6. Sınıf MEB Fen Bilimleri 1. Ders Kitabı Sayfa 163-169 Cevapları, 2026-2027 eğitim öğretim yılı Işığın Yansıması ve Renkler ünitesinin Işığın Soğurulması, Etkinlik İstasyonları 12-16 ve Pekiştirme İstasyonları 8-9 çalışmalarını içermektedir. Koyu ve açık renklerin ısınmaya etkisi, güneşli ve gölge alanlarda sıcaklık ölçümleri, farklı renklerdeki kutuların sıcaklıkları, beyaz ışığın özellikleri ve Newton çarkıyla ilgili etkinlikler açıklamalı şekilde cevaplandırılmıştır.
6. Sınıf MEB Fen Bilimleri 1. Ders Kitabı Sayfa 163-169 Cevapları
Işık cisimlerle karşılaştığında farklı olaylar gerçekleşebilir. Işığın bir kısmı yansırken bir kısmı cisim tarafından soğurulabilir. Soğurulan ışık enerjisi ısı enerjisine dönüşerek cisimlerin sıcaklığını artırabilir. Ayrıca beyaz ışık farklı renklerden oluşur ve cisimlerin renkli görünmesi, yansıttıkları ışıkla ilişkilidir. Bu bölümde öğrenciler renk, ışık ve sıcaklık arasındaki ilişkiyi çeşitli deneylerle keşfetmektedir.
6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Kitap Sayfa 163 Cevapları
Etkinlik İstasyonu-12 - Işığın Soğurulması
1. Soru: Genellikle kışın koyu, yazın açık renkli kıyafetlerin tercih edilmesinin sebebi ne olabilir? Tahminlerinizi yazınız. Kısa Cevap: Koyu renkler ışığı daha fazla soğurur, açık renkler ise daha fazla yansıtır. Detaylı Cevap: Koyu renkli kıyafetler güneş ışığını daha fazla soğurabildiğinden daha çok ısınabilir. Bu özellik soğuk havalarda yararlı olabilir. Açık renkli kıyafetler ise güneş ışığının daha büyük bölümünü yansıttığı için daha az ısınabilir. Bu nedenle sıcak havalarda açık renkli kıyafetler tercih edilebilir. Kıyafetin kalınlığı ve kumaş türü de ısınmayı etkileyebilir.
2. Soru: Güneşli bir günde siyah bir arabanın beyaz bir arabaya göre daha fazla ısınmasının sebebi ne olabilir? Kısa Cevap: Siyah arabanın güneş ışığını beyaz arabadan daha fazla soğurmasıdır. Detaylı Cevap: Siyah arabanın yüzeyi üzerine gelen ışığın önemli bir bölümünü soğurur. Bu enerji ısı enerjisine dönüşerek yüzey sıcaklığının yükselmesine katkıda bulunur. Beyaz arabanın yüzeyi ise ışığı daha fazla yansıttığı için eşit koşullarda daha az ısınabilir. Böylece renklerin sıcaklık artışını etkileyebildiği anlaşılır.
3. Soru: Güneş panellerinin koyu renkli olmasının sebebi ne olabilir? Kısa Cevap: Güneş ışığından daha fazla yararlanmak ve ışığın daha büyük bölümünü soğurmak. Detaylı Cevap: Güneş panelleri ışık enerjisinden yararlanmak için tasarlanır. Koyu görünen panel yüzeyleri ışığın yansımasını azaltarak daha fazla ışığın soğurulmasına yardımcı olabilir. Elektrik üreten güneş panellerinde soğurulan ışığın enerjisi elektrik enerjisine dönüştürülür. Bu nedenle güneş ışığının etkili biçimde kullanılması önemlidir.
Etkinlik İstasyonu-12 - Işığın Soğurulmasını Etkileyen Özellikler
Soru: Işığın cisimler tarafından tutulması soğurulma olarak adlandırılır. Buna göre yukarıdaki soru ve cevaplarınızı düşünerek ışığın soğurulmasında etkili olan nitelikler nelerdir? Tanımlayınız. Kısa Cevap: Cismin rengi, yüzey özellikleri ve aldığı ışık miktarı ışığın soğurulmasını etkiler. Detaylı Cevap: Bir yüzeye gelen ışığın madde tarafından tutulmasına soğurulma denir. Farklı renkteki ve farklı özellikteki yüzeyler ışığı aynı miktarda soğurmaz. Koyu renkler genellikle ışığın daha büyük bölümünü soğururken açık renkler daha fazla yansıtır. Bu durum cisimlerin sıcaklıklarının farklı biçimde artmasına neden olabilir.
