Oluşumlarına göre göller nelerdir?
Soru: Göller oluşumlarına göre nasıl sınıflandırılır? Örnek veriniz.
Kısa Cevap: Göller yerlