12. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 1. Dönem 1. Yazılı Soruları ve Cevapları, 2026-2027 eğitim öğretim yılı MEB Senaryo 1 konu-soru dağılımına göre hazırlandı. İslam ve Bilim ünitesinden oluşan 6 açık uçlu soruyla öğrenciler sınav öncesinde bilgilerini ölçebilir ve açıklamalı cevaplarla konuları tekrar edebilir.
12. Sınıf Din Kültürü 1. Dönem 1. Yazılıda Hangi Konular Var?
Örnek yazılıda din ile bilim arasındaki ilişki, İslam medeniyetinde bilim ve düşüncenin gelişimi, eğitim ve bilim kurumları ile Müslüman bilim insanlarının özgün çalışmaları ele alınmaktadır.
Senaryo 1 soru dağılımı:
- Din-Bilim İlişkisi – 1 soru
- İslam Medeniyetinde Bilim ve Düşüncenin Gelişimi – 2 soru
- İslam Medeniyetinde Öne Çıkan Eğitim Kurumları – 2 soru
- Müslümanların Bilim Alanında Yaptığı Öncü ve Özgün Çalışmalar – 1 soru
Sınav: 6 açık uçlu soru – 100 puan.
12. Sınıf Din Kültürü 1. Dönem 1. Yazılı Örnek Soruları ve Cevapları
1. Soru – Din ve Bilimin Birbirine Katkısı (15 Puan)
Bir araştırmacı, evrendeki olayları anlamak için gözlem ve deneyler yapmaktadır. Aynı zamanda doğanın korunmasının insanın ahlaki sorumluluklarından biri olduğunu düşünmektedir.
Soru: Araştırmacının bu yaklaşımını din ve bilim ilişkisi açısından değerlendiriniz. Din ile bilimin ilgilendiği alanları ve birbirini tamamlayabileceği bir durumu açıklayınız.
Kısa Cevap: Bilim doğal olayları araştırır, din ise insanın ahlaki sorumluluklarına rehberlik eder. Çevrenin korunmasında bilimsel bilgi ile ahlaki sorumluluk birlikte önem taşır.
Açıklama: Bilim, gözlem ve deneylerle doğadaki olayların işleyişini açıklamaya çalışır. Din ise insana inanç ve ahlak konusunda rehberlik eder. Örneğin çevre kirliliğinin bilimsel yöntemlerle araştırılması ve doğaya zarar vermemenin ahlaki sorumluluk olarak görülmesi birbirini tamamlayabilir.
2. Soru – İslam Medeniyetinde Bilimsel Gelişme (20 Puan)
Abbâsîler Dönemi'nde Bağdat'ta farklı kültürlere ait eserler toplanmış ve çeşitli dillere ait bilimsel çalışmalar Arapçaya çevrilmiştir. Müslüman bilginler bu eserleri inceleyerek kendi araştırmalarını geliştirmiştir.
Soru: Abbâsîler Dönemi'ndeki tercüme faaliyetlerinin bilimsel gelişmeye katkısını açıklayınız. Bu faaliyetlerin yalnızca eski bilgileri aktarmakla sınırlı kalmadığını gösteren bir örnek veriniz.
Kısa Cevap: Tercüme faaliyetleri farklı medeniyetlerin bilgilerinin öğrenilmesini sağlamış, Müslüman bilim insanları bu bilgileri geliştirerek özgün çalışmalar yapmıştır.
Açıklama: Eski eserlerin tercüme edilmesi bilimsel birikimin korunmasına ve yayılmasına yardımcı olmuştur. Müslüman bilim insanları bu bilgilerden yararlanarak yeni araştırmalar gerçekleştirmiştir. Örneğin Hârizmî'nin cebir çalışmaları matematik alanında önemli gelişmelere katkıda bulunmuştur.
3. Soru – Bilim ve Düşüncenin Gelişiminde Kültürel Etkileşim (15 Puan)
İslam medeniyetinin farklı coğrafyalara yayılmasıyla Müslümanlar birçok milletin bilimsel ve kültürel birikimiyle tanışmıştır. Hint matematiği, Yunan felsefesi ve İran kültürüne ait eserlerden yararlanılmıştır.
Soru: Farklı medeniyetlerle kurulan kültürel etkileşimin İslam dünyasında bilim ve düşüncenin gelişmesine sağladığı iki katkıyı yazınız.
Kısa Cevap: Yeni bilimsel bilgilerin öğrenilmesini sağlamış ve farklı düşüncelerin karşılaştırılarak yeni çalışmalar yapılmasına katkıda bulunmuştur.
Açıklama: Kültürel etkileşim, çeşitli alanlardaki bilimsel bilgilerin aktarılmasını sağlamıştır. Müslüman bilginler bu bilgileri incelemiş, eleştirmiş ve geliştirerek bilimsel üretime katkıda bulunmuştur.
4. Soru – İslam Medeniyetindeki Eğitim Kurumları (15 Puan)
İslam medeniyetinde farklı dönemlerde bilimsel eserlerin toplandığı kütüphaneler, öğrencilerin eğitim aldığı medreseler ve araştırmaların yürütüldüğü bilim merkezleri kurulmuştur.
