5. Sınıf MEB Fen Bilimleri 1. Ders Kitabı Sayfa 99-105 Cevapları, hücreleri tanıma ve karşılaştırma çalışmalarına yöneliktir. Soğan zarı ile ağız içi epitel hücresi etkinliklerinde kullanabileceğiniz örnek açıklamalar, çizim yönergeleri ve organel görevleri aşağıda yer almaktadır. Gözlem cevaplarınızı mikroskopta gördüklerinize göre düzenleyiniz.
İçindekiler
- Sayfa 99 Cevapları (Hazırlık ve Merak İstasyonu)
- Sayfa 100 Açıklamaları (Mikroskop Kullanımı)
- Sayfa 101 Cevapları (Soğan Zarındaki Gizem)
- Sayfa 102 Cevapları (Ağız İçi Epitel Hücresi)
- Sayfa 103 Cevapları (Hücrenin Temel Kısımları)
- Sayfa 104 Açıklamaları (Organellerin Görevleri)
- Sayfa 105 Açıklamaları (Bitki ve Hayvan Hücresi)
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ders Kitabı Sayfa 99 Cevapları
Hazırlık İstasyonu
Soru: Bir yaprakta mikroskop ile keşfedilebilecek şaşırtıcı detaylar neler olabilir? Fikirlerinizi yazınız. Örnek Cevap: Dışarıdan tek parça gibi görünen yaprağın küçük hücrelerden oluştuğunu keşfedebiliriz. Hazırlanan örneğe bağlı olarak hücre sınırlarını, yeşil kloroplastları ve yaprak yüzeyindeki küçük açıklıkları inceleyebiliriz.
Merak İstasyonu
Soru: İnsan, bitki ve böcek birer organizmadır. Organizmalar hakkında merak ettiklerinizi yazınız. Örnek Cevap: Bir organizmada kaç hücre bulunur? Hücrelerin hepsi aynı görevi mi yapar? Bitki hücresiyle insan hücresi arasında hangi farklar vardır? Çok küçük canlılar yaşamlarını nasıl sürdürür?
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ders Kitabı Sayfa 100 Açıklamaları
Mikroskopla Görüntü Elde Etme
100. sayfada cevaplanacak soru yoktur. Mikroskobun kullanım basamakları anlatılmaktadır.
- İncelenecek örnek hazırlanır ve mikroskobun tablasına konur.
- Işık kaynağı kontrol edilerek örnek objektifin altına getirilir.
- En küçük büyütme sağlayan objektifle gözleme başlanır.
- Ayar vidaları yardımıyla görüntü netleştirilir.
- Daha ayrıntılı inceleme için büyütme artırılabilir.
- İş bitince örnek kaldırılır; mikroskop kapatılarak temiz ve güvenli şekilde saklanır.
Uygulama notu: Mikroskobu öğretmeninizin yardımıyla kullanınız. Taşıma sırasında kolundan tutarken tabanını da diğer elinizle destekleyiniz.
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ders Kitabı Sayfa 101 Cevapları
Etkinlik İstasyonu – Soğan Zarındaki Gizem
a) Soru: Mikroskopta gördüklerinizi aşağıdaki alana çiziniz. Örnek Cevap – Çizim Rehberi: Birbirine bitişik, uzun ve köşeli hücreler çiziniz. Görünümünü tuğla duvarın küçük bir bölümüne benzetebilirsiniz. İç ayrıntıları kendi gözleminize göre ekleyiniz.
Çizim isteniyor: Birkaç hücreyi belirgin sınırlarla göstermek yeterlidir. Çekirdek boyanmamış örnekte kolay fark edilmeyebilir; görmediğiniz ayrıntıları gözlemlemiş gibi göstermeyiniz.
b) Soru: Gözlemlediğiniz hücrenin özelliklerini belirleyerek yazınız. Örnek Cevap: Soğan zarı hücrelerini köşeli, uzunca ve düzenli dizilmiş olarak gördüm. Hücreler arasındaki sınırlar belirgindi. Detaylı Cevap: Bu hücreler bitki hücresidir ve dışlarında hücre duvarı bulunur. Soğan başından alınan zarın hücreleri yeşil olmadığı için kloroplast görülmesi beklenmez.
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ders Kitabı Sayfa 102 Cevapları
Etkinlik İstasyonu – Ağız İçi Epitel Hücresi
a) Soru: Mikroskopta gördüklerinizi aşağıdaki alana çiziniz. Örnek Cevap – Çizim Rehberi: Köşeleri belirgin olmayan, yassı ve düzensiz şekilli birkaç hücre çiziniz. İnce çizgilerle hücre sınırlarını oluşturunuz. Seçebildiğiniz çekirdekleri küçük oval yapılarla gösteriniz.
