12. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 60-67 Cevapları - Küçürek Hikâye, kısa ve yoğun anlatımın nasıl güçlü bir anlam oluşturabileceğini Bekâr ve Yolda metinleri üzerinden inceleyen etkinliklerin örnek çözümlerini sunmaktadır.
Küçürek Hikâye 12. Sınıf MEB Edebiyat Sayfa 60-67 Cevapları
Hikâye ünitesinin bu bölümünde öğrenciler küçürek hikâyenin yalnızca kısa bir metin olmadığını; çağrışım, ima ve anlam yoğunluğuna dayanan özel bir anlatım biçimi olduğunu değerlendirmektedir. Bekâr ve Yolda üzerinden türün farklı anlatım imkânları ele alınmaktadır. Sonraki çalışmalarda dil bilgisi bilgileri uygulanmakta ve öğrenciden kendi hikâyesini yazıp sözlü olarak sunması beklenmektedir.
12. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 60 Cevapları
Küçürek (Minimal) Hikâye - Hazırlık
Soru: 1. “Küçürek (minimal) hikâye” kavramının size düşündürdüklerini aşağıda boş bırakılan kutucuklara yazınız. Örnek cevap:
Az söz
Derin anlam
Çağrışım
Az söz
Derin anlam
Çağrışım
Soru: 2. “Küçürek hikâye, şiir gibi yazılmalı.” ifadesinden yola çıkarak küçürek hikâye ve şiir arasında nasıl bir ilgi kurulabilir? Düşüncelerinizi gerekçeleriyle açıklayınız. Örnek cevap: Şiir ve küçürek hikâye, kelime sayısından çok kelimelerin taşıdığı anlam gücüne önem verir. Her ikisinde de okuyucunun çağrışımlardan yararlanarak metindeki anlamı genişletmesi mümkündür. Kısalık, yoğunluk ve kelimelerin özenle seçilmesi iki tür arasında güçlü bir ilişki kurulmasını sağlar.
Bekâr ve Yolda
Bekâr, kısa bir konuşmayla kişinin yalnızlığını ve gündelik ihtiyacını sezdirirken Yolda, insanın önceden belirlenmemiş bir yaşam yolunda kendi yönünü oluşturmasını düşündürmektedir. Her iki metinde de ayrıntılar azaltılarak anlamı tamamlama görevi büyük ölçüde okuyucuya bırakılmıştır.
12. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 61 Cevapları
Metni Anlama ve Çözümleme
Soru: 1. Bekâr adlı metindeki “öyle” kelimesini tabloda verilen farklı anlamlarına uygun cümlelerde kullanınız. Örnek cevap:
| Anlam | Cümle |
|---|---|
| O yolda, o biçimde, o tarzda. | Öğretmen nasıl gösterdiyse soruyu öyle çözdüm. |
| Ondan sonra. | Önce işlerimi bitireyim de öyle yanınıza gelirim. |
| O denli, o kadar, o derece. | Hava öyle soğuktu ki dışarı çıkamadık. |
Soru: 2. Bekâr adlı metindeki ana düşünceyi sözlü olarak ifade ediniz. Örnek cevap: Metinde yalnız yaşayan kişinin günlük hayatındaki küçük ihtiyaçlarını kendi imkânlarıyla karşılamak zorunda kalması sezdirilmektedir. Bekârlık ve yalnızlık, birkaç cümlelik diyalog aracılığıyla anlatılmıştır.
Soru: 3. Yolda adlı metnin konu ve temasını belirleyiniz. Örnek cevap:
Konu: Yolun ortadan kalkması üzerine kendi yolunu açarak ilerleyen anlatıcının yolculuğu.
Tema: Arayış, yaşamın belirsizliği ve kendi yolunu çizme.
Konu: Yolun ortadan kalkması üzerine kendi yolunu açarak ilerleyen anlatıcının yolculuğu.
Tema: Arayış, yaşamın belirsizliği ve kendi yolunu çizme.
