2026-2027 9. Sınıf MEB Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 42-44 cevapları, Picasso'nun Hatları denemesinin anlam, dil ve düşünce yapısını ayrıntılı biçimde incelemeye yardımcı olmaktadır. Çalışmalarda öğrenciler hem dil bilgisi ve söz varlığı bilgilerini kullanmakta hem de sanat ve gelenek konusundaki düşünceleri çözümlemektedir.
9. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 42-44 Cevapları
Rasim Özdenören, Picasso örneğinden hareketle bir sanatçının farklı bir kültürün sanatından yararlanmasının ne anlama geldiğini tartışmaktadır. Etkinlikler, denemenin yalnızca ne söylediğini değil düşüncelerini hangi yollarla geliştirdiğini de fark ettirmektedir. Son bölümde deneme ile Faruk Nafiz Çamlıbel'in San'at şiiri karşılaştırılmaktadır.
9. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 42 Cevapları - Söz Varlığımız
Soru: 1. Okuduğunuz Picasso'nun Hatları adlı denemede geçen bazı kelimelerin sözlük anlamları tabloda verilmiştir. Cümlelerin bağlamından hareketle bu kelimelerin metinde hangi anlamda kullanıldığını belirleyip örnekteki gibi tabloya işaretleyiniz. Cevap:
Kanaat: 4. anlam - Görüş.
Kültür: 1. anlam - Bir toplumun tarihsel süreçte meydana getirdiği maddi ve manevi değerlerin bütünü.
Özgü: 1. anlam - Bir kişiye veya şeye ait, ona has olan.
Kanaat: 4. anlam - Görüş.
Kültür: 1. anlam - Bir toplumun tarihsel süreçte meydana getirdiği maddi ve manevi değerlerin bütünü.
Özgü: 1. anlam - Bir kişiye veya şeye ait, ona has olan.
9. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 43 Cevapları
Soru: 2. Okuduğunuz Picasso'nun Hatları adlı denemede geçen “İslâm, İslâmî, hal, hattâ” kelimelerinin güncel yazım şekillerini TDK Güncel Türkçe Sözlük'ten kontrol ediniz. Bu sözcüklerin metnin aslındaki yazımı ile güncel yazımı arasındaki farklılıklarını belirleyiniz, farklılığın gerekçelerini söyleyiniz. Cevap:
İslâm → İslam
İslâmî → İslami
hal → hâl (durum anlamında)
hattâ → hatta
Farklılıklar, metnin yazıldığı dönemde kullanılan yazım biçimleriyle günümüzdeki TDK yazım kuralları arasındaki değişikliklerden kaynaklanmaktadır. “Hâl” kelimesindeki düzeltme işareti ise anlam karışıklığını önlemek için korunmaktadır.
İslâm → İslam
İslâmî → İslami
hal → hâl (durum anlamında)
hattâ → hatta
Farklılıklar, metnin yazıldığı dönemde kullanılan yazım biçimleriyle günümüzdeki TDK yazım kuralları arasındaki değişikliklerden kaynaklanmaktadır. “Hâl” kelimesindeki düzeltme işareti ise anlam karışıklığını önlemek için korunmaktadır.
Soru: 3. Aşağıdaki cümlelerde virgüllerin kullanımlarını Türk Dil Kurumunun genel ağ sayfasındaki virgülün kullanım yerleri ile karşılaştırınız. Karşılaştırmanız sonucunda bulduğunuz farklılıkları gerekçeleriyle yazınız. Cevap: Güncel kurallara göre “da” bağlacından sonra virgül kullanılmaz. “Seçerken” gibi zarf-fiil yapılarının ve “bırakılırsa, soyutlanırsa” gibi şart bildiren sözcüklerin ardından da virgül konmaz. Bu nedenle metindeki bazı virgüller güncel noktalama anlayışından farklıdır ve metnin yazıldığı dönemin kullanım özelliklerini yansıtmaktadır.
Metnimizi Anlayalım
Soru: 1. Okuduğunuz Picasso'nun Hatları adlı denemeye göre Picasso hat sanatını eserlerinde nasıl kullanmıştır? Söyleyiniz. Cevap: Picasso, hat sanatını İslâm sanatını devam ettirme amacıyla değil, kendi resim anlayışında kullanabileceği bir sanat malzemesi olarak değerlendirmiştir. Hatları kendi kültürünün bakış açısıyla yeniden yorumlamıştır.
Soru: 2. “Oysa malzeme olarak kullanılan bir ‘gelenek’ sadece bir malzeme olarak kalır. O malzeme, aynı zamanda, kendini meydana getiren kaynaktan yoksun bırakılırsa, yani o malzemeyi meydana getiren ‘ruh’tan soyutlanırsa, o malzemeyi kullanarak varılmak istenen sonuç elde edilemeyecektir.” cümlelerinden hareketle geleneğin sanat eserlerinde nasıl kullanılması gerektiği hakkındaki düşüncelerinizi söyleyiniz. Örnek cevap: Bir sanatçı gelenekten yararlanırken yalnızca geçmişte kullanılan şekilleri kopyalamamalıdır. O biçimleri doğuran düşünceyi, kültürü ve değerleri de anlamalı, ardından bunları kendi sanat anlayışı içinde özgün biçimde yorumlamalıdır.
Soru: 3. “Picasso, adı geçen hatları kendi kültürünün süzgecinden, kendi kavrayışının eleğinden geçirerek ‘yeniden anlamlandırmıştır.’” cümlesi güzel sanatların hangi özelliklerini vurgulamaktadır? Yazınız. Örnek cevap: Sanat eserinin sanatçının kişisel yorumu, yaratıcılığı ve özgün bakış açısıyla şekillendiğini göstermektedir. Aynı malzeme farklı sanatçılar tarafından farklı anlamlarla yeniden kullanılabilir.
9. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 44 Cevapları
Soru: 4. Metnin ana fikrini destekleyen yardımcı fikirleri belirleyerek örnekteki gibi yazınız. Cevap:
• Picasso hat sanatını kullanırken İslami bir sanat meydana getirme amacı taşımamıştır.
• Sanatçılar kullandıkları malzemeleri kendi kültür ve kavrayışlarına göre yeniden anlamlandırabilir.
• Biçimsel benzerlik tek başına bir sanat geleneğini sürdürmeye yetmez.
• Gelenek, onu meydana getiren kültürel ruhtan ayrı düşünülemez.
• Sanat eserinde biçim ile öz arasında güçlü bir ilişki vardır.
• Picasso hat sanatını kullanırken İslami bir sanat meydana getirme amacı taşımamıştır.
• Sanatçılar kullandıkları malzemeleri kendi kültür ve kavrayışlarına göre yeniden anlamlandırabilir.
• Biçimsel benzerlik tek başına bir sanat geleneğini sürdürmeye yetmez.
• Gelenek, onu meydana getiren kültürel ruhtan ayrı düşünülemez.
• Sanat eserinde biçim ile öz arasında güçlü bir ilişki vardır.
Soru: 5. Belirlediğiniz yardımcı fikirlerden yararlanarak denemenin konusunu, ana fikrini ve yazılış amacını yazınız. Cevap:
Konu: Picasso'nun hat sanatından yararlanması üzerinden sanat ve gelenek ilişkisi.
Ana fikir: Gelenekten yararlanmak yalnızca geleneksel biçimleri kullanmak değil, o geleneğin özünü ve ruhunu kavramaktır.
Yazılış amacı: Sanatta gelenekten yararlanmanın nasıl olması gerektiğini açıklamak ve yüzeysel biçim taklitlerinin yeterli olmadığını ortaya koymak.
Konu: Picasso'nun hat sanatından yararlanması üzerinden sanat ve gelenek ilişkisi.
Ana fikir: Gelenekten yararlanmak yalnızca geleneksel biçimleri kullanmak değil, o geleneğin özünü ve ruhunu kavramaktır.
Yazılış amacı: Sanatta gelenekten yararlanmanın nasıl olması gerektiğini açıklamak ve yüzeysel biçim taklitlerinin yeterli olmadığını ortaya koymak.
Soru: 6. Okuduğunuz metinde geçen düşünceyi geliştirme yollarını (tanık gösterme, tanımlama, karşılaştırma vb.) bulunuz. Bunların metne olan katkısını yazınız. Cevap: Metinde karşılaştırma, örneklendirme, açıklama ve soru sorma yollarından yararlanılmıştır. Picasso ile bazı Türk şairlerinin sanat anlayışlarının karşılaştırılması düşüncenin daha belirgin hâle gelmesini sağlamış; sanatçılardan verilen örnekler görüşleri somutlaştırmış; sorular ise okuyucuyu tartışılan konu üzerinde düşünmeye yöneltmiştir.
Soru: 7. a) Picasso'nun Hatları ve San'at adlı metinlerden alınan bölümleri okuyunuz. Örnek uygulama: İki metin sanat anlayışı, gelenek, kültürel değerler, açık-örtük ileti ve anlatım özellikleri dikkate alınarak okunur.
Soru: b) Okuduğunuz bölümlerden hareketle Rasim Özdenören ve Faruk Nafiz Çamlıbel'in sanata bakışındaki benzerlik ve farklılıkları söyleyiniz. Örnek cevap: İki sanatçı da sanatın kendi kültürel kaynaklarından beslenmesine değer vermektedir. Rasim Özdenören daha çok geleneğin biçimden öte bir ruh ve öz taşıdığını savunurken Faruk Nafiz Çamlıbel Anadolu'ya ve millî değerlere bağlı sanat anlayışını şiir yoluyla öne çıkarmaktadır.
Soru: c) Okuduğunuz bölümlerden hareketle Picasso'nun Hatları ve San'at adlı metinleri açık ve örtük ileti kullanımı, dil ve anlatım yönünden karşılaştırınız. Cevap:
Picasso'nun Hatları: Açık ileti ağırlıklıdır; düşünceler açıklanır, tartışılır ve gerekçelendirilir. Deneme türüne uygun düşünsel ve açıklayıcı bir dil vardır.
San'at: Örtük iletiler, imgeler ve çağrışımlar öne çıkar. Şiirsel ve duygusal bir anlatım kullanılmıştır.
İki metin aynı sanat ve kültür çevresindeki sorunlara farklı türlerin anlatım imkânlarıyla yaklaşmaktadır.
Picasso'nun Hatları: Açık ileti ağırlıklıdır; düşünceler açıklanır, tartışılır ve gerekçelendirilir. Deneme türüne uygun düşünsel ve açıklayıcı bir dil vardır.
San'at: Örtük iletiler, imgeler ve çağrışımlar öne çıkar. Şiirsel ve duygusal bir anlatım kullanılmıştır.
İki metin aynı sanat ve kültür çevresindeki sorunlara farklı türlerin anlatım imkânlarıyla yaklaşmaktadır.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
2026-2027 MEB kitabındaki diğer sayfa ve etkinliklerin cevaplarına 9. Sınıf MEB Edebiyat Ders Kitabı Cevapları ana sayfasından ulaşabilirsiniz.