6. Sınıf MEB Kur’an-ı Kerim Ders Kitabı Sayfa 56-60 Cevapları, 2. tema “Kur’an-ı Kerim’i Okumaya Giriş” bölümündeki etkinlikleri kapsar. Meddilin uygulamasını, med harfi ve harfilin ayrımını, sükûn çeşitlerini bu sayfalardaki cevaplarla tekrar edebilirsiniz. Sebe suresindeki örnekler, kuralların okuma sırasında nasıl kullanıldığını gösterir.
İçindekiler
6. Sınıf Kur’an-ı Kerim Ders Kitabı Sayfa 56 Cevapları
3. Etkinlik: Meddilin Kuralını Uyguluyorum
Soru: Öğretmeninizin tablodan seçtiği ifadelerdeki harfilini belirleyiniz ve meddilin kuralının nasıl oluştuğunu söyleyiniz.Kısa Cevap: Öncesinde üstün bulunan cezimli و veya ي, harfilindir. Harfilinden sonra durma nedeniyle sükûnuarız oluşursa meddilin uygulanır.Detaylı Cevap: Tablodaki ifadelerin sonunda durulur. Son harfin harekesi okunmayınca geçici sükûn oluşur ve önceki harfilin yumuşak biçimde uzatılır.
Tablodaki harfilinler:
- و harfilini bulunanlar: بِقَوْلِ، يَوْمٌ، قَوْمٌ، يَخْشَوْنَ، يُدْعَوْنَ، فِرْعَوْنَ، يُسْقَوْنَ، يَرِثُونَ الْفِرْدَوْسَ، هُوَ الْفَوْزُ، ذِي الطَّوْلِ، مِنَ الْمَوْتِ، ظَنَّ السَّوْءِ، أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ.
- ي harfilini bulunanlar: إِلَيْكَ، خَيْرٌ، يَدَيْهِ، عَلَيْهِ، شَيْءٌ، أَمِ الْأُنْثَيَيْنِ، بِالْغَيْبِ، بِاللَّيْلِ، ذَا الْأَيْدِ، وَذَرُوا الْبَيْعَ، كَانَتَا اثْنَتَيْنِ، عَلَى عَقِبَيْهِ.
Soru: Bu ifadeleri seslendirirken dikkat edilmesi gereken durumları yazınız.Örnek Cevap: Harfilini doğru bulmalı, ifadelerin sonunda vakıf yapmalı ve و veya ي harfini yumuşak biçimde uzatmalıyız.Detaylı Cevap: Kitaptaki açıklamaya göre meddilin yavaş okuyuşta üç elif miktarı uzatılır. Okuyuş biçimine göre en az bir elif miktarı uzatma yapılır. Meddilinde uzatılan, önceki harf değil harfilinin kendisidir.
Uygulama ve Öz Değerlendirme: Öğretmeninizin okuyuşunu dinleyiniz, sınıfla birlikte tekrar ediniz ve önerilerine göre okuyuşunuzu düzeltiniz. Öz değerlendirme formunu kendi okuyuşunuza göre doldurunuz.
6. Sınıf Kur’an-ı Kerim Ders Kitabı Sayfa 57 Cevapları
3. Çalışma Yaprağı: Med Harfi ve Harfilin
Soru: Kelimeleri vakıf yaparak okuyunuz. Kelimede med harfi varsa altına 1, harfilin varsa 2 yazınız.Kısa Cevap: Tabloda soldan sağa birinci satır: 1, 1, 1, 2; ikinci satır: 2, 1, 2, 1; üçüncü satır: 2, 2, 1, 1.
| Kelime | Yazılacak Sayı | Vakıf Yapıldığında Med Çeşidi |
|---|---|---|
| جَانٌّ | 1 | Meddilazım |
| سَلَامٌ | 1 | Meddiarız |
| عُيُونٌ | 1 | Meddiarız |
| بَيْتٌ | 2 | Meddilin |
| قَوْمٌ | 2 | Meddilin |
| حَادٌّ | 1 | Meddilazım |
| خَوْفٌ | 2 | Meddilin |
| سَبِيلٌ | 1 | Meddiarız |
| فَوْزٌ | 2 | Meddilin |
| قَوْلٌ | 2 | Meddilin |
| شُوَاظٌ | 1 | Meddiarız |
| رَادٌّ | 1 | Meddilazım |
Açıklama: Med harfi kendisinden önceki harfi uzatır. Harfilin ise öncesi üstün olan cezimli و veya ي harfidir. جَانٌّ، حَادٌّ، رَادٌّ kelimelerinde med harfinden sonra şedde bulunduğundan meddilazım oluşur; bu kural durulsa da geçilse de uygulanır.
