6. Sınıf MEB Sosyal Bilgiler 1. Ders Kitabı Sayfa 139-141 Cevapları, 2026-2027 eğitim öğretim yılı Ortak Mirasımız öğrenme alanındaki İslam Kültür ve Medeniyetini Öğrenelim etkinliğini içermektedir. Bu bölümde grup çalışması, altı kültür ve medeniyet alanının değerlendirilmesi ve Tarih Sahnesi etkinliğindeki yedi sorunun çözümleri bulunmaktadır.
6. Sınıf MEB Sosyal Bilgiler 1. Ders Kitabı Sayfa 139-141 Cevapları
Geçmişte yapılan bilimsel araştırmalar, açılan eğitim kurumları ve inşa edilen tarihî yapılar bugünkü medeniyetlerin gelişmesine katkı sağlamıştır. İslam medeniyeti de farklı toplumların birikimlerinden yararlanmış ve yeni bilgi, eser ve kurumlarla ortak mirası zenginleştirmiştir. Bu sayfalarda öğrenciler söz konusu katkıları altı alanda incelemektedir.
6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Kitap Sayfa 139 Cevapları
Uygulayalım - İslam Kültür ve Medeniyetini Öğrenelim
Amaç: İslam medeniyetinin insanlığın ortak mirasına katkılarını belirleyebilme.
Beceri: Tümdengelimsel Akıl Yürütme.
Süre: 3 ders saati.
Etkinlik: Altışar kişilik gruplar oluşturarak eğitim, kültür, bilim, sanat, hukuk ve mimari alanlarını paylaşınız. Aynı konuyu araştıran öğrenciler uzmanlık gruplarında çalıştıktan sonra ilk gruplarına dönerek bilgilerini arkadaşlarına anlatsın. Kısa Cevap: İslam medeniyeti eğitim kurumları, bilim merkezleri, hukuk düzenlemeleri, yazılı kültür, kitap sanatları ve mimari eserlerle insanlığa katkıda bulunmuştur. Detaylı Cevap: Mescid-i Nebevî'deki eğitim faaliyetleri, öğrenmeye verilen önemi göstermektedir. Kur'an-ı Kerim'in kitap hâline getirilmesi yazılı mirasın korunmasını sağlamıştır. Beytülhikme'de yapılan araştırmalar bilimsel gelişmeyi, Medine Vesikası ve kadı görevlendirmeleri hukuk alanındaki düzenlemeleri, hat ve tezhip sanat çalışmalarını, Kurtuba ve Samerra camileri ise mimari mirası örneklendirmektedir.
Grup Çalışması İçin Hazır Konu Dağılımı
| Konu | Araştırmada Kullanılabilecek Örnekler |
|---|---|
| Eğitim | Suffe, Mescid-i Nebevî, küttâb. |
| Kültür | Yazılı eserlerin korunması, Kur'an-ı Kerim'in çoğaltılması. |
| Bilim | Beytülhikme, rasathaneler, tercüme. |
| Sanat | Hat, tezhip, ciltçilik. |
| Hukuk | Medine Vesikası, kadı görevlendirmeleri. |
| Mimari | Kurtuba Ulucamii, Samerra Ulu Camii. |
Sınıfta Yapılabilecek Sunum
Görev: Grup sözcüsü, çalışmada ulaşılan bilgileri arkadaşlarına açıklasın. Örnek Sunum Metni: İslam medeniyeti insanlığın ortak mirasına birçok alanda katkıda bulunmuştur. Eğitim kurumları insanların öğrenmesini kolaylaştırmış, bilim merkezlerinde önemli araştırmalar yapılmıştır. Hukuk alanında toplumsal düzeni sağlayan uygulamalar geliştirilmiş, tarihî yapılar ve sanat eserleri ortaya çıkmıştır. Bu eserlerin korunması, geçmişte üretilen bilgi ve kültürün gelecek kuşaklara aktarılması bakımından önemlidir.
