11. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Sayfa 21-22 Cevapları, 2026-2027 eğitim öğretim yılı kitabındaki serbest düşme veri seti etkinliğinin açıklamalı çözümlerini içermektedir. Çalışmada ilk hızsız bırakılan bir cismin farklı yüksekliklerdeki düşme hareketi simülasyon verileriyle karşılaştırılmıştır.
11. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Sayfa 21-22 Cevapları
Deneylerde yer çekimi ivmesi 10 m/s² ve başlangıç hızı 0 m/s olarak tutulmuştur. 5 metre ve 10 metre yüksekliklerde elde edilen gerçek simülasyon değerleri, serbest düşme denklemleriyle doğrulanmaktadır. Böylece cismin yüksekliği arttıkça yere ulaşma süresinin ve çarpma hızının nasıl değiştiği açıkça görülmektedir.
11. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Sayfa 21-22 Cevapları
2. Etkinlik - Serbest Düşme Hareketi ile İlgili Veri Setleri
| Değişken | I. Veri | II. Veri | III. Veri* |
|---|---|---|---|
| Yükseklik | 5,00 m | 10,00 m | 20,00 m |
| Başlangıç hızı | 0 m/s | 0 m/s | 0 m/s |
| Yere düşme süresi | 1,00 s | 1,41 s | 2,00 s |
| Yere çarpma hızının büyüklüğü | 10,00 m/s | 14,14 m/s | 20,00 m/s |
| Yer çekimi ivmesi | 10,00 m/s² | 10,00 m/s² | 10,00 m/s² |
*Not: 5 m ve 10 m değerleri gönderilen simülasyon sonuçlarıdır. 20 m için verilen III. veri, aynı ayarlar korunarak serbest düşme denklemleriyle hesaplanmış örnek sonuçtur.
5 metre:
t = √(2h/g) = √(10/10) = 1,00 s
v = √(2gh) = √100 = 10,00 m/s
10 metre:
t = √(20/10) = √2 ≈ 1,41 s
v = √200 ≈ 14,14 m/s
20 metre:
t = √(40/10) = √4 = 2,00 s
v = √400 = 20,00 m/s
Hız-zaman grafiği: Cisim ilk hızsız bırakıldığı için grafik orijinden başlar. Hız v = -10t bağıntısına göre doğrusal değişir ve grafiğin eğimi -10 m/s² olur.
İvme-zaman grafiği: İvme hareket boyunca sabit olduğundan -10 m/s² seviyesinde yatay bir doğru çizilir.
Konum-zaman grafiği: Cismin yüksekliği zamanla y = h - 5t² bağıntısına göre azalır. Bu nedenle konum-zaman grafiği başlangıç yüksekliğinden y = 0 seviyesine inen bir parabol parçasıdır.
Aşağı yön pozitif seçilirse hız ve ivme değerleri pozitif yazılır. Bu durumda a = +10 m/s² olur. İşaret farklılığı yalnızca seçilen koordinat sisteminden kaynaklanır.
Sonuç
Serbest düşmede yükseklik arttıkça cismin düşme süresi artar fakat bu artış yükseklikle doğrusal değildir. Yere çarpma hızının büyüklüğü de yükseklik arttıkça artmaktadır. Aynı ortamda yer çekimi ivmesi ise 10 m/s² olarak sabit kalmaktadır.
Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 11. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Cevapları sayfasında inceleyebilirsiniz.