6. Sınıf Kur’an-ı Kerim Ders Kitabı Sayfa 58 Cevapları
4. Çalışma Yaprağı: Sükûn Çeşidini Belirleme
Soru: İfadelerin sonunu vakıf yaparak okuyunuz. Oluşan sükûnun çeşidini işaretleyiniz ve ifadelerin nasıl okunduğunu yazınız.Kısa Cevap: Durulduğunda oluşan geçici sükûn sükûnuarız, durulsa da geçilse de bulunan kalıcı sükûn sükûnulazımdır. Tablodaki cevaplar aşağıdadır.
| İfade | Sükûn Çeşidi | Nasıl Okunur? |
|---|---|---|
| كَرِيمٌ | Sükûnuarız | Meddiarız; ر uzatılır. |
| قٓ | Sükûnulazım | “Kâf” diye okunur; meddilazım uygulanır. |
| يٰسٓ | Sükûnulazım | “Yâ” medditabiiyle, “sîn” meddilazımla okunur. |
| مِهَادٌ | Sükûnuarız | Meddiarız; ه uzatılır. |
| سَوَاءٌ | Sükûnuarız | Med harfinden sonra aynı kelimede hemze bulunduğundan meddimuttasıl uygulanır. Durulduğunda hemze sakinleşir. |
| اَلْيَوْمُ | Sükûnuarız | Meddilin; harfilin olan و uzatılır. |
| مُبِينٌ | Sükûnuarız | Meddiarız; ب uzatılır. |
| يُشَاقِّ | Sükûnulazım | Meddilazım; ش uzatılır. |
| يَوْمَيْنِ | Sükûnuarız | Meddilin; son harften önceki harfilin ي uzatılır. |
| وَالْجَانَّ | Sükûnulazım | Meddilazım; ج uzatılır. |
| مُسْتَقِيمٌ | Sükûnuarız | Meddiarız; ق uzatılır. |
| يُؤْمِنُونَ | Sükûnuarız | Meddiarız; ن uzatılır. |
| حَاجُّوكَ | Sükûnulazım ve sükûnuarız | Şeddeli ج kalıcı sükûn içerir; ح meddilazımla uzatılır. Sonda durunca ك geçici sükûn alır; ج meddiarızla uzatılır. |
| ظَنَّ السَّوْءِ | Sükûnuarız | İfadenin sonunda meddilin; harfilin olan و uzatılır. |
| لَحْنِ الْقَوْلِ | Sükûnuarız | İfadenin sonunda meddilin; harfilin olan و uzatılır. |
Dikkat: حَاجُّوكَ kelimesinde iki ayrı med bulunur. İçindeki şedde meddilazım oluşturur; kelime sonunda vakıf yapılması ayrıca meddiarız oluşturur. Son harfteki sükûn sorulduğunda sükûnuarız işaretlenir.
6. Sınıf Kur’an-ı Kerim Ders Kitabı Sayfa 59 Cevapları
5. Çalışma Yaprağı: Sebe Suresinin 23-31. Ayetleri
Soru: Ayetleri tecvit ve vakıf kurallarına uyarak yüzünden okuyunuz. Ayetlerde med kurallarının olduğu yerleri belirleyiniz. Kuralın nasıl uygulandığını anlatınız.Örnek Cevap: Bu ayetlerde medditabii, meddimuttasıl, meddimunfasıl ve meddilazım örnekleri vardır. Ayet sonlarında durulduğunda meddiarız oluşur. يَوْمٍ gibi harfilin bulunan bir kelimede durulursa meddilin uygulanır.
