Hazırlık Sınıfı MEB Edebiyat 19-25. sayfa cevaplarında Bursa’da Zaman şiiri; kelime anlamları, şiirin biçim ve ahenk özellikleri, semboller, doğa, zaman ve su kavramları üzerinden inceleniyor.
Hazırlık Sınıfı MEB Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 19-25 Cevapları, Bursa’da Zaman şiirini anlamaya ve şiirin sanatlı söyleyiş özelliklerini değerlendirmeye yönelik çalışmaları bir araya getirmektedir.
Hazırlık Sınıfı MEB Edebiyat 19-25. Sayfa Cevapları - Bursa’da Zaman
Öğrenciler bu bölümde önce şiiri okumakta, ardından metindeki bazı kelimelerin anlamlarını bağlama göre belirlemektedir. Şiirin biçim özellikleri, ahenk unsurları ve sembolik kelimeleri farklı etkinliklerle incelenmektedir. Son çalışmalarda tabiatın kültürdeki yeri, zamanın farklı sanat ve bilim alanlarında ele alınışı ile suyun yaşamdaki önemi değerlendirilmektedir.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 19 Cevapları
Anlam Oluşturma
Bu sayfada doğrudan cevaplanacak bir soru bulunmamaktadır. Bursa’da Zaman şiiri okunarak sonraki sayfalarda yapılacak söz varlığı, biçim ve anlam çalışmalarına hazırlık yapılmaktadır.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 20 Cevapları
Söz Varlığım
Soru: 1. Bursa’da Zaman adlı şiirde yer alan aşağıdaki kelimelerin anlamını bağlamdan hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten kontrol ederek kelimenin sözlükteki karşılığını yazınız. Kelimeleri metnin bağlamına uygun olacak şekilde birer cümlede kullanınız. Örnek cevap:
| Kelime | Tahminim | Sözlük Anlamı | Örnek Cümle |
| vehim | Kuruntu | Gerçek olmadığı hâlde varmış gibi düşünülen kuruntu | İçindeki vehim yüzünden bütün gece uyuyamadı. |
| timsal | Simge | Bir varlığı veya kavramı temsil eden örnek | Yaşlı çınar geçmişin timsali gibiydi. |
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 21 Cevapları
Söz Varlığım
| Kelime | Tahminim | Sözlük Anlamı | Örnek Cümle |
| yâd | Hatıra | Anma, anı | Çocukluk günlerini yâd ederek gülümsedi. |
| hengâme | Kargaşa | Gürültülü ve karışık durum | Günün hengâmesinden sonra biraz dinlendi. |
| uhrevî | Manevi | Öte dünyayla, ahiretle ilgili | Tarihî caminin içinde uhrevî bir hava vardı. |
Soru: 2. Metinde anlamını bilmediğiniz diğer kelimeleri tespit ederek bunların anlamlarını karekod yardımıyla TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten öğreniniz. Örnek cevap:
fecr: Şafak vakti.
ziya: Işık, aydınlık.
cet: Ata.
tılsımlı: Gizemli, büyülü bir etki taşıyan.
Karşılaştırıyorum
Soru: Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Beş Şehir ve Bursa’da Zaman adlı eserlerinden alınan yukarıdaki parçalardan ve ön bilgilerinizden hareketle şiir ve düzyazıda gerçekliğin ele alınış biçimlerini karşılaştırınız. Örnek cevap: Düzyazı parçasında Bursa’nın geçmişi ve şehir üzerindeki tarihî izler daha açıklayıcı ve doğrudan anlatılmaktadır. Şiirde ise Bursa aynı gerçeklikten hareketle imgeler, çağrışımlar ve duygular aracılığıyla yeniden kurulmuştur. Bu nedenle şiir daha öznel ve sanatlı bir anlatıma sahiptir.
Sıra Sizde
Soru: Bursa’da Zaman şiirinden alınan yukarıdaki dizelerde altı çizili kelimelerin birbiriyle ilişkisini ve bu ifadelerin şiire katkısını belirtiniz. Örnek cevap: Dizelerdeki ifadeler ölüm, sonsuzluk ve manevi hayat çevresinde birleşmektedir. Şair ölümü “son uyku” gibi daha yumuşak ve çağrışımlı bir ifadeyle anlatırken uhrevî ve ebediyet kelimeleri şiirin manevi yönünü güçlendirmektedir.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 22 Cevapları
Çalışma Yaprağı
Soru: Çalışma yaprağını Bursa’da Zaman şiirine göre doldurunuz. Örnek cevap:
| Konu | Bursa’nın tarihî, doğal ve manevi özelliklerinin zaman duygusuyla anlatılması |
| Tema | Geçmiş, zaman ve devamlılık |
| Ölçü | 11’li hece ölçüsü |
| Nazım Birimi | Beyit |
| Kafiye | duvar / çınar, isim / mevsim, renk / ahenk |
| Redif | aynası / meyvası: -sı; sesini / neşesini: -ni |
| Kelime Tekrarı | zaman, Bursa, su |
| Aliterasyon | s ve ş seslerinin tekrarı |
| Asonans | a ve e seslerinin tekrarı |
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 23 Cevapları
Sıra Sizde
Soru: Siz de Bursa’da Zaman şiirinde yer alan çınar, su, gül ve cami kelimelerinin sembolik değer ve çağrışımlarına yönelik düşüncelerinizi tabloya yazınız. Örnek cevap:
| Çınar | Su | Gül | Cami |
| Köklülük, uzun ömür ve geçmiş | Yaşam, temizlik ve huzur | Sevgi, güzellik ve zarafet | İnanç, maneviyat ve birlik |
Düşün Paylaş
Soru: 1. Siz de çevrenizden merhamet, yardımseverlik gibi insani duyguların estetikle buluştuğu örnekler bularak arkadaşlarınızla paylaşınız. Örnek cevap: Eski yapılardaki kuş evleri ve insanların kullanımına sunulan süslü çeşmeler buna örnek olabilir. Günümüzde sokak hayvanları için yapılan güzel tasarlanmış barınaklar ve su kapları da yardımseverlikle estetiği bir araya getirmektedir.
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 24 Cevapları
Düşün Paylaş
Soru: 2. Kuş, Türkçede pek çok deyim ve atasözünde de yer almaktadır. Aşağıda anlamları verilen atasözü ve deyimleri tespit ederek tablodaki ilgili yerlere yazınız. Cevap:
Pek çok kişiye borcu bulunmak: Uçan kuşa borcu olmak.
Kimsenin bulunmadığı ıssız yer: Kuş uçmaz, kervan geçmez.
Kimsenin geçmesine izin vermemek: Kuş uçurtmamak.
Garip ve kimsesiz kişiye Allah yardım eder: Garip kuşun yuvasını Allah yapar.
Yorumluyorum
Soru: 1. Tabiat, Türk kültüründe nasıl bir yere sahiptir? Düşüncelerinizi şiirden de yararlanarak açıklayınız. Örnek cevap: Türk kültüründe tabiat insanın yaşamından ayrı düşünülmemiştir. Şiirde de çınar, su, gül, bahçeler ve gökyüzü Bursa’nın tarihî yapılarıyla birlikte anlatılarak doğa ile kültür arasında güçlü bir bağ kurulmuştur.
Soru: 2. Doğanın kültürümüzdeki yeriyle ilgili örnekler bularak aşağıdaki tabloda ilgili alanlara yazınız. Örnek cevap:
| Alan | Örnek |
| Günlük Yaşam | Bahçeli evler, çeşmeler ve ağaçlık dinlenme alanları |
| Sanat | Çinilerde, kilimlerde ve süsleme sanatlarında bitki motifleri |
| Gelenek Görenek | Fidan dikme ve Hıdırellez gibi doğayla ilişkili gelenekler |
| Atasözü / Deyim | “Ağaç yaşken eğilir.” |
Hazırlık Sınıfı Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 25 Cevapları
Karşılaştırıyorum
Soru: Yukarıda verilen şiir, resim ve bilimsel metinde zaman kavramının nasıl ele alındığına yönelik tespitlerinizi aşağıdaki tabloya yazınız. Örnek cevap:
| Şiir | Resim | Bilimsel Metin |
| Zaman geçmiş ile bugünün iç içe geçtiği duygusal ve çağrışımlı bir kavramdır. | Eriyen saatler zamanın alışılmışın dışında, değişken ve akışkan algılanabileceğini düşündürmektedir. | Zaman ölçülebilen bir süreç olarak açıklanmaktadır. |
Düşün Paylaş
Soru: 1. Medeniyetlerin oluşumunda suyun önemini açıklayınız. Örnek cevap: İnsanların içme, tarım ve günlük yaşam ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri için su kaynaklarına yakın yaşamaları gerekmiştir. Bu nedenle şehirlerin ve büyük medeniyetlerin gelişmesinde su önemli bir belirleyici olmuştur.
Soru: 2. Suyun sürdürülebilir yaşama etkisi ile ilgili düşüncelerinizi açıklayınız. Örnek cevap: Su kaynaklarının bilinçli kullanılması hem bugünkü yaşamın hem de gelecek nesillerin ihtiyaçlarının karşılanması açısından önemlidir. Su tasarrufu yapmak ve kaynakları kirlenmekten korumak sürdürülebilir yaşamı destekler.