11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları Sayfa 232
Hazırlık Cevapları
Soru 1: Cengiz Aytmatov’un “Pişmanlık hemen gelmez, çetin yollara uğrar önce.” sözüyle anlatılmak istenen nedir? Açıklayınız.
Cevap: Bu söz, pişmanlığın insanın hatalarını fark etmesiyle hemen ortaya çıkmadığını anlatır. İnsan, çoğu zaman yaşadığı zor deneyimler ve sonuçlarla yüzleştikten sonra pişmanlık duyar.
Soru 2: Ön yargılı olma hakkında ne düşünüyorsunuz? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Cevap: Ön yargı, insanları yeterince tanımadan hüküm vermeye neden olur. Bu durum yanlış anlaşılmalara ve adaletsiz değerlendirmelere yol açabilir. Sağlıklı iletişim için ön yargılardan uzak durmak gerekir.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 237 Metni Anlama ve Çözümleme
Soru 1: Oyundaki şahıs kadrosunun özelliklerini açıklayınız.
Cevap: Oyundaki şahıs kadrosu, toplumun farklı kesimlerini temsil eden karakterlerden oluşur. Reis Bey adalet ve vicdan çatışmasını, Dadı ise merhamet ve insanlık değerlerini simgeler.
Soru 2: Metindeki çatışmaları tespit edip açıklayınız.
Cevap: Metinde temel çatışma adalet ile merhamet arasındadır. Reis Bey’in yaşadığı vicdan azabı, eserin en güçlü iç çatışmasını oluşturur.
Soru 3: Oyundaki mekânların metnin oluşumundaki rolü nedir?
Cevap: Mekânlar, karakterin ruhsal dönüşümünü destekler. Mahkeme, otel ve hapishane, Reis Bey’in görev anlayışından vicdani sorgulamaya geçişini yansıtır.
Soru 4: Metindeki dramatik örgüyü belirleyerek maddeler hâlinde yazınız.
- Cinayet davasının başlaması
- Reis Bey’in katı kararları
- Masumiyetin ortaya çıkışı
- Vicdan azabı ve pişmanlık
- Affedilme isteği ve içsel arınma
Soru 5:
REİS BEY – Beni affetmeden mi gidiyorsun?
DADI – (Döner) Allaha başvur!
REİS BEY – Başvurdum. Onun affı seninkiyle belli olacak…!
Bu diyalogda altı çizili ifadede vurgulanan nedir? Açıklayınız.
Cevap: Burada ilahi affın insan affıyla tamamlanacağı vurgulanır. Gerçek bağışlanmanın insanlar arası merhametle anlam kazandığı anlatılır.
Soru 6: Tiyatro türünün ortaya çıkmasında sözlü ve yazılı kültürün, toplumsal değişim ve etkileşimlerin rolünü açıklayınız.
Cevap: Tiyatro, sözlü kültürdeki anlatım geleneğinden doğmuştur. Toplumsal değişimler, tiyatronun hem konularını hem anlatım biçimini geliştirmiştir.
Sıra Sizde Cevapları
Soru: Metnin yazıldığı dönemin dili ve sosyal hayatına dair çıkarımlarınızı yazınız.
Cevap: Metinde yer alan “müvezzi”, “mübaşir”, “kaatil” gibi kelimeler dönemin dil özelliklerini yansıtır. Ayrıca gazete ve şehir yaşamı vurgusu, basının etkisini ve toplumsal merakı gösterir. Bu durum, dönemin sosyal hayatında haberleşme ve şehir kültürünün önemini ortaya koyar.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 238 – Kalemin İzinden
Soru: Bu diyalogdan yararlanarak merhamet kavramı hakkındaki düşüncelerinizi iki paragraf hâlinde defterinize yazınız.
Cevap: Merhamet, insanın vicdanını besleyen ve onu başkalarının acılarına duyarlı hâle getiren temel bir değerdir. Bir insanın yalnızca kurallara göre değil, kalbinin sesiyle de hareket etmesi gerekir. Merhamet, adaleti zayıflatmaz; aksine onu daha insani ve anlamlı kılar. Başkalarının yaşadığı sıkıntıları anlayabilmek, insan olmanın en güçlü göstergelerindendir.
Merhamet, toplumsal ilişkileri güçlendiren ve bireyler arasında güven oluşturan bir duygudur. Affetmeyi, hoşgörüyü ve empatiyi beraberinde getirir. Katı ve duygusuz bir yaklaşım insanları uzaklaştırırken, merhamet insanları birbirine yaklaştırır. Bu nedenle merhamet, hem bireysel huzurun hem de toplumsal barışın vazgeçilmez unsurlarından biridir.