Etkinlik Notu: Kitapta öğrencilerden grup çalışması istenmektedir. Bu bölüm için tek ve zorunlu bir kişisel sunum cevabı bulunmamaktadır. Yukarıdaki metin örnek olarak kullanılabilir.
6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Kitap Sayfa 140 Cevapları
İslam Kültür ve Medeniyetinin Ortak Mirasa Katkıları
Yönerge: Öğrenelim bölümündeki kaynaklardan yararlanarak Hz. Muhammed (sav), Dört Halife, Emeviler ve Abbasiler dönemlerinin eğitim, kültür, bilim, sanat, hukuk ve mimari alanlarındaki katkılarını yazınız. Örnek Cevap: Kitaptaki altı başlık aşağıdaki gibi tamamlanabilir.
Eğitim
Kısa Cevap: Mescid-i Nebevî'de eğitim için ayrılan Suffe bölümünde dersler verilmiştir. Detaylı Cevap: Hz. Muhammed (sav) Dönemi'nde Mescid-i Nebevî yalnızca ibadet amacıyla kullanılmamış, eğitim faaliyetlerine de ev sahipliği yapmıştır. Suffe'de öğrenciler bilgi edinmiş, sonraki dönemlerde ise küttâblar ve diğer eğitim ortamları öğrenme faaliyetlerini desteklemiştir.
Kültür
Kısa Cevap: Kur'an-ı Kerim'in kitap hâline getirilip çoğaltılması, yazılı mirasın korunmasını sağlamıştır. Detaylı Cevap: Hz. Ebû Bekir Dönemi'nde Kur'an-ı Kerim'in bir araya getirilmesi ve Hz. Osman Dönemi'nde çoğaltılması, önemli bir yazılı mirasın sonraki kuşaklara aktarılmasına yardımcı olmuştur. Kütüphanelerde kitapların saklanması ve çoğaltılması da bilginin korunmasına ve yayılmasına katkı sağlamıştır.
Bilim
Kısa Cevap: Abbasiler Dönemi'nde Beytülhikme'de bilimsel çalışmalar ve tercümeler yapılmıştır. Detaylı Cevap: Bağdat'taki Beytülhikme'de farklı dillerdeki eserler incelenmiş ve Arapçaya çevrilmiştir. Tıp, matematik, astronomi ve felsefe alanındaki araştırmalar bilimsel birikimi artırmıştır. Bağdat ve Şam'da kurulan rasathaneler de astronomi çalışmalarına katkıda bulunmuştur.
Sanat
Kısa Cevap: Hat, tezhip ve ciltçilik, İslam medeniyetinde gelişen kitap sanatları arasındadır. Detaylı Cevap: Hat sanatı güzel yazı yazmayı, tezhip eserleri çeşitli motiflerle süslemeyi, ciltçilik ise kitapları koruyacak kapaklar hazırlamayı sağlar. Bu sanatlarla hazırlanan eserler, hem bilgi taşıyan hem de estetik değeri bulunan kültürel ürünler hâline gelmiştir.
Hukuk
Kısa Cevap: Medine Vesikası ve kadı tayin edilmesi, hukuk alanında gerçekleştirilen önemli düzenlemelerdir. Detaylı Cevap: Medine Vesikası, farklı toplulukların birlikte yaşamına ilişkin hak ve sorumlulukları belirlemeyi amaçlamıştır. Hz. Ömer Dönemi'nde kadıların görevlendirilmesi ise yargı işlerinin yürütülmesinde önemli bir adımdır. Bu örnekler adaletin sağlanması ve toplumsal düzenin korunması bakımından değerlidir.
Mimari
Kısa Cevap: Kurtuba Ulucamii ve Samerra Ulu Camii, İslam medeniyetinin önemli mimari eserlerindendir. Detaylı Cevap: Endülüs'teki Kurtuba Ulucamii, mimarisi ve süslemeleriyle önemli bir tarihî eserdir. Abbasiler Dönemi'nde yapılan Samerra Ulu Camii ise sarmal minaresiyle tanınır. Bu yapılar, mimari bilgi ve sanat anlayışının geliştiğini göstermektedir.