Soru: 4. Yolda adlı metinde anlatılmak istenenleri kısaca açıklayınız. Örnek cevap: İnsan bazen hayatında kendisine hazır bir yol bulamaz. Böyle bir durumda geriye dönmek yerine kendi kararlarıyla yeni bir yol oluşturması gerekir. Metindeki bitmeyen yol, insanın yaşam boyunca süren arayışının simgesi olarak değerlendirilebilir.
12. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 62 Cevapları
Metni Anlama ve Çözümleme
Soru: 5. Okuduğunuz metinlerde kullanılan anlatım tekniklerini aşağıdaki tabloda boş bırakılan yerlere yazınız. Örnek cevap:
| Metin | Anlatım Teknikleri |
|---|---|
| Bekâr | Diyalog |
| Yolda | Anlatma, iç konuşma |
Soru: 6. a) Bekâr adlı metne bir mekân ekleyecek olsanız nasıl bir mekân seçersiniz? Niçin? Örnek cevap: Küçük bir terzi dükkânının arka odasını seçerdim. İğne, iplik ve dikişle ilgili konuşmanın böyle bir ortamla kolayca ilişkilendirilebileceğini düşünüyorum.
Soru: b) Seçeceğiniz mekânı ayrıntılı bir şekilde betimlemeyi tercih eder misiniz? Niçin? Örnek cevap: Ayrıntılı betimlemeyi tercih etmezdim. Çünkü küçürek hikâyede gereksiz ayrıntılar azaltılır ve okuyucunun hayal gücüne alan bırakılır. Mekânı yalnızca gerekli birkaç kelimeyle sezdirirdim.
Soru: c) Metne ekleyeceğiniz kişi ile anlatıcı arasında geçen kısa bir konuşma yazınız. Örnek cevap:
— Yakan yine sökülmüş.
— Gördüm.
— Dikeyim mi?
— Hayır. Bu kez kendim dikeceğim.
— Yakan yine sökülmüş.
— Gördüm.
— Dikeyim mi?
— Hayır. Bu kez kendim dikeceğim.
Soru: 7. Uzun bir hikâyeyi kısaltmak, onun küçürek hikâye olması için yeterli midir? Örnek cevap: Yeterli değildir. Uzun bir metinden bazı bölümleri çıkarmak onu yalnızca daha kısa yapar. Küçürek hikâyede kısalık bilinçli bir anlatım tercihidir; seçilen birkaç kelime geniş anlamlar ve güçlü çağrışımlar oluşturmalıdır.
Soru: 8. Bekâr ve Yolda isimli metinler için farklı başlıklar seçseydiniz hangi başlıkları tercih ederdiniz? Niçin? Örnek cevap:
Bekâr → İğne İplik: Metindeki olay bu iki nesnenin çevresinde geliştiği için.
Yolda → Belirsiz Yol: Anlatıcının yolun nereye çıkacağını bilmeden ilerlemesi nedeniyle.
Bekâr → İğne İplik: Metindeki olay bu iki nesnenin çevresinde geliştiği için.
Yolda → Belirsiz Yol: Anlatıcının yolun nereye çıkacağını bilmeden ilerlemesi nedeniyle.
Soru: 9. a) Bekâr ve Yolda metinlerinde kullanılan kelimelerden hangi ikisi verilen görsel için yazılmış hikâyede yer almış olabilir? Örnek cevap: “İpek” ve “yol” kelimeleri kullanılabilir.
Soru: b) Bu görsel ile ilgili yazılmış küçürek hikâyenin konusu ne olabilir? Örnek cevap: Bir uğur böceğinin sabah çiyiyle kaplı bir bitkinin üzerinde karşılaştığı başka bir uğur böceğine ulaşmaya çalışması konu olabilir.
12. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 63 Cevapları
Ferit Edgü - Metni Anlama ve Çözümleme
Soru: 10. a) Ferit Edgü'nün küçürek hikâyenin öncüsü olmasında harflerle belirtilen başlıklardan hangisi veya hangileri daha çok etkili olmuştur? Örnek cevap: B, C ve Ç başlıklarının daha etkili olduğu söylenebilir. Yazarın dilde özgünlük araması, eserlerinde insanın iç dünyasını ve varoluş sorunlarını işlemesi, ayrıca varoluşçu edebiyattan etkilenmesi küçürek hikâyeye yönelmesini açıklayan özelliklerdir.
Soru: b) Ferit Edgü'nün aşağıdaki röportaj sorularına nasıl cevap vermiş olabileceğini yazınız. Örnek cevap:
Hikâye türünün sizin için önemi nedir?
Hikâye benim için yalnızca bir olay anlatma biçimi değildir. Dil aracılığıyla insanın kendisini ve içinde bulunduğu dünyayı sorgulayabildiği bir anlatım alanıdır.
Bugünün hikâyeciliğini nasıl buluyorsunuz?
Yeni anlatım biçimlerinin denenmesini olumlu buluyorum. Hikâyenin sürekli kendini yenilemesi, fakat bunu yaparken dilin gücünü gözden kaçırmaması gerekir.
Hikâye türünün sizin için önemi nedir?
Hikâye benim için yalnızca bir olay anlatma biçimi değildir. Dil aracılığıyla insanın kendisini ve içinde bulunduğu dünyayı sorgulayabildiği bir anlatım alanıdır.
Bugünün hikâyeciliğini nasıl buluyorsunuz?
Yeni anlatım biçimlerinin denenmesini olumlu buluyorum. Hikâyenin sürekli kendini yenilemesi, fakat bunu yaparken dilin gücünü gözden kaçırmaması gerekir.
12. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 64 Cevapları
Arslanla Fare
Soru: 11. Orhan Veli'nin çevirisini yaptığı Arslanla Fare metninin bir küçürek hikâye olduğunu düşünüyor musunuz? Örnek cevap: Küçürek hikâye olarak değerlendirmiyorum. Arslanla Fare, kişileri ve olay örgüsü açıkça belirlenen ve sonunda ders veren bir fabldır. Küçürek hikâyede ise metnin söylemedikleri, çağrışımları ve okurun tamamlayacağı anlam alanı daha büyük önem taşır.
Metni Bitirirken
Soru: Roman, tiyatro gibi edebî türlerin de zamanla minimal özellikler kazanabileceğini söyleyebilir misiniz? Niçin? Örnek cevap: Evet. Okuma ve izleme alışkanlıkları değiştikçe başka edebî türlerde de daha az kişi, daha sınırlı mekân ve daha yoğun anlatım kullanılabilir. Önemli olan yalnızca eseri kısaltmak değil, az unsurla anlamlı ve etkili bir bütün oluşturabilmektir.
12. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 65 Cevapları
Dil Bilgisi
Soru: 1. Ricat adlı metinden alınan cümlelerdeki altı çizili ifadelerin yerine anlatıcının duygularını zıt yönde ifade edecek kelime veya kelime grupları söyleyiniz. Örnek cevap:
acı acı → mutlulukla / sevinçle
cesaret edemiyorum → korkmadan yapıyorum / cesaret ediyorum
acı acı → mutlulukla / sevinçle
cesaret edemiyorum → korkmadan yapıyorum / cesaret ediyorum
Soru: 2. a) “Açmadan” ve “içindeydim” kelimelerinin anlamlarını metnin bağlamından hareketle belirtiniz. Cevap:
açmadan: Sabah aydınlığı oluşmadan, gün doğmadan.
içindeydim: Bir duygu veya durumun etkisi altında bulunmak.
açmadan: Sabah aydınlığı oluşmadan, gün doğmadan.
içindeydim: Bir duygu veya durumun etkisi altında bulunmak.
Soru: b) Kelimeleri bu anlamlarına uygun birer cümlede kullanınız. Örnek cevap:
Gün açmadan balıkçılar denize açıldı.
