6. Sınıf Kur’an-ı Kerim Ders Kitabı Sayfa 140 Cevapları (MEB Yayınları)
Çalışma Yaprağı 2 Cevapları
Soru: Aşağıdaki tabloda verilen ayetlerde tenvin ve sakin nunla oluşan hangi tecvit kuralı olduğunu belirleyiniz. Belirlediğiniz tecvit kuralının oluştuğu yerin altını çiziniz ve ilgili başlık altındaki kutucuğu işaretleyiniz.
Kısa Cevap: Bu sayfadaki örneklerde izhar, ihfa ve iklap kuralları; tenvin veya sakin nundan sonra gelen harfe göre oluşur.
ب gelirse iklap, izhar harfleri gelirse izhar, diğer uygun harfler gelirse ihfa olur.
Aşağıdaki eşleştirmeler, ayetlerdeki tenvin / sakin nun + sonraki harf ilişkisine göre yapılır:
1. صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَرْجِعُونَ
- صُمٌّ بُكْمٌ → İklap
Çünkü tenvinden sonra ب gelmiştir. - عُمْيٌ فَهُمْ → İhfa
Çünkü tenvinden sonra ف gelmiştir.
2. ثُمَّ أَنشَأْنَا مِن بَعْدِهِمْ قَرْنًا آخَرِينَ
- مِن بَعْدِهِمْ → İklap
Çünkü sakin nundan sonra ب gelmiştir. - قَرْنًا آخَرِينَ → İzhar
Çünkü tenvinden sonra ء / ا sesiyle başlayan izhar harfi gelmiştir.
3. فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِندَ مَلِيكٍ مُّقْتَدِرٍ
- صِدْقٍ عِندَ → İzhar
Çünkü tenvinden sonra ع gelmiştir.
4. وَلَهُمْ عَلَيَّ ذَنبٌ فَأَخَافُ أَن يَقْتُلُونِ
- ذَنبٌ فَأَخَافُ → İhfa
Çünkü tenvinden sonra ف gelmiştir. - أَنْ يَقْتُلُونِ ifadesi bu sayfada sorulan üç başlık açısından değerlendirilmez; burada idgam konusu vardır.
5. وَمَا أَمْرُنَا إِلَّا وَاحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ
- كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ → İklap
Çünkü tenvinden sonra ب gelmiştir.
6. وَبَرًّا بِوَالِدَيْهِ وَلَمْ يَكُن جَبَّارًا عَصِيًّا
- بَرًّا بِوَالِدَيْهِ → İklap
Çünkü tenvinden sonra ب gelmiştir. - يَكُن جَبَّارًا → İhfa
Çünkü sakin nundan sonra ج gelmiştir.
7. فَجَعَلَ مِنْهُ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْأُنثَى
- مِنْهُ → İzhar
Çünkü sakin nundan sonra ه gelmiştir.
8. السَّمَاءُ مُنفَطِرٌ بِهِ كَانَ وَعْدُهُ مَفْعُولًا
- مُنفَطِرٌ بِهِ → İklap
Çünkü tenvinden sonra ب gelmiştir.
9. وَلَقَدْ تَرَكْنَا مِنْهَا آيَةً بَيِّنَةً لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ
- مِنْهَا → İzhar
Çünkü sakin nundan sonra ه gelmiştir. - قَوْمٍ يَعْقِلُونَ bu üç başlıktan biri değildir; burada idgam vardır.
10. إِلَّا مَنْ خَطِفَ الْخَطْفَةَ فَأَتْبَعَهُ شِهَابٌ ثَاقِبٌ
- مَنْ خَطِفَ → İzhar
Çünkü sakin nundan sonra خ gelmiştir.
11. هُمْ دَرَجَاتٌ عِندَ اللَّهِ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِمَا يَعْمَلُونَ
- دَرَجَاتٌ عِندَ → İzhar
Çünkü tenvinden sonra ع gelmiştir. - بَصِيرٌ بِمَا → İklap
Çünkü tenvinden sonra ب gelmiştir.
12. خُلِقَ الذَّكَرُ عَلَيْهِ مِن مَّنِيٍّ يُمْنَى
Bu satırda sorulan üç başlıktan çok idgam örneği öne çıkar.
- مِن مَّنِيٍّ → idgam olduğu için izhar / ihfa / iklap kutularından biri işaretlenmez.
Kural Özeti
İzhar
Sakin nun veya tenvinden sonra
ء، ه، ع، ح، غ، خ
harflerinden biri gelirse olur.
Nun sesi açık ve net okunur.
İhfa
Sakin nun veya tenvinden sonra, izhar ve iklap dışındaki uygun harflerden biri gelirse olur.
Nun sesi hafif gizlenir, genizden okunur.
İklap
Sakin nun veya tenvinden sonra sadece ب gelirse olur.
Nun sesi “m” sesine dönüşür.