9. Sınıf MEB Kimya Ders Kitabı Sayfa 78-80 Cevapları 2026-2027, Atom Yarıçapı ve İyon Yarıçapı etkinliklerinde periyodik tablodaki yarıçap değişimini, atomların büyüklüklerinin karşılaştırılmasını ve iyon oluşumunun yarıçapa etkisini öğrenci seviyesinde açıklamaktadır.
9. Sınıf MEB Kimya Ders Kitabı Sayfa 78 Cevapları
Etkinlik 1.14: Atom Yarıçapı
Soru: 1. Aynı gruptaki atomların yarıçapı nasıl değişir? Kısa Cevap: Grupta yukarıdan aşağıya doğru atom yarıçapı artar. Detaylı Cevap: Aşağıya doğru gidildikçe elektronların bulunduğu enerji düzeyi sayısı artar. En dış elektronların çekirdeğe uzaklığı arttığı için atom büyür.
Soru: 2. Aynı periyottaki atomların yarıçapı nasıl değişir? Kısa Cevap: Periyotta soldan sağa doğru atom yarıçapı genel olarak azalır. Detaylı Cevap: Katman sayısı değişmezken proton sayısı ve çekirdek çekimi artar. Elektronlar çekirdeğe daha güçlü çekildiğinden yarıçap küçülür.
9. Sınıf MEB Kimya Ders Kitabı Sayfa 79 Cevapları
Soru: 3. En büyük ve en küçük atom yarıçapı periyodik tablonun neresinde bulunur? Kısa Cevap: En büyük yarıçap 7. periyot 1A, en küçük yarıçap 1. periyot 8A tarafında bulunur.
Soru: 4. Atom yarıçapını belirleyen temel etmenler nelerdir? Kısa Cevap: Katman sayısı ve çekirdeğin elektronlara uyguladığı çekim gücü.
Soru: 5. Ca, Si, P, Mg, F ve Cl atomlarını yarıçaplarına göre büyükten küçüğe sıralayınız. Kısa Cevap: Ca > Mg > Si > P > Cl > F
Soru: 6. K-Ca ve H-He atomlarını yarıçaplarına göre modelleyiniz. Kısa Cevap: K > Ca, H > He Detaylı Cevap: K ile Ca'nın katman sayısı eşittir ancak Ca'nın çekirdeği elektronları daha güçlü çeker. H ile He'nin de katman sayısı aynıdır; He'nin çekim gücü daha fazla olduğu için yarıçapı daha küçüktür.
9. Sınıf MEB Kimya Ders Kitabı Sayfa 80 Cevapları
Etkinlik 1.15: İyon Yarıçapı
Soru: 1. Katyon oluşurken yarıçap nasıl değişir? Kısa Cevap: Küçülür. Detaylı Cevap: Elektron sayısı azalırken proton sayısı değişmez. Kalan elektronlara uygulanan çekim arttığı için elektron bulutu küçülür.
Soru: 2. Anyon oluşurken yarıçap nasıl değişir? Kısa Cevap: Büyür. Detaylı Cevap: Elektron sayısı artarken proton sayısı sabit kaldığından bir elektron başına düşen çekim azalır ve yarıçap büyür.
Soru: 3. Görsellerdeki izoelektronik tanecikleri belirleyiniz. Kısa Cevap:
Li+ ve Be2+
F−, Na+ ve Mg2+
Cl−, K+ ve Ca2+ Detaylı Cevap: İzoelektronik taneciklerde elektron sayısı aynıdır. Proton sayısı fazla olan tanecik elektronlarını daha güçlü çektiği için daha küçük yarıçaplıdır.
Li+ ve Be2+
F−, Na+ ve Mg2+
Cl−, K+ ve Ca2+ Detaylı Cevap: İzoelektronik taneciklerde elektron sayısı aynıdır. Proton sayısı fazla olan tanecik elektronlarını daha güçlü çektiği için daha küçük yarıçaplıdır.
Soru: 4. İyon yarıçapıyla ilgili genellemeleri tamamlayınız. Kısa Cevap:
Anyon: Nötr atomdan daha büyüktür.
Katyon: Nötr atomdan daha küçüktür.
İzoelektronik taneciklerde: Proton sayısı büyük olan daha küçüktür.
Sıralama: F− > Ne > Mg2+
Anyon: Nötr atomdan daha büyüktür.
Katyon: Nötr atomdan daha küçüktür.
İzoelektronik taneciklerde: Proton sayısı büyük olan daha küçüktür.
Sıralama: F− > Ne > Mg2+
Bu Bölümde Neye Dikkat Etmeliyim?
Atom yarıçapında iki temel ilişkiyi aklınızda tutunuz: Grupta aşağıya doğru yarıçap artar, periyotta sağa doğru genel olarak azalır.
İyonlarda ise katyon küçülür, anyon büyür. İzoelektronik taneciklerde proton sayısı arttıkça elektronlar daha güçlü çekildiği için yarıçap küçülür.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün tema, etkinlik ve sayfa cevaplarını 9. Sınıf MEB Kimya Ders Kitabı Cevapları ana sayfasında inceleyebilirsiniz.