Soru: Medrese ve kütüphanelerin bilim ve düşünce hayatındaki görevlerini açıklayınız. Bu kurumların ortak amacını yazınız.
Kısa Cevap: Medreselerde düzenli eğitim verilmiş, kütüphanelerde bilimsel eserler korunmuş ve araştırmacıların kullanımına sunulmuştur. Her iki kurum da bilginin öğrenilmesine ve aktarılmasına katkı sağlamıştır.
Açıklama: Medreseler öğrencilerin eğitim gördüğü önemli kurumlardır. Kütüphaneler ise kitapların toplandığı, korunduğu ve araştırmacıların yararlandığı merkezlerdir. Bu kurumlar bilimsel bilginin yaygınlaşmasına yardımcı olmuştur.
5. Soru – Bilim Kurumlarının Görevleri (15 Puan)
Bir tarih araştırmacısı İslam medeniyetindeki üç kurumla ilgili şu bilgileri vermiştir:
A) Gök cisimlerinin hareketlerinin incelendiği merkez.
B) Hastaların tedavi edildiği ve bazı dönemlerde tıp eğitiminin de verildiği kurum.
C) Bilimsel eserlerin tercüme edildiği ve çeşitli araştırmaların yürütüldüğü merkez.
Soru: A, B ve C açıklamalarında belirtilen kurumların isimlerini yazınız.
Kısa Cevap: A: Rasathane, B: Darüşşifa, C: Beytülhikme.
Açıklama: Rasathaneler astronomi araştırmalarında, darüşşifalar sağlık ve tıp alanında, Beytülhikme ise tercüme ve bilimsel araştırma faaliyetlerinde önemli rol oynamıştır.
6. Soru – Müslüman Bilim İnsanları ve Çalışma Alanları (20 Puan)
İslam medeniyetinde yetişen birçok bilim insanı farklı alanlarda öncü ve özgün çalışmalar gerçekleştirmiştir.
A) El-Kânûn fi't-Tıbb adlı eseriyle tanınan bilim insanı.
B) Cebirin gelişmesine önemli katkılarda bulunan bilim insanı.
C) Astronomi alanındaki gözlemleri ve yıldız cetvelleriyle tanınan bilim insanı.
D) Işık ve görme üzerine araştırmalarıyla optik alanına katkı sağlayan bilim insanı.
Soru: Açıklamalarda belirtilen bilim insanlarının isimlerini yazınız ve çalışma alanlarını belirtiniz.
Kısa Cevap: A: İbn Sînâ – Tıp, B: Hârizmî – Matematik, C: Uluğ Bey – Astronomi, D: İbnü'l-Heysem – Optik.
Açıklama: İbn Sînâ tıp alanındaki eserleriyle, Hârizmî cebir çalışmalarıyla, Uluğ Bey astronomi araştırmalarıyla, İbnü'l-Heysem ise ışık ve görme üzerine gerçekleştirdiği çalışmalarla bilim tarihine katkıda bulunmuştur.
12. Sınıf Din Kültürü 1. Yazılı Cevap Anahtarı
1. Soru (15 Puan): Bilimin alanını açıklama 5 puan, dinin ahlaki rehberliğini açıklama 5 puan, iki alanın birlikte katkı sağladığı duruma örnek verme 5 puan.
2. Soru (20 Puan): Tercüme faaliyetlerinin katkısını açıklama 10 puan, özgün bilimsel gelişmeye örnek verme 10 puan.
3. Soru (15 Puan): Kültürel etkileşimin bilimsel gelişmeye sağladığı iki katkıyı açıklama – biri 7, diğeri 8 puan.
4. Soru (15 Puan): Medreselerin görevini açıklama 5 puan, kütüphanelerin görevini açıklama 5 puan, ortak amaçlarını belirtme 5 puan.
5. Soru (15 Puan): Rasathane, darüşşifa ve Beytülhikme eşleştirmelerini doğru yapma – her biri 5 puan.
6. Soru (20 Puan): Dört bilim insanını çalışma alanlarıyla doğru eşleştirme – her biri 5 puan.
Toplam: 100 Puan
12. Sınıf Din Kültürü 1. Yazılıya Hazırlık
12. sınıf Din Kültürü 1. dönem 1. yazılısına hazırlanan öğrenciler İslam ve Bilim ünitesini tekrar etmelidir. Din-bilim ilişkisini açıklayabilmek, tercüme faaliyetlerinin önemini kavramak ve İslam medeniyetinde bilimsel gelişmeleri etkileyen faktörleri değerlendirmek önemlidir.
Beytülhikme, medrese, rasathane ve darüşşifa gibi kurumların görevleri öğrenilmeli; Hârizmî, İbn Sînâ, İbnü'l-Heysem ve Uluğ Bey'in bilimsel çalışmaları ilgili alanlarla eşleştirilebilmelidir.
Öğrenciler örnek soruları önce cevap anahtarına bakmadan çözmeli, ardından eksik oldukları konuları tekrar etmelidir.
Kaynak: MEB ÖDSGM 2026-2027 Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi konu-soru dağılım tabloları – 12. Sınıf Senaryo 1.
Not: Sorular MEB Senaryo 1 kazanımlarına uygun olarak özgün hazırlanmıştır. Resmî yazılı sınav soruları değildir.