11. sınıf Fizik ders kitabı sayfa 216-217 cevapları, elektromıknatıs uygulamalarıyla ilgili 22. alıştırmayı ve çalışma yaprağının tamamını içermektedir. Günlük yaşam örnekleri çalışma ilkeleriyle açıklanmış, grid soruları kutu numaralarıyla cevaplanmıştır.
İçindekiler
- 216. Sayfa Cevapları – Kilit, zil, hoparlör ve vana
- 217. Sayfa Cevapları – Doğru-yanlış ve grid soruları
11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 216 Cevapları MEB Yayınları
22. Alıştırma
Soru a: Elektromanyetik kilidin iki parçası neden birbirini çeker? Kısa Cevap: Akım taşıyan bobin elektromıknatıs oluşturur ve karşısındaki çelik parçayı çeker. Açıklama: Bobinin alanı çelik levhayı mıknatıslayarak çekim meydana getirir. Kapıya ve çerçeveye bağlı parçaların birbirini tutması kapının açılmasını zorlaştırır.
Soru b: Kilidin kolay açılması nasıl önlenebilir? Kısa Cevap: Tutma kuvveti artırılmalı ve iki parçanın doğru konumda temas etmesi sağlanmalıdır. Açıklama: Montaj ve besleme kontrol edilerek aradaki gereksiz boşluk azaltılabilir. Uygun tasarım sınırlarında bobin akımı yükseltilebilir veya aynı boy ve akım için sarım sayısı artırılabilir. Böylece manyetik tutma güçlendirilebilir.
Soru c: Elektromanyetik kilitlerin avantaj ve dezavantajlarını belirtiniz. Kısa Cevap: Elektronik erişim ve uzaktan kontrol avantaj; enerji gereksinimi ve kesintiden etkilenme dezavantajdır. Açıklama: Kartlı geçişe, şifreye ve merkezi yönetime bağlanabilirler. Bununla birlikte elektrik tüketirler ve doğru kurulmaları gerekir. Sorudaki gibi akımla tutan bir düzende enerji kesilince tutma etkisi büyük ölçüde ortadan kalkar.
Çalışma Yaprağı – Sistemlerin Çalışma İlkeleri
Soru 1 – Kapı Zili: Kapı zilinde elektromıknatıs nasıl çalışır? Kısa Cevap: Akımla mıknatıslanan bobin, tokmağı hareket ettiren parçayı çeker. Açıklama: Çekilen parça kontağı açınca akım durur. Yay parçayı geri getirerek kontağı kapatır ve akım yeniden başlar. Bu hızlı açılma-kapanma, tokmağın zile art arda vurmasını sağlar.
Soru 1 – Hoparlör: Hoparlörün çalışma ilkesini açıklayınız. Kısa Cevap: Değişken akım taşıyan bobine etki eden manyetik kuvvet, diyaframı titreştirir. Açıklama: Bobinin akımı ses sinyaline göre değişir. Mıknatıs alanındaki bobin hareket eder ve bağlı olduğu diyaframı ileri-geri oynatır. Havaya aktarılan titreşimler ses olarak yayılır.
Soru 1 – Selenoid Vanalar: Selenoid vanada akımın manyetik etkisinden nasıl yararlanılır? Kısa Cevap: Elektromıknatıs hareketli çekirdeği yer değiştirterek akışı kontrol eder. Açıklama: Bobin enerjilendiğinde çekirdek çekilir; mekanizma sıvı veya gaz geçişini açar ya da kapatır. Enerji kesildiğinde yay başlangıç durumunu sağlayabilir. Açılma veya kapanmanın hangi durumda gerçekleştiği vana tipine bağlıdır.
11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 217 Cevapları MEB Yayınları
Çalışma Yaprağı – 2. Soru
Soru 2: Doğru olan ifadeleri işaretleyiniz. Kısa Cevap: İşaretlenecek ifadeler 2 ve 5’tir. Açıklama: İdeal makaranın alan büyüklüğü akım ve sarım yoğunluğuyla doğru orantılıdır. Alanın yönü ile büyüklüğü birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.
1. Yanlış: Akımın ters çevrilmesi alanı küçültmez; yönünü değiştirir.
2. ✓: Yalnız akım büyüklüğü artarsa alan büyür.
3. Yanlış: Birim uzunluktaki sarım sayısı artırıldığında alan da artar.
4. Yanlış: Uzunluk artışından tek başına alan artışı sonucu çıkarılamaz. Sabit sarım sayısıyla makara uzatıldığında alan küçülür.
5. ✓: Sarım yoğunluğu ve akım değişmiyorsa ideal iç alan korunur.
Uzunlukla ilgili not: Soru girişindeki L telin uzunluğudur. Manyetik alan hesabında kullanılan makara boyu ise eksen boyunca ölçülen uzunluktur. Bu iki kavram aynı değildir.
İdeal model: B = 4 · π · K · n · i. Burada n, birim makara boyundaki sarım sayısıdır.
Çalışma Yaprağı – 3. Soru
Soru 3-a: Alanın büyüklüğü hangi kavramlara bağlıdır? Kısa Cevap: 1, 3, 11, 12. Açıklama: Makara uzunluğu, akım şiddeti, sarım sayısı ve manyetik alan katsayısı alan büyüklüğünü belirler.
Soru 3-b: Alanın büyüklüğü hangi değişkenlere bağlı değildir? Kısa Cevap: 2 ve 5. Açıklama: Uzun ideal makarada halka yarıçapı iç alan bağıntısında bulunmaz. Akım yönü de büyüklüğü değil, alanın yönünü belirler.
Soru 3-c: Makara içine konulduğunda alanı güçlendiren maddeler hangileridir? Kısa Cevap: 6, 7, 9. Açıklama: Demir, nikel ve kobalt manyetik alanı güçlendirebilen ferromanyetik maddelerdir.
Soru 3-ç: Hangi kutular elektromıknatısların kullanım alanlarını gösterir? Kısa Cevap: 4, 8, 10. Açıklama: Manyetik tren, su arıtma cihazı ve mikrofon örnekleri seçilir. Su arıtma cihazlarında elektromıknatıslı vanalar bulunabilir. Mikrofon örneği, bobin-mıknatıs düzeni kullanan dinamik mikrofonlarla ilişkilidir; bütün mikrofonlar aynı ilkeyle çalışmaz.
Çalışma Yaprağı – 4. Soru
Soru 4: Elektromıknatısların doğal mıknatıslara göre üç avantajını belirtiniz. Kısa Cevap: Etkinleştirilip devreden çıkarılabilir, alan büyüklüğü ayarlanabilir ve kutupları değiştirilebilir. Açıklama: Akım kontrolü sayesinde manyetik etki yönetilebilir. Akım büyütülüp küçültülerek alan ayarlanır. Akım yönü ters çevrilerek kutuplar yer değiştirilir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Kitabın diğer sayfalarına 11. Sınıf MEB Fizik Ders Kitabı Cevapları bağlantısından ulaşabilirsiniz.