12. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı Soruları ve Cevapları
12. sınıf coğrafya 1. dönem 1. yazılı hazırlığı için düzenlenen iki örnek sınavda ekstrem doğa olayları, doğal sistemlerin geleceği, ekonomik faaliyetler, şehirleşme, işlevsel bölgeler ve GAP konuları ele alınmaktadır. Soruların ardından kısa ve açıklayıcı cevaplara ulaşabilirsiniz.
2026-2027 yılı Karabük ÖDM tablolarındaki Senaryo 1 ve Senaryo 2 soru dağılımları kullanılmıştır. Bu sayfadaki sorular resmî sınav sorusu değil, söz konusu dağılımlara göre hazırlanan özgün çalışma örnekleridir.
12. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı – Senaryo 1
Soru sayısı: 7 | Örnek puanlama: 100 puan. Aşağıdaki puanlar hazırlanan örnek sınava aittir. Açıklama istenen sorularda neden-sonuç ilişkisi kurulmalıdır.
1. Soru (15 Puan)
Soru: Temmuzda günlük en yüksek sıcaklıkları genellikle 28–34 °C olan yerde birkaç gün 44 °C ölçülüyor. Neden ekstrem bir olaydır? İki olası etkisini belirtiniz.
Kısa Cevap: 44 °C, bölgenin temmuz ayındaki olağan değerlerinin çok üstündedir. Sıcak stresi, tarımsal zarar ve enerji talebinde artış görülebilir.
2. Soru (15 Puan)
Soru: Deniz seviyesi yükselmeyi sürdürürse alçak kıyılarda hangi iki sorun gelişebilir? Bunlardan birine karşı uyum önlemi yazınız.
Kısa Cevap: Alçak kıyılarda taşkın ve tuzlanma riski artabilir. Riskli kıyılarda yapılaşmayı sınırlandırmak uygun bir uyum önlemidir.
3. Soru (14 Puan)
Soru: Tarım ağırlıklı bir ilçe turizm merkezine dönüşüyor. İstihdam ve yerel kültürde oluşabilecek birer değişimi açıklayınız.
Kısa Cevap: Turizmle konaklama, yeme-içme ve rehberlik işleri artabilir. Yerel mutfak ve el sanatları yeni pazar bulabilir; kültürel alışkanlıklar değişebilir.
4. Soru (14 Puan)
Soru: Sanayi bölgesi kurulduktan sonra kent göç almaya başlamıştır. İlişkiyi açıklayıp konut ve kamu hizmetlerinde ortaya çıkabilecek iki sorun yazınız.
Kısa Cevap: Sanayi iş olanaklarıyla göçü çeker; nüfus ve yerleşme büyür. Konut sıkıntısı ve eğitim-sağlık altyapısında yetersizlik oluşabilir.
5. Soru (14 Puan)
Soru: Yaşlı nüfus ve uzaktan çalışan sayısı artan bir kentte geleceğin hizmet ve konut ihtiyaçları nasıl değişebilir? Her gelişmeye ilişkin bir çıkarım yapınız.
Kısa Cevap: Yaşlı nüfus artışı bakım, sağlık ve erişilebilir ulaşım talebini artırabilir. Uzaktan çalışma, internet altyapısı ve evde çalışma alanı ihtiyacını yükseltebilir.
6. Soru (14 Puan)
Soru: Hastanenin hizmet çevresi ve meteoroloji bölge müdürlüğünün görev alanı hangi ölçütlerle belirlenir? Bu işlevsel bölgelerin doğal sınırlarla örtüşmesi zorunlu mudur?
Kısa Cevap: Hastane çevresi sağlık hizmeti ilişkilerine, meteoroloji müdürlüğü alanı hizmetin idari örgütlenmesine göre belirlenir. İşlevsel sınırların doğal sınırlarla örtüşmesi gerekmez.
7. Soru (14 Puan)
Soru: GAP sulama yatırımlarının ekonomiye ve sosyal yaşama birer katkısını açıklayınız. Çevresel sürdürülebilirlik için gerekli bir koşulu belirtiniz.
Kısa Cevap: GAP sulamaları üretim ve geliri artırabilir, istihdamı destekleyebilir. Toprakta tuzlanmayı önlemek için kontrollü sulama ve yeterli drenaj gerekir.
12. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı – Senaryo 2
Soru sayısı: 6 | Örnek puanlama: 100 puan. Aşağıdaki puanlar hazırlanan örnek sınava aittir. Açıklama istenen sorularda neden-sonuç ilişkisi kurulmalıdır.
1. Soru (17 Puan)
Soru: Yağışın aylar boyunca ortalamanın altında kaldığı bir havzada akarsu ve baraj suları azalıyor. Ekstrem olayı adlandırıp tarım ve enerji üzerindeki birer etkisini yazınız.
Kısa Cevap: Olay kuraklıktır. Sulama suyu azlığı tarımsal verimi, barajlara gelen suyun azalması hidroelektrik üretim potansiyelini düşürebilir.
2. Soru (17 Puan)
Soru: Dağlık bölgede sıcaklık artışıyla karın yerde kalma süresi kısalırsa suyun mevsimsel dağılışı ve kış turizmi nasıl değişebilir?
Kısa Cevap: Erken kar erimesi akarsu akışlarını öne çekebilir ve yaz su miktarını azaltabilir. Karla çalışan kış turizmi işletmelerinin sezonu kısalabilir.
3. Soru (17 Puan)
Soru: Madenin kapandığı bir yerleşmede çalışma ve sosyal hayat nasıl etkilenebilir? Birer değişim ve alternatif ekonomik faaliyet önerisi yazınız.
Kısa Cevap: Madenin kapanması iş ve gelir kaybına, göçe ve sosyal yaşamın zayıflamasına yol açabilir. Mesleki eğitimle desteklenen alternatif üretim ve hizmet yatırımları geliştirilebilir.
4. Soru (17 Puan)
Soru: Fabrika çevresindeki plansız konut artışını göç ve sanayileşmeyle açıklayınız. Bir çevresel, bir toplumsal sorun ve uygun planlama önlemi belirtiniz.
Kısa Cevap: Sanayiye bağlı göç, konut ve altyapı talebini hızla artırır. Hava kirliliği ve sağlıksız konut sorunlarına karşı sanayi-konut ayrımı ve planlı konut üretimi uygulanabilir.
5. Soru (16 Puan)
Soru: Otomasyon ve e-ticaretin arttığı bir kentte iş gücü ile mekân kullanımının geleceğine ilişkin birer çıkarım yapınız.
Kısa Cevap: Otomasyon bazı rutin işlere talebi azaltırken teknik beceri ihtiyacını artırabilir. E-ticaretle depolama ve dağıtım alanlarına talep yükselebilir.
6. Soru (16 Puan)
Soru: Kent merkezine günlük işe gidiş-geliş alanı ile akarsu havzasından hangisi işlevsel bölgedir? İkisinin sınır ölçütünü ve sınır değişimindeki farkı açıklayınız.
Kısa Cevap: İşe gidiş-geliş alanı işlevsel; akarsu havzası doğal bölgedir. İşlevsel sınırlar ulaşım ve istihdam ilişkileriyle değişebilir; havza sınırını su bölümü çizgileri belirler.
Değerlendirme notu: Bilimsel olarak doğru ve anlamca eşdeğer cevaplar kabul edilir. Verilen puanlar örnektir. Öğretmenin duyurduğu senaryo ve kapsam sınav hazırlığında esas alınmalıdır.