin ve psikolojik geliyor.”, “Daha neşeli ve daha iyi yaşayabilmem için seninle beraber bulunmayı istiyorum.”
Nesnel İfadeler: Fakültede sınavların başlaması, Namık Kemal'in eserlerini okuduğunu belirtmesi, Eskişehir'e gideceğini söylemesi.
Değerlendirme: Mektubun türünü belirlemede öznel ifadeler daha belirleyicidir çünkü yazarın kişisel duygu ve düşüncelerini doğrudan muhatabına aktardığı görülmektedir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün tema, metin ve sayfa cevaplarını 11. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.