Dinlerken not tutma nasıl yapılır? Bir dersi, konuşmayı veya bilgilendirici videoyu dinlerken önemli noktaların kısa ifadelerle yazılması, bilgileri daha kolay takip etmemizi sağlar. Etkili not tutmanın temel kuralı her söyleneni yazmak yerine önemli bilgileri seçmektir.
Dinlerken Not Tutma Nasıl Yapılır?
Soru: Dinlediğimiz bir metnin notlarını nasıl tutabiliriz? Kısa Cevap: Önce konuyu dikkatle dinler, anahtar kelimeleri belirler, önemli bilgileri kısa maddeler hâlinde yazar ve dinleme bittikten sonra notlarımızı düzenleriz. Detaylı Cevap: Not tutmaya başlamadan önce sayfanın üstüne konu başlığını yazmalıyız. Dinleme sırasında önemli açıklamaları, örnekleri ve yeni kavramları seçmeliyiz. Uzun cümleleri kopyalamak yerine kendi kelimelerimizle kısa notlar yazmalıyız. Konu tamamlandığında notları yeniden okuyarak eksik yerleri tamamlamalıyız. Bu yöntem sayesinde dinlediklerimizi daha kolay anlayabilir ve tekrar edebiliriz.
Etkili Not Tutmanın 5 Temel Kuralı
1. Konuya odaklan: Konuşmacıyı dikkatle dinle ve anlatımın akışını takip et.
2. Anahtar kelimeleri seç: Konuyu anlatan temel kavramları belirle.
3. Kısa yaz: Uzun cümleler yerine anlaşılır kısa notlar oluştur.
4. Düzenli göster: Başlık, numara, ok ve tablolar kullan.
5. Kontrol et: Dinleme bittikten sonra notlarını gözden geçir.
Örnek Dinleme Metni ve Not Tutma Çalışması
Metin: Arıların Doğadaki Önemi
“Arılar doğadaki önemli canlılardan biridir. Çiçeklerden nektar toplarken polenlerin taşınmasına da yardımcı olurlar. Bu olay bitkilerin tozlaşmasını destekler. Arılar bal üretmelerinin yanında doğal yaşamın devamı açısından da önemli görevler üstlenir. Bu nedenle arıların yaşam alanlarının korunması gerekir.”
1. Yöntem – Anahtar Kelimelerle Not Tutma
Konu: Arıların doğadaki önemi
Anahtar kelimeler: Arı, çiçek, nektar, polen, tozlaşma, bal, doğal yaşam.
Ana düşünce: Arılar doğada önemli görevler üstlenir ve korunmalıdır.
2. Yöntem – Maddeler Hâlinde Not Tutma
Arıların görevleri:
• Çiçeklerden nektar toplar.
• Polenlerin taşınmasına yardımcı olur.
• Tozlaşmayı destekler.
• Bal üretir.
• Doğal yaşam için önemlidir.
3. Yöntem – Tablo ile Not Tutma
| Başlık | Dinlemeden Çıkarılan Not |
|---|---|
| Canlı | Arı |
| Beslenme | Çiçeklerden nektar toplama |
| Doğaya katkı | Tozlaşmaya yardımcı olma |
| İnsanlara katkı | Bal üretimi |
| Sonuç | Arıların yaşam alanları korunmalı. |
Değerlendirme: Üç yöntemde de aynı metin kullanılmıştır. Ancak bilgiler farklı biçimlerde düzenlenmiştir. Öğrenciler kendilerine en uygun not tutma yöntemini seçebilir.
Cornell Not Tutma Yöntemi Nedir?
Cornell yöntemi, bilgileri düzenli biçimde kaydetmek ve daha sonra tekrar etmek için kullanılan bir not tutma tekniğidir.
Sayfa genel olarak üç bölüme ayrılır:
1. Notlar bölümü: Konuşmacının verdiği önemli bilgiler yazılır.
2. Anahtar sorular bölümü: Konuyu hatırlamaya yardımcı olacak sorular ve kavramlar eklenir.
3. Özet bölümü: Konunun temel düşüncesi birkaç cümleyle anlatılır.
Örnek Cornell Not Kâğıdı
| Anahtar Soru | Notlar |
|---|---|
| Arılar ne yapar? | Nektar toplar, polen taşır. |
| Tozlaşma neden önemlidir? | Bitkilerin çoğalmasını destekler. |
| Arılar neden korunmalıdır? | Doğal yaşamda önemli görevleri vardır. |
Özet: Arılar, polen taşıyarak bitkilerin tozlaşmasına yardımcı olur. Doğal yaşamın korunması için arıların yaşam alanlarına dikkat edilmelidir.
Zihin Haritasıyla Not Tutma Nasıl Yapılır?
Zihin haritası, önemli kavramları birbirine bağlayarak gösteren görsel bir not tutma yöntemidir.
Örneğin sayfanın ortasına İLETİŞİM ARAÇLARI yazılır. Daha sonra dört dal oluşturulur:
Yazılı: Mektup, gazete.
Sesli: Radyo, telefon görüşmesi.
Görsel ve işitsel: Televizyon, görüntülü görüşme.
Dijital: E-posta, internet mesajlaşması.
Bu şekilde konuyla ilgili bilgiler arasındaki ilişkiler kolayca görülebilir.
Doğru ve Yanlış Not Tutma Alışkanlıkları
| Doğru Alışkanlık | Yanlış Alışkanlık |
|---|---|
| Önemli kavramları yazmak | Her sözcüğü yazmaya çalışmak |
| Konuyu dikkatle dinlemek | Sadece deftere odaklanmak |
| Başlık ve maddeler kullanmak | Bilgileri karışık yazmak |
| Notları sonra kontrol etmek | Eksikleri gözden geçirmemek |
| Kendi ifadelerini kullanmak | Anlamadan uzun cümleler kopyalamak |
Not Alarak Dinleme ile Etkin Dinleme Arasındaki İlişki
Etkin dinleme, konuşmacının verdiği bilgileri dikkatle takip etmeyi ve anlamaya çalışmayı içerir. Not alarak dinleme ise bu süreçte önemli bilgilerin yazılı olarak kaydedilmesini sağlar.
Bu nedenle not alarak dinleme, etkin dinlemeyi destekleyen bir yöntem olabilir. Ancak not almak tek başına iyi dinleme anlamına gelmez. Önemli olan dinlenen bilgileri anlayarak kaydetmektir.
Dinlerken Not Tutmak İçin Kullanılabilecek Kısaltmalar
Not alırken sık kullanılan bazı kelimeler kısaltılabilir. Ancak kısaltmaların daha sonra anlaşılabilmesi gerekir.
| Kelime veya İfade | Örnek Kısaltma |
|---|---|
| Örnek | Örn. |
| Önemli | Önm. |
| Sonuç | Son. |
| Neden-sonuç | Neden → Sonuç |
| Karşılaştırma | Krş. |
Not: Bunların bir bölümü kişisel notlarda kullanılabilecek örnek kısaltmalardır. Resmî yazımda aynı biçimde kullanılmaları gerekmez.
Not Tutma Becerisini Geliştirmek İçin Örnek Etkinlik
Etkinlik: Bir dakikalık kısa bir bilgilendirici konuşma dinleyiniz.
1. Konunun başlığını belirleyiniz.
2. En az beş anahtar kelime yazınız.
3. Üç önemli bilgiyi maddeler hâlinde gösteriniz.
4. Bir neden-sonuç ilişkisi bulunuz.
5. Notlarınızdan yararlanarak iki cümlelik bir özet hazırlayınız.
Soru: Not alarak dinleme yöntemi bir konuyu anlamanızı nasıl etkiler? Kısa Cevap: Önemli bilgileri ayırt etmemi ve dinlediklerimi daha kolay hatırlamamı sağlar. Detaylı Cevap: Not alarak dinlediğimde konuşmacının verdiği temel bilgilere daha fazla dikkat ederim. Bilgileri kısa cümlelerle yazdığım için konunun ana düşüncesini belirlemem kolaylaşır. Dinleme bittikten sonra notlarımdan yararlanarak tekrar yapabilirim.
Dinlerken Not Tutma Hakkında Kısa Kompozisyon
ÖĞRENMENİN YARDIMCISI: NOT TUTMAK
Okulda yeni bilgiler öğrenirken öğretmenlerimizi ve arkadaşlarımızı dikkatle dinlememiz gerekir. Ancak dinlediğimiz her bilgiyi daha sonra hatırlamak kolay olmayabilir.
Bu nedenle önemli bilgileri kısa notlar hâlinde yazabiliriz. Konu başlıklarını belirlemek, anahtar kelimeleri seçmek ve örnekleri kaydetmek öğrenmemizi destekler. Dinleme bittikten sonra notlarımızı kontrol ederek eksiklerimizi tamamlayabiliriz.
Sonuç olarak etkili not tutmak, bilgileri düzenlememize ve öğrenme sürecimizi geliştirmemize yardımcı olur.
Sonuç
Dinlerken not tutma, yalnızca yazı yazmak değildir. Önemli bilgileri seçme, düzenleme ve daha sonra değerlendirme sürecidir. Anahtar kelime yöntemi, maddeleme, tablo, zihin haritası ve Cornell yöntemiyle etkili notlar hazırlanabilir.
6. SINIF TÜRKÇE DERS KİTABI CEVAPLARI
Dinleme/izleme ve diğer Türkçe etkinliklerini 6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.