Kıkırdak Nedir?
Soru: Kulak kepçesi, burun ve soluk borusu gibi yapılarda bulunan, kemik kadar sert olmayan esnek yapıya ne ad verilir?
Kısa Cevap: Bu destek dokusuna kıkırdak denir. Kıkırdak, bulunduğu yapıya destek ve esneklik sağlar.
Kıkırdak, iskeletin ve bazı organların yapısına katılan canlı bir dokudur. Kemik dokusuna göre daha esnektir; ancak bütün kıkırdaklar aynı esneklik ve dayanıklılık özelliklerine sahip değildir.
Kıkırdak Bulunan Yapılara Örnekler
- Kulak kepçesinin büyük bölümü
- Burnun bazı bölümleri
- Soluk borusundaki destek halkaları
- Kemiklerin oynar eklemlere bakan yüzeyleri
- Kaburgaların ön uçlarındaki bağlantılar
- Omurlar arasındaki diskler
Kıkırdağın Görevleri Nelerdir?
| Görev | Vücuttan örnek |
|---|---|
| Esnek destek sağlamak | Kulak kepçesinin biçimini koruması |
| Yapıyı desteklemek | Burnun kıkırdak bölümleri |
| Hava yolunu açık tutmaya yardımcı olmak | Soluk borusundaki kıkırdak halkalar |
| Hareketi kolaylaştırmak | Dizdeki kemik yüzeylerini örten eklem kıkırdağı |
| Yükün dağıtılmasına katılmak | Omurlar arasındaki diskler |
Kıkırdak Eklemlerde Ne İşe Yarar?
Oynar eklemlerde kemiklerin temas eden yüzeyleri kıkırdakla örtülüdür. Bu yüzeyler, eklem sıvısıyla birlikte düşük sürtünmeyle hareket edilmesine yardımcı olur. Eklem kıkırdağı, yükün daha geniş alana dağılmasına da katkıda bulunur.
Örneğin yürürken diz eklemine yük biner. Buradaki kıkırdak, eklemin diğer yapılarıyla birlikte görev yapar.
Kıkırdak ile Kemik Aynı Yapı mıdır?
Hayır. Kemik daha sert ve mineral bakımından zengin bir dokudur. Kıkırdak ise esnek destek sağlayabilir ve bazı eklem yüzeylerini kaplar. Kemik dokusunda damar bulunurken kıkırdak dokusunun içinde kan damarı yoktur.
Her iki doku da canlı hücreler içerir. Kıkırdak, yalnızca kemiğin yumuşak bir parçası olarak düşünülmemelidir.
Büyüme Kıkırdağı Ne Demektir?
Çocuklarda ve büyümesi devam eden gençlerde uzun kemiklerin belirli bölgelerinde büyüme kıkırdağı bulunur. Buradaki süreçler kemiğin boyuna uzamasını sağlar. Bu bölge, hareketi kolaylaştıran eklem kıkırdağıyla aynı görevde değildir.
Kulak ve Burnun Her Bölümü Kıkırdak mıdır?
Hayır. Kulak memesinde kıkırdak bulunmaz. Burnun ise hem kemik hem kıkırdak bölümleri vardır. Bu yüzden örnek verirken “kulak kepçesi” ve “burnun kıkırdak bölümleri” ifadeleri daha açıklayıcıdır.
Kısa Ödev Cevabı
Örnek cevap: Kıkırdak, kemik kadar sert olmayan esnek bir destek dokusudur. Kulak kepçesinde, burunda, soluk borusunda ve eklem yüzeylerinde bulunur. Yapılara destek verir, esneklik sağlar ve eklem hareketlerini kolaylaştırır.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Konuyla ilgili diğer sorulara 5. Sınıf MEB Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları sayfasından ulaşabilirsiniz.