Sayfa 140 - Boşlukların Tamamlanmış Hâli
| Alan | Yazılabilecek Kısa Cevap |
|---|---|
| Eğitim | Suffe'de eğitim verilmesi, öğrenmeye verilen önemi göstermektedir. |
| Kültür | Kur'an-ı Kerim'in kitaplaştırılması ve çoğaltılması, yazılı mirasın korunmasını sağlamıştır. |
| Bilim | Beytülhikme ve tercüme çalışmaları, bilimsel bilginin gelişmesine katkı sağlamıştır. |
| Sanat | Hat, tezhip ve ciltçilik, kitap sanatlarını geliştirmiştir. |
| Hukuk | Medine Vesikası ve kadılar, hukuk alanındaki gelişmelere örnektir. |
| Mimari | Kurtuba ve Samerra camileri, mimari kültürel mirasımızdandır. |
6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Kitap Sayfa 141 Cevapları
Değerlendirelim - Tarih Sahnesi Etkinliği
Kitapta verilen 12 numaralı ifade, Hz. Muhammed, Dört Halife, Emeviler ve Abbasiler dönemleriyle ilişkilendirilmektedir. Bir numara birden fazla sorunun cevabında kullanılabilir.
Numaralandırılmış İfadeler
| Numara | İfade |
|---|---|
| 1 | Tercüme çalışmaları |
| 2 | Mevalî Politikası |
| 3 | Tıbb-ı Nebevî |
| 4 | Kadı tayin edilmesi |
| 5 | Endülüs'ün fethi |
| 6 | Hat |
| 7 | Devlet hazinesinin oluşturulması |
| 8 | Hz. Osman |
| 9 | Medine Sözleşmesi |
| 10 | Samerra Ulu Camii'nin inşası |
| 11 | Tezhip |
| 12 | Hz. Ebû Bekir |
1. Soru - Hz. Muhammed Dönemi
Soru: Hz. Muhammed Dönemi'nde meydana gelen gelişmeler hangileridir? Kısa Cevap: 3 ve 9. Detaylı Cevap: 3 numaralı Tıbb-ı Nebevî, Hz. Muhammed'in sağlıkla ilgili söz ve uygulamalarını; 9 numaralı Medine Sözleşmesi ise Medine'deki farklı toplulukların birlikte yaşamını düzenlemeye yönelik tarihî belgeyi ifade eder.
2. Soru - Kur'an-ı Kerim'in Korunması
Soru: Kur'an-ı Kerim'i kitap hâline getiren ve çoğaltan halifeler hangileridir? Kısa Cevap: 12 ve 8. Detaylı Cevap: 12 numaralı Hz. Ebû Bekir Dönemi'nde Kur'an-ı Kerim bir araya getirilerek kitap hâline getirilmiştir. 8 numaralı Hz. Osman Dönemi'nde ise çoğaltılmıştır. Böylece yazılı dinî mirasın korunması ve yayılması desteklenmiştir.
3. Soru - Hz. Ömer Dönemi
Soru: Hz. Ömer Dönemi'nde meydana gelen gelişmeler hangileridir? Kısa Cevap: 4 ve 7. Detaylı Cevap: 4 numaralı kadı tayini, yargı hizmetlerinin düzenlenmesiyle ilgilidir. 7 numaralı devlet hazinesinin oluşturulması ise devlet gelirlerinin kayıt altına alınmasını ve mali işlerin düzenlenmesini sağlamıştır. Her iki gelişme Hz. Ömer Dönemi'ndeki kurumsallaşma çalışmalarına örnektir.