Ayetlerden med örnekleri:
| Ayet | Örnek İfade | Kural ve Uygulama |
|---|---|---|
| 23 | قَالَ | Medditabii: ق harfi bir elif miktarı uzatılır. |
| 24 | وَإِنَّا أَوْ | Meddimunfasıl: Med harfi ilk kelimenin sonunda, hemze sonraki kelimenin başındadır. |
| 25 | عَمَّا أَجْرَمْنَا | Meddimunfasıl: عَمَّا kelimesindeki med harfinden sonra diğer kelimenin hemzesi gelir. |
| 26 | الْعَلِيمُ | Meddiarız: Ayet sonunda durulunca م sakinleşir; ل uzatılır. |
| 27 | شُرَكَاءَ | Meddimuttasıl: Med harfi ve hemze aynı kelimededir. |
| 28 | كَافَّةً | Meddilazım: Med harfinden sonra şeddeli ف gelir; ك dört elif miktarı uzatılır. |
| 29 | صَادِقِينَ | Meddiarız: Ayet sonunda durulunca ن sakinleşir; ق uzatılır. |
| 30 | يَوْمٍ | Meddilin: Bu kelimede durulursa harfilin و harfinden sonra geçici sükûn oluşur. Geçilirse meddilin uygulanmaz. |
| 31 | وَلَوْ تَرَى إِذِ | Meddimunfasıl: تَرَى kelimesinin sonundaki med harfinden sonra إِذِ kelimesinin hemzesi gelir. |
Ayet sonlarında vakıf yapıldığında meddiarız oluşan kelimeler:
- 23. ayet: الْكَبِيرُ
- 24. ayet: مُبِينٍ
- 25. ayet: تَعْمَلُونَ
- 26. ayet: الْعَلِيمُ
- 27. ayet: الْحَكِيمُ
- 28. ayet: يَعْلَمُونَ
- 29. ayet: صَادِقِينَ
- 30. ayet: تَسْتَقْدِمُونَ
- 31. ayet: مُؤْمِنِينَ
Uygulama: Medditabii bir elif miktarı uzatılır. Meddimuttasıl ve meddimunfasılda hemzenin konumuna dikkat edilir. Meddilazım dört elif miktarı uzatılır. Meddiarızda kitaptaki yavaş okuyuş ölçüsü dört elif, meddilinde üç eliftir. Okuyuşunuzu öğretmeninizin örneğine göre yapınız; kelime üzerinde durup durmamak kuralı değiştirebilir.
6. Sınıf Kur’an-ı Kerim Ders Kitabı Sayfa 60 Cevapları
Kontrol Noktası
Soru: 1. Med çeşitleri nelerdir?Kısa Cevap: Medditabii, meddimuttasıl, meddimunfasıl, meddiarız, meddilazım ve meddilin.
Soru: 2. Sükûn (cezim) ile şedde arasında nasıl bir ilişki olduğunu açıklayınız.Kısa Cevap: Şeddeli harf, ilki cezimli, ikincisi harekeli olmak üzere iki defa okunur. Bu nedenle şedde sükûn içerir.Detaylı Cevap: Örneğin بَّ, بْ + بَ şeklinde düşünülür. Med harfinden hemen sonra şeddeli harf gelmesi meddilazım oluşturur.
Soru: 3. Tabloda özellikleri verilen med kurallarını yanlarındaki boşluklara yazınız.Kısa Cevap: Özelliklerine göre med çeşitleri aşağıdaki gibi gruplandırılır.
| Özellik | Med Kuralları |
|---|---|
| Med harfi bulunan med kuralları | Medditabii, meddimuttasıl, meddimunfasıl, meddiarız, meddilazım. |
| Sükûn bulunan med kuralları | Meddiarız, meddilazım, meddilin. |
| Bir elif miktarından fazla uzatılabilen med kuralları | Meddimuttasıl, meddimunfasıl, meddiarız, meddilazım, meddilin. |
Soru: 4. Med çeşitlerinden hangilerinin bir eliften fazla uzatılarak okunması caizdir? Yazınız.Kısa Cevap: Meddimunfasıl, meddiarız ve meddilin.Detaylı Cevap: Bu medlerde uzatma miktarı okuyuş biçimine göre değişebilir. Meddimuttasıl ve meddilazımda uzatmanın hükmü vaciptir.
6. SINIF KUR’AN-I KERİM DERS KİTABI CEVAPLARI
Kitabın diğer etkinliklerine ait cevaplara 6. Sınıf MEB Kur’an-ı Kerim Ders Kitabı Cevapları sayfasından ulaşabilirsiniz.