Çizim isteniyor: Hücreleri soğan zarındaki gibi düzenli dikdörtgenler hâlinde çizmeyiniz. Gözleminizdeki şekilleri kullanınız. Çekirdeğin görünürlüğü örneğin hazırlanışına bağlıdır.
b) Soru: Gözlemlediğiniz hücrenin özelliklerini belirleyerek yazınız. Örnek Cevap: Hücreler yassıydı ve şekilleri birbirinin tam aynısı değildi. Soğan zarı hücrelerindeki gibi köşeli ve düzenli bir diziliş görmedim. Detaylı Cevap: Ağız içinden alınan hücreler hayvan hücresidir. Hücre zarı, sitoplazma ve çekirdek bulundurur. Bitki hücrelerinden farklı olarak hücre duvarı ve kloroplast içermez.
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ders Kitabı Sayfa 103 Cevapları
Unutmayalım – Çizimleri İnceleme ve Karşılaştırma
Soru: Soğan zarı ve ağız içi epitel hücrelerini incelediğiniz etkinlik istasyonlarındaki çizimlerinizde hücrenin temel kısımlarını ok ile göstererek belirtiniz. Arkadaşlarınızın çizimleri ile kendi çizimlerinizi karşılaştırınız. Kısa Cevap: İki çizimde de hücre zarı, sitoplazma ve çekirdek adlarını uygun yerlere yazınız. Soğan zarı hücresinin dışındaki hücre duvarını da gösteriniz.
- Hücre zarı: Hücreyi çevreleyen ince sınırdır. Soğan hücresinde duvarın iç tarafındadır.
- Sitoplazma: Hücrenin içinde, zar ile çekirdek arasında bulunan bölümdür.
- Çekirdek: Hücre içindeki yuvarlak veya oval yapıdır.
- Hücre duvarı: Soğan hücresinin dış kısmındaki belirgin ve dayanıklı sınırdır; ağız içi epitel hücresinde bulunmaz.
Örnek Karşılaştırma: Benim ve arkadaşımın çizimlerinde soğan hücreleri köşeli, ağız içi hücreleri daha düzensiz görünüyordu. Bazı hücrelerin büyüklüğünü ve çekirdeğin yerini farklı çizmişiz. Ancak iki hücre çeşidinin de ortak temel kısımları olduğunu öğrendik.
Not: Gözlemde net seçilemeyen kısımları öğretmeninizle birlikte şematik olarak tamamlayabilirsiniz. Özellikle soğan hücresinde zar ile duvarı ayrı ayrı görmek zor olabilir.
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ders Kitabı Sayfa 104 Açıklamaları
Organeller ve Görevleri
Bu sayfada soru bulunmamaktadır. Hücrede görev yapan organel ve yapılar tanıtılmaktadır.
| Yapı veya organel | Temel görevi |
|---|---|
| Çekirdek | Hücre faaliyetlerini yönetir. |
| Mitokondri | Hücrenin ihtiyaç duyduğu enerjinin üretilmesinde görev yapar. |
| Endoplazmik retikulum | Hücre içindeki madde iletiminde görev alır. |
| Golgi aygıtı | Salgı maddelerinin üretim ve paketlenmesine katılır. |
| Koful | Su, besin ve atıkları depolar. |
| Kloroplast | Bitkilerin yeşil kısımlarında besin ve oksijen üretimini sağlar. |
| Lizozom | Hücre içi sindirimi gerçekleştirir. |
| Ribozom | Protein üretiminde görevlidir. |
| Sentrozom | Hayvan hücrelerinin bölünmesinde görev yapar. |
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Ders Kitabı Sayfa 105 Açıklamaları
Bitki ve Hayvan Hücresindeki Benzerlik ve Farklılıklar
105. sayfada cevaplanacak soru yoktur. Hücre modellerinde gösterilen yapılar incelenmektedir.
Benzerlikler: Kitaptaki bitki ve hayvan hücresi modellerinde hücre zarı, sitoplazma, çekirdek, mitokondri, endoplazmik retikulum, Golgi aygıtı, ribozom ve koful bulunmaktadır.
| Karşılaştırma | Bitki hücresi | Hayvan hücresi |
|---|---|---|
| Görünüm | Genellikle köşelidir. | Yuvarlağa yakın veya düzensiz olabilir. |
| Hücre duvarı | Vardır. | Yoktur. |
| Kloroplast | Yeşil kısımlardaki hücrelerde vardır. | Yoktur. |
| Kofulun modeldeki görünümü | Büyük ve az sayıdadır. | Küçük ve çok sayıdadır. |
| Sentrozom | Kitaptaki bitki hücresi modelinde yoktur. | Vardır. |
5. SINIF FEN BİLİMLERİ DERS KİTABI CEVAPLARI
Diğer sayfaların etkinlik cevaplarını 5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasından inceleyebilirsiniz.