O haberi duyduğumdan beri büyük bir heyecan içindeydim.
Gün açmadan balıkçılar denize açıldı.
O haberi duyduğumdan beri büyük bir heyecan içindeydim.
Soru: 3. Harita hikâyesinden alınan cümlelerde bulunan terim anlamlı kelimeleri ilgili alanlara yazınız. Cevap:
| Coğrafya | Gök Bilimi | Yer Bilimi |
|---|---|---|
| harita, tuzla, kuyu, rüzgâr | yıldız | kaya |
Soru: 4. “Ama çok geçmeden gördüm ki, yol yoktu.” cümlesindeki “ki” bağlacının kattığı anlam aşağıdaki cümlelerin hangisinde vardır?
A) Siz ki eskiden çok gözü pek bir insan olarak bilinirdiniz, yanılıyor muyum?
B) Kapağı kaldırdım ki tencerenin içi bomboştu.
C) Davetine gelmedim mi ki bana böyle sitem ediyorsun? Cevap: B
A) Siz ki eskiden çok gözü pek bir insan olarak bilinirdiniz, yanılıyor muyum?
B) Kapağı kaldırdım ki tencerenin içi bomboştu.
C) Davetine gelmedim mi ki bana böyle sitem ediyorsun? Cevap: B
Soru: 5. Ormanların Gümbürtüsü adlı metinden alınan cümledeki noktalama işaretlerinin kullanım amaçlarını yazınız. Cevap:
— : Konuşmayı göstermek için.
“ ” : Şarkı adlarını belirtmek için.
, : Eş görevli unsurları ayırmak için.
… : Tamamlanmamış anlatımı göstermek için.
— : Konuşmayı göstermek için.
“ ” : Şarkı adlarını belirtmek için.
, : Eş görevli unsurları ayırmak için.
… : Tamamlanmamış anlatımı göstermek için.
12. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 66 Cevapları
Yazma - Uygulama
Soru: En az iki anlatım tekniği kullanarak bir hikâye yazınız. Örnek cevap:
Son Tren
Emre perondaki saate baktı. Gece yarısına yalnızca beş dakika kalmıştı. Elindeki eski fotoğrafı yeniden cebine koydu. On yıl önce aynı istasyonda dedesiyle vedalaştığı günü hatırladı.
“Buraya bir daha gelmeyeceğim demiştim. Peki neden geldim?” diye düşündü.
Yanındaki görevli ona seslendi:
— Son trene binecek misiniz?
— Bilmiyorum.
— Karar vermek için fazla zamanınız yok.
Trenin düdüğü duyuldu. Emre cebindeki fotoğrafa son kez dokundu ve bir adım öne çıktı.
Kullanılan teknikler: Geriye dönüş, iç konuşma ve diyalog.
Son Tren
Emre perondaki saate baktı. Gece yarısına yalnızca beş dakika kalmıştı. Elindeki eski fotoğrafı yeniden cebine koydu. On yıl önce aynı istasyonda dedesiyle vedalaştığı günü hatırladı.
“Buraya bir daha gelmeyeceğim demiştim. Peki neden geldim?” diye düşündü.
Yanındaki görevli ona seslendi:
— Son trene binecek misiniz?
— Bilmiyorum.
— Karar vermek için fazla zamanınız yok.
Trenin düdüğü duyuldu. Emre cebindeki fotoğrafa son kez dokundu ve bir adım öne çıktı.
Kullanılan teknikler: Geriye dönüş, iç konuşma ve diyalog.
Soru: Küçürek hikâyelerin özelliklerini dikkate alarak bir küçürek hikâye yazınız. Örnek cevap:
Bekleyiş
Telefon hiç çalmadı.
O yine de şarj etti.
Bekleyiş
Telefon hiç çalmadı.
O yine de şarj etti.
Hazırlanan metinler paylaşılmadan önce anlatım, yazım ve noktalama bakımından kontrol edilmeli; alınan eleştiriler metni geliştirmek amacıyla değerlendirilmelidir.
12. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 67 Cevapları
Sözlü İletişim - Uygulama
Soru: Ünitede incelediğiniz ya da seçtiğiniz bir hikâyeyi sınıf ortamında dramatize ediniz. Örnek uygulama:
Seçilen hikâye: Harita
Kişiler: Piri Reis, Kocabaş ve anlatıcı
Anlatıcı: Piri Reis kamarasındaki haritaları incelerken Kocabaş sessizce yanına yaklaşır.
Piri Reis: Sen gerçekten haritacı olduğunu mu söylüyorsun?
Kocabaş: Sana daha önce görmediğin bir dünya haritası gösterebilirim.
Piri Reis: Bunun karşılığında ne istiyorsun?
Kocabaş: Beni gemime ulaştır. Sonra gördüklerin senin olsun.
Anlatıcı: Piri Reis'in merakı kuşkusunun önüne geçer ve teklifi kabul eder.
Seçilen hikâye: Harita
Kişiler: Piri Reis, Kocabaş ve anlatıcı
Anlatıcı: Piri Reis kamarasındaki haritaları incelerken Kocabaş sessizce yanına yaklaşır.
Piri Reis: Sen gerçekten haritacı olduğunu mu söylüyorsun?
Kocabaş: Sana daha önce görmediğin bir dünya haritası gösterebilirim.
Piri Reis: Bunun karşılığında ne istiyorsun?
Kocabaş: Beni gemime ulaştır. Sonra gördüklerin senin olsun.
Anlatıcı: Piri Reis'in merakı kuşkusunun önüne geçer ve teklifi kabul eder.
Soru: Bir hikâye yazarının hayatını ve eserlerini tanıtan bir sunum hazırlayınız. Örnek sunum:
Ferit Edgü ve Hikâyeciliği
Ferit Edgü 1936 yılında İstanbul'da doğmuştur. İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi Resim Bölümünde başladığı eğitimine Paris'te devam etmiş; resim, seramik, felsefe ve sanat tarihi alanlarında çalışmalar yapmıştır.
Edebiyatı bir dil olayı olarak gören Ferit Edgü, eserlerinde insanın kendisini ve toplumu sorgulamasını, düş-gerçek ilişkisini ve varoluşsal sorunları işlemiştir. Özgün bir üslup oluşturmak için dil üzerinde özellikle durmuştur. Küçürek hikâyenin Türk edebiyatındaki önemli temsilcilerinden biridir.
Sunum sırasında konuşmacı etkili bir başlangıç yapmalı, beden dilini doğru kullanmalı, dinleyiciyle göz teması kurmalı ve anlatımını açık bir sonuçla tamamlamalıdır.
Ferit Edgü ve Hikâyeciliği
Ferit Edgü 1936 yılında İstanbul'da doğmuştur. İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi Resim Bölümünde başladığı eğitimine Paris'te devam etmiş; resim, seramik, felsefe ve sanat tarihi alanlarında çalışmalar yapmıştır.
Edebiyatı bir dil olayı olarak gören Ferit Edgü, eserlerinde insanın kendisini ve toplumu sorgulamasını, düş-gerçek ilişkisini ve varoluşsal sorunları işlemiştir. Özgün bir üslup oluşturmak için dil üzerinde özellikle durmuştur. Küçürek hikâyenin Türk edebiyatındaki önemli temsilcilerinden biridir.
Sunum sırasında konuşmacı etkili bir başlangıç yapmalı, beden dilini doğru kullanmalı, dinleyiciyle göz teması kurmalı ve anlatımını açık bir sonuçla tamamlamalıdır.
Dinlerken dikkat edilecekler: Konu ve ana düşünce belirlenmeli, önemli bilgiler not edilmeli ve dinlenen bilgiler önceden bilinenlerle karşılaştırılmalıdır.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün tema, etkinlik ve sayfa cevaplarını 12. Sınıf MEB Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları ana sayfasında inceleyebilirsiniz.