11. Sınıf MEB Tarih Ders Kitabı Sayfa 151-152 Cevapları, Osmanlı yönetimindeki anayasal değişimleri değerlendirmeye yardımcı olmaktadır. İlk etkinlikte siyasi olaylarla hukuki düzenlemeler ilişkilendirilirken ikinci etkinlikte seçilen bir konu 5N1K yöntemiyle araştırılmaktadır.
- Sayfa 151 Cevapları (Düşünelim – Anayasal Çalışmalar)
- Sayfa 152 Cevapları (Keşfedelim – Tanzimat Fermanı Araştırması)
11. Sınıf MEB Tarih Ders Kitabı Sayfa 151 Cevapları
2.2. 1789-1908 Yılları Arasında Osmanlı Devleti’nde Meydana Gelen Siyasi, Askerî ve İdari Gelişmeler
Düşünelim
Yönerge: Bilgi kartlarından yararlanarak soruları cevaplayınız.
Soru: 1789-1908 yılları arasında Osmanlı Devleti’nde yürütülen anayasal çalışmalar nelerdir? İç ve dış politikadaki gelişmeler bu anayasal sürece geçiş çabalarını nasıl etkilemiş olabilir? Konuyla ilgili düşüncelerinizi beyin fırtınası tekniğini kullanarak arkadaşlarınızla tartışınız. Kısa Cevap: Sened-i İttifak, Tanzimat ve Islahat fermanları, Kanun-ı Esasi ve meşrutiyet dönemleri bu süreçte öne çıkar. Reform ihtiyacı, isyanlar, savaşlar ve dış müdahaleler hukuki değişim arayışını etkilemiştir. Örnek Cevap: Bana göre devletin bütünlüğünü koruma düşüncesi önemli bir etkendir. Farklı toplulukların haklarını düzenlemek, dış müdahaleleri azaltmak ve yönetimi yenilemek için yeni belgelere ihtiyaç duyulmuştur. Aydınların meclis ve temsil talepleri de bu arayışı güçlendirmiştir. Açıklama: Anayasal gelişme, tek bir belgenin ilanından oluşmaz. Bununla birlikte ilk anayasa Kanun-ı Esasi’dir; daha önceki belgeler anayasal düzene giden yoldaki farklı nitelikteki düzenlemelerdir.
| Tarih | Düzenleme veya gelişme | Önemi |
|---|---|---|
| 1808 | Sened-i İttifak | Padişah ile ayanların karşılıklı ilişkileri ve yükümlülükleri bakımından önemlidir. |
| 1839 | Tanzimat Fermanı | Hukuki güvenlik ve yönetimin kurallara bağlılığı konusunda temel ilkeler açıklanmıştır. |
| 1856 | Islahat Fermanı | Gayrimüslim tebaanın hakları ve eşitlik yönündeki düzenlemeler öne çıkmıştır. |
| 1876 | Kanun-ı Esasi ve I. Meşrutiyet | Anayasa ve meclisli yönetim düzenine geçilmiştir. |
| 1908 | II. Meşrutiyet | Anayasal yönetim yeniden işler hâle gelmiştir. |
İç politika açısından: Ayrılıkçı isyanlar, merkezî yönetimi güçlendirme ihtiyacı ve hak talepleri reformları önemli hâle getirmiştir. Anayasal yönetim taraftarları da siyasi katılımın genişletilmesini savunmuştur.
Dış politika açısından: Büyük devletlerin müdahaleleri, Mısır ve Boğazlar Meselesi ile savaşlar, reformların zamanını ve amaçlarını etkilemiştir. Mali bağımlılık ve göçler ise devletin sorunlarını ağırlaştırmıştır. Bu nedenle anayasal süreç, iç ihtiyaçlarla dış şartların birlikte etkilediği bir gelişmedir.
11. Sınıf MEB Tarih Ders Kitabı Sayfa 152 Cevapları
Keşfedelim
Yönerge: Uygulama adımlarını takip ederek 5N1K etkinliğini yapınız.
Kitap, grupların verilen başlıklardan birini seçmesini istemektedir. Bu örnekte araştırma konusu olarak Tanzimat Fermanı kullanılmıştır.
- Öğretmeninizin rehberliğinde eşit sayıda kişiden oluşan gruplar kurunuz.
- Şark Meselesi, Sırp ve Yunan isyanları, Mısır ve Boğazlar Meselesi, Tanzimat Fermanı, Kırım Harbi, Islahat Fermanı, Kanun-ı Esasi, 93 Harbi ve Anadolu’ya yapılan göçler, Düyûn-ı Umûmiyye veya Sultan II. Abdülhamid’in siyonist faaliyetlere karşı tutumu başlıklarından birini belirleyiniz.
- Konunun yönetim ve toplum üzerindeki etkilerine yönelik 5N1K soruları oluşturunuz.
- Basılı ve dijital kaynakları inceleyerek bilgi toplayınız.
- İnternet kaynaklarında kurum, yazar ve bilgi doğruluğunu kontrol ediniz; site uzantısını tek başına yeterli saymayınız.
- Bulgularınızı gözden geçirip sorularınızı cevaplayınız ve araştırma raporunu tamamlayınız.
Tanzimat Fermanı Hakkında Örnek 5N1K Çalışması
Ne? Araştırılan Tanzimat Fermanı nasıl bir belgedir? Kısa Cevap: Devlet yönetiminde yapılacak reformların ilkelerini duyuran padişah fermanıdır.
Ne zaman? Ferman hangi tarihte ilan edilmiştir? Kısa Cevap: 3 Kasım 1839 tarihinde ilan edilmiştir.
Nerede? Fermanın ilan edildiği yer neresidir? Kısa Cevap: İstanbul’daki Gülhane’dir.
Nasıl? Ferman nasıl ilan edilmiştir? Kısa Cevap: Devlet görevlilerinin ve davetlilerin bulunduğu bir törende okunarak ilan edilmiştir.
Neden? Bu düzenlemeye neden ihtiyaç duyulmuştur? Kısa Cevap: Yönetimi düzenlemek, güvenliği ve hukuki güvenceleri artırmak, devleti korumak için ihtiyaç duyulmuştur. Açıklama: Dönemin iç sorunları ve dış siyasi şartları, kapsamlı yeniliklerin önemini artırmıştır.
Kim? Ferman hangi padişah adına ve kim tarafından okunmuştur? Kısa Cevap: Sultan Abdülmecid adına, Hariciye Nazırı Mustafa Reşid Paşa tarafından okunmuştur.
Araştırma Raporu
Örnek Cevap – Başlık: Tanzimat Fermanı ve Hukuki Güvence Arayışı
Osmanlı Devleti, yönetim sorunlarına çözüm bulmak amacıyla Tanzimat Fermanı’nı ilan etmiştir. Belge, 3 Kasım 1839’da Gülhane’de Mustafa Reşid Paşa tarafından okunmuştur.
Fermanın toplumsal açıdan önemli yönü, halkın can, mal ve namus güvenliğinin korunmasını öne çıkarmasıdır. Yönetim açısından ise devlet işlerinin kurallara bağlanması hedeflenmiştir. Sultan Abdülmecid’in düzenlemelere uyacağını açıklaması bu bakımdan dikkat çekicidir.
Sonuç: Tanzimat Fermanı, meşruti yönetim kuran bir anayasa değildir. Bununla birlikte hukuki güvenlik ve yönetimin sınırlandırılması yolunda önemli bir reform belgesidir.
Yararlanılan kaynaklar: MEB 11. Sınıf Tarih Ders Kitabı, s. 151-152; TÜBİTAK – Tanzimat Fermanı; TDV İslâm Ansiklopedisi – Tanzimat.
Diğer sayfalardaki çalışmaları 11. Sınıf MEB Tarih Ders Kitabı Cevapları sayfasında inceleyebilirsiniz.