6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Kitap Sayfa 164 Cevapları
Etkinlik İstasyonu-13 - Güneşli ve Gölge Ortamların Karşılaştırılması
İki termometre kullanılarak güneş alan ve gölgede kalan bölgelerdeki sıcaklık değişimleri araştırılmaktadır. Her iki termometre 20-25 dakika bekletildikten sonra ölçüm sonuçları karşılaştırılır.
Örnek Sıcaklık Ölçümleri
| Ölçüm Yeri | İlk Sıcaklık | Son Sıcaklık | Değişim |
|---|---|---|---|
| Gölge Alan | 21 °C | 22 °C | 1 °C |
| Güneşli Alan | 21 °C | 27 °C | 6 °C |
Not: Tablodaki değerler örnek olarak hazırlanmıştır. Öğrenciler deneyde kendi ölçtükleri sıcaklıkları kullanmalıdır.
Çözüm:
Gölge Alan: 22 - 21 = 1 °C
Güneşli Alan: 27 - 21 = 6 °C
Sonuç: Bu örnek ölçümlerde güneşli alandaki sıcaklık değişimi daha fazladır.Etkinlik İstasyonu-13 - Değerlendirme
a. Soru: Hangi alanda sıcaklık değişimi daha fazla olmuştur? Kısa Cevap: Güneşli alanda. Detaylı Cevap: Güneşli alandaki termometre daha fazla doğrudan güneş ışığı alır. Bu nedenle termometrenin çevresinde ışığın soğurulmasıyla ilişkili sıcaklık artışı daha fazla olabilir. Gölgedeki termometre ise doğrudan güneş ışığı almadığından genellikle daha düşük sıcaklık gösterebilir.
b. Soru: Termometrelerde sıcaklık değişimlerinin farklı olma sebebi ne olabilir? Açıklayınız. Kısa Cevap: Güneşli ve gölge alanların farklı miktarlarda ışık almasıdır. Detaylı Cevap: Güneşli alana doğrudan ulaşan ışık miktarı gölge alana göre daha fazladır. Bu nedenle soğurulabilecek ışık enerjisi miktarı farklılık gösterir. Güneşli alandaki sıcaklık daha fazla artabilir. Hava koşulları ve çevre sıcaklığı gibi özellikler de deney sonuçlarını etkileyebilir.
c. Görev: Etkinlik sonunda düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız. Örnek Cevap: Güneşli ortamda sıcaklığın daha fazla arttığını gözlemledik. Işık enerjisinin soğurulmasının ısınmaya katkıda bulunduğunu düşündük. Ölçüm sonuçlarımızı arkadaşlarımızla karşılaştırdık.
ç. Görev: Öğretmeninizin geri bildirimi doğrultusunda cevaplarınızı gözden geçiriniz. Örnek Cevap: Tabloyu ve hesaplamalarımızı kontrol ettik. Sıcaklık değişiminin son sıcaklıktan ilk sıcaklığın çıkarılmasıyla bulunduğunu doğruladık.
6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Kitap Sayfa 165 Cevapları
Etkinlik İstasyonu-14 - Renk ve Sıcaklık Deneyi
Siyah, beyaz ve mavi renkli kâğıtlarla kaplanmış termometrelerin güneş altında gösterdiği sıcaklıklar karşılaştırılmaktadır.
Örnek Deney Tablosu
| Kâğıt Rengi | İlk Sıcaklık | Son Sıcaklık | Sıcaklık Artışı |
|---|---|---|---|
| Siyah | 20 °C | 29 °C | 9 °C |
| Beyaz | 20 °C | 23 °C | 3 °C |
| Mavi | 20 °C | 26 °C | 6 °C |
Not: Bu sıcaklıklar örnek verilmiştir. Gerçek deneyin sonuçları farklı olabilir.
Örnek Hesaplamalar
Siyah: 29 - 20 = 9 °C
Beyaz: 23 - 20 = 3 °C
Mavi: 26 - 20 = 6 °C
Etkinlik İstasyonu-14 - Sorular
a. Soru: Hangi renk el işi kâğıdı ile kaplı termometredeki sıcaklık değişimi daha fazladır? Kısa Cevap: Siyah kâğıtla kaplı termometrede. Detaylı Cevap: Siyah renk gelen güneş ışığının önemli bir bölümünü soğurabilir. Soğurulan ışık enerjisinin ısı enerjisine dönüşmesiyle sıcaklık artışı meydana gelir. Bu nedenle aynı şartlarda siyah kâğıtla kaplı termometrenin daha fazla ısınması beklenir.
b. Soru: Termometrelerdeki sıcaklık değişimlerinin farklı olma sebebi ne olabilir? Açıklayınız. Kısa Cevap: Renklerin ışığı soğurma ve yansıtma özelliklerinin farklı olmasıdır. Detaylı Cevap: Bütün termometreler aynı ortamda bekletilse de kaplandıkları kâğıtların renkleri farklıdır. Koyu renkli yüzeyler ışığı genellikle daha fazla soğurur, açık renkli yüzeyler ise daha fazla yansıtır. Bu nedenle termometrelerin sıcaklıklarında farklı miktarlarda artış görülebilir. En fazla artışın siyah renkte olması beklenir.
c. Görev: Öğretmeninizin geri bildirimi doğrultusunda cevaplarınızı gözden geçiriniz. Örnek Cevap: Deney sonuçlarını yeniden değerlendirdik. Renklerin ışığın soğurulmasını etkilediği sonucuna ulaştık. Ölçüm sonuçlarının uygulama koşullarına bağlı olduğunu da öğrendik.
6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Kitap Sayfa 166 Cevapları
Pekiştirme İstasyonu-8 - Renklerin Sıcaklığa Etkisi
1. Soru: Tablodaki verilerden yola çıkarak tabloya uygun kutu renklerini yazınız. Kısa Cevap: Kırmızı - Beyaz - Siyah.
Pekiştirme İstasyonu-8 - Tamamlanmış Tablo
| Kutu | İlk Sıcaklık | Son Sıcaklık | Artış |
|---|---|---|---|
| Kırmızı | 20 °C | 23 °C | 3 °C |
| Beyaz | 20 °C | 21 °C | 1 °C |
| Siyah | 20 °C | 26 °C | 6 °C |
Çözüm: Kutuların ilk sıcaklıkları eşittir. En fazla ısınan siyah kutu 26 °C'ye ulaşır. En az ısınan beyaz kutu 21 °C'ye ulaşır. Geriye kalan 23 °C satırı kırmızı kutuya aittir. Cevap: 1. Kırmızı, 2. Beyaz, 3. Siyah.
2. Soru: Tablodaki ilk sıcaklık değerleri aynı olmasına rağmen son sıcaklık değerlerinin farklı olmasının sebebi nedir? Kısa Cevap: Renklerin güneş ışığını farklı miktarlarda soğurmasıdır. Detaylı Cevap: Aynı maddeden üretilen kutuların renkleri farklı olduğu için güneş ışığıyla etkileşimleri de farklıdır. Siyah kutu daha fazla ışık soğurarak 6 °C ısınmıştır. Beyaz kutu ışığı daha fazla yansıttığından 1 °C ısınmıştır. Kırmızı kutudaki artış ise 3 °C olmuştur. Bu sonuç renklerin ışığın soğurulması üzerindeki etkisini gösterir.
Bilgi İstasyonu - Radyometre
Radyometre, ışık enerjisinin etkisiyle hareket edebilen bir araçtır. Ders kitabında bu araç ışığın enerji etkisini gösteren bir örnek olarak tanıtılmaktadır.
6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Kitap Sayfa 167 Cevapları
Etkinlik İstasyonu-15 - Beyaz Işığın Özellikleri
1. Soru: Çevrenizde bulunan cisimleri renkli görmenizin nedeni ne olabilir? Fikirlerinizi yazınız. Kısa Cevap: Cisimlerin üzerlerine düşen ışığın farklı renklerini yansıtmasıdır. Detaylı Cevap: Cisimler kendilerine gelen beyaz ışığın bazı renklerini yansıtır, bazı renklerini ise soğurur. Gözümüze ulaşan yansıyan ışığın rengi, cismin gördüğümüz rengini belirler. Örneğin yeşil yaprak yeşil ışığı daha fazla yansıttığı için yeşil görünür.