4. Soru - Emeviler
Soru: Emeviler Dönemi'nde meydana gelen gelişmeler hangileridir? Kısa Cevap: 2 ve 5. Detaylı Cevap: 2 numaralı Mevalî Politikası, Emeviler Dönemi'ndeki Arap olmayan Müslümanlara yönelik politikalarla ilgilidir. 5 numaralı Endülüs'ün fethi, Müslümanların İber Yarımadası'na ulaşmasını ifade etmektedir. Bu dönemde tercüme ve yazı sanatı faaliyetlerinde de gelişmeler görülmüştür.
5. Soru - Abbasiler
Soru: Abbasiler Dönemi'nde meydana gelen gelişmeler hangileridir? Kısa Cevap: 1 ve 10. Detaylı Cevap: 1 numaralı tercüme çalışmaları, Abbasiler Dönemi'nde bilim ve kültür hayatının gelişmesini desteklemiştir. 10 numaralı Samerra Ulu Camii'nin inşası ise mimari alandaki önemli çalışmalardan biridir. Özellikle Beytülhikme'de yürütülen araştırmalar, Abbasilerin bilim tarihindeki yerini güçlendirmiştir.
6. Soru - Hukuk
Soru: Verilen ifadelerden hangileri hukuk alanı ile ilişkilidir? Kısa Cevap: 4 ve 9. Detaylı Cevap: Kadı tayin edilmesi (4), yargı işlerinin düzenlenmesiyle; Medine Sözleşmesi (9), toplumdaki hak ve sorumlulukların belirlenmesiyle ilgilidir. Bu nedenle iki ifade de hukuk alanı kapsamındadır.
7. Soru - Kitap Yazımında Kullanılan Sanatlar
Soru: Kitap yazımında yararlanılan sanat dalları hangileridir? Kısa Cevap: 6 ve 11. Detaylı Cevap: Hat (6), yazının güzel biçimde yazılmasıdır. Tezhip (11), el yazması eserlerin motiflerle süslenmesidir. İki sanat da kitapların hazırlanması ve sanat değeri kazanmasıyla ilişkilidir.
141. Sayfa - Tüm Cevaplar
| Soru | Cevap Numaraları |
|---|---|
| 1. Hz. Muhammed Dönemi | 3 - 9 |
| 2. Kur'an-ı Kerim'in kitaplaştırılması ve çoğaltılması | 12 - 8 |
| 3. Hz. Ömer Dönemi | 4 - 7 |
| 4. Emeviler Dönemi | 2 - 5 |
| 5. Abbasiler Dönemi | 1 - 10 |
| 6. Hukuk Alanı | 4 - 9 |
| 7. Kitap Sanatları | 6 - 11 |
Açıklama: Ders kitabında tercüme çalışmalarının Emeviler Dönemi'nde başlayıp Abbasiler Dönemi'nde genişlediği anlatılmaktadır. Hat ve tezhip de farklı dönemlerde kullanılan sanat dallarıdır. Bu nedenle aynı kavramların birden fazla dönem veya alanla ilişkilendirilmesi mümkündür.
İslam Kültür ve Medeniyeti - Kısa Konu Özeti
Suffe: Mescid-i Nebevî'deki eğitim ve barınma bölümü.
Medine Vesikası: Farklı toplulukların ilişkilerini düzenleyen tarihî belge.
Tıbb-ı Nebevî: Hz. Muhammed'in sağlıkla ilgili söz ve uygulamaları.
Kadı: Hukuki anlaşmazlıklarla ilgili yargılama görevi yapan kişi.
Beytülmal: Kamu gelirlerinin toplandığı devlet hazinesi.
Mevalî: Emeviler Dönemi'nde özellikle Arap olmayan Müslümanlarla ilgili kullanılan toplumsal kavram.
Beytülhikme: Bilimsel araştırma ve tercüme merkezi.
Hat: Güzel yazı sanatı.
Tezhip: Kitap süsleme sanatı.
Kurtuba Ulucamii: Endülüs İslam mimarisinin önemli eseri.
Samerra Ulu Camii: Abbasiler Dönemi'nin önemli mimari eseri.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.