2. Soru: Beyaz ışıkla aydınlatılmış boya kalemlerinin her birinin farklı bir renkte görünmesinin sebebi ne olabilir? Kısa Cevap: Kalemlerin farklı renkteki ışıkları yansıtmasıdır. Detaylı Cevap: Her kalemin yüzeyi kendine özgü ışık yansıtma özelliklerine sahiptir. Kırmızı kalem kırmızı ışığı, mavi kalem mavi ışığı, yeşil kalem ise yeşil ışığı daha fazla yansıtır. Böylece kalemler farklı renklerde görünür. Cismin görünen rengi, gözümüze ulaşan ışığın rengiyle ilişkilidir.
Etkinlik İstasyonu-15 - Beyaz Işığın Nitelikleri
Soru: Yukarıdaki örneklerden hareketle beyaz ışığın nitelikleri ile ilgili neler söylenebilir? Kısa Cevap: Beyaz ışık farklı renklerin birleşiminden oluşur. Detaylı Cevap: Güneş ışığı beyaz ışıktır. Beyaz ışık bir prizmadan geçirildiğinde kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi, lacivert ve mor renkleri görülebilir. Yağmur damlaları da güneş ışığının renklerine ayrılmasına yardımcı olur. Gökkuşağındaki renklerin oluşması, beyaz ışığın farklı renkleri içerdiğini gösterir.
Beyaz Işığı Oluşturan Renkler
1. Kırmızı
2. Turuncu
3. Sarı
4. Yeşil
5. Mavi
6. Lacivert
7. Mor
6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Kitap Sayfa 168 Cevapları
Etkinlik İstasyonu-16 - Newton Çarkı
Etkinlikte yedi farklı renkten oluşan bir çark hazırlanır. Çark hızlı döndürüldüğünde renklerin görünümü incelenir.
Newton Çarkı Nasıl Hazırlanır?
- Birbirine eşit büyüklükte daireler hazırlanır.
- Daireler yedi eşit dilime ayrılır.
- Dilimler kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi, lacivert ve mor renklere boyanır.
- Daireler mukavvanın iki yüzüne yapıştırılır.
- İp yardımıyla çarkın hızlı dönmesi sağlanır.
- Çark dönerken renklerde meydana gelen değişiklikler gözlemlenir.
Etkinlik İstasyonu-16 - Gözlemler
Soru: Çarkı gözlemleyiniz. Gözlem sonuçlarınızı aşağıdaki alana kaydediniz. Kısa Cevap: Çark hızla dönmeye başladığında farklı renkler birbirine karışmış gibi görünür. Beyaza yakın veya açık gri bir renk oluşabilir. Detaylı Cevap: Newton çarkı yavaşken bütün renkleri ayrı ayrı görebiliriz. Dönme hızı arttığında gözümüz renkleri tek tek ayırt etmekte zorlanır. Bu nedenle renkler birleşmiş gibi algılanır. Hızlı dönüşte beyaza yakın veya açık gri görünüm oluşabilir. Kullanılan boyaların renkleri ve çarkın dönüş hızı sonucu etkileyebilir.
Etkinlik İstasyonu-16 - Sonuç ve Çıkarım
Soru: Gözlemlerinizden yola çıkarak beyaz ışığın nitelikleri ile ilgili çıkarımlar yapınız. Kısa Cevap: Beyaz ışık farklı renklerdeki ışıkların birleşimiyle oluşur. Detaylı Cevap: Newton çarkındaki farklı renkler hızlı dönme sırasında birleşmiş gibi görünür. Bu gözlem, beyaz ışık ile farklı renklerin birleşmesi arasındaki ilişkiyi anlamamıza yardımcı olur. Beyaz ışık bir prizma yardımıyla renklerine ayrılabilir. Newton çarkı ise farklı renklerin hızlı biçimde art arda görülmesiyle beyaza yakın bir rengin algılanabileceğini gösterir.
Not: Newton çarkı ile yapılan gerçek deneyde tam beyaz yerine açık gri veya beyaza yakın bir görünüm oluşması normaldir.
6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Kitap Sayfa 169 Cevapları
Pekiştirme İstasyonu-9 - Doğru Yanlış Etkinliği
Soru: Aşağıda verilen ifadelerin doğru veya yanlış olduğuna karar veriniz. İfade doğru ise “D”, yanlış ise “Y” kutusunu işaretleyiniz. Kısa Cevap: 1-D, 2-Y, 3-D, 4-Y.
Pekiştirme İstasyonu-9 - Cevap Tablosu
| İfade | Doğru | Yanlış |
|---|---|---|
| 1. Newton çarkı, beyaz ışığın farklı renklerdeki ışıklardan oluştuğunu gözlemlemek için kullanılan bir araçtır. | ✓ | |
| 2. Beyaz ışık sadece kırmızı ve mavi renkleri içerir. | ✓ | |
| 3. Gökkuşağında ve sabun köpüğünde farklı renklerin görünmesi ışığın renklerine ayrılmasına örnektir. | ✓ | |
| 4. Kırmızı ve mavi renk ışıklar ara renklerdendir. | ✓ |
1. İfade - Newton Çarkının Görevi
İfade: Newton çarkı, beyaz ışığın farklı renklerdeki ışıklardan oluştuğunu gözlemlemek için kullanılan bir araçtır. Cevap: Doğru (D). Açıklama: Newton çarkı farklı renklerin hızlı dönüş sırasında birleşmiş gibi görünmesini sağlar. Bu deney beyaz ışığın farklı renklerle ilişkisini gösteren bir modeldir.
2. İfade - Beyaz Işık
İfade: Beyaz ışık sadece kırmızı ve mavi renkleri içerir. Cevap: Yanlış (Y). Doğru İfade: Beyaz ışık kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi, lacivert ve mor gibi farklı renkleri içerir. Açıklama: Beyaz ışık bir prizmadan geçtiğinde farklı renkler hâlinde görülebilir. Bu nedenle yalnızca kırmızı ve mavi renklerden oluştuğu söylenemez.
3. İfade - Gökkuşağı ve Sabun Köpüğü
İfade: Gökkuşağında ve sabun köpüğünde farklı renklerin görünmesi ışığın renklerine ayrılmasına örnektir. Cevap: Doğru (D). Açıklama: Gökkuşağı, güneş ışığının yağmur damlalarıyla etkileşmesi sonucunda oluşur. Sabun köpüğündeki renkler de ışığın ince tabakadaki etkileşimleriyle ortaya çıkar. Her iki örnekte farklı renklerin görünmesi beyaz ışığın renk özellikleriyle ilişkilidir.
4. İfade - Ana ve Ara Renkler
İfade: Kırmızı ve mavi renk ışıklar ara renklerdendir. Cevap: Yanlış (Y). Doğru İfade: Kırmızı ve mavi ışığın ana renklerindendir. Üçüncü ana renk yeşildir. Açıklama: Işığın ana renkleri kırmızı, yeşil ve mavi; ara renkleri ise sarı, magenta ve cyan (sayen) olarak adlandırılır.
Işığın Ana ve Ara Renkleri
| Ana Renkler | Ara Renkler |
|---|---|
| Kırmızı | Sarı |
| Yeşil | Magenta |
| Mavi | Cyan (Sayen) |
Işığın Soğurulması ve Renkler - Genel Tekrar
Soğurulma: Işığın bir madde tarafından tutulmasıdır.
Koyu Renkler: Işığın daha fazla soğurulmasına ve sıcaklık artışına neden olabilir.
Açık Renkler: Işığın daha büyük bölümünü yansıtabilir.
Beyaz Işık: Farklı renklerdeki ışıkların birleşiminden oluşur.
Prizma: Beyaz ışığı farklı renklerine ayırabilir.
Newton Çarkı: Hızla dönen farklı renklerin birleşmiş gibi algılanmasını gösterir.
Renkli Görme: Cisimlerden yansıyan ışığın gözümüze ulaşmasıyla gerçekleşir.
Ana Renk Işıklar: Kırmızı, yeşil ve mavidir.
Ara Renk Işıklar: Sarı, magenta ve cyan (sayen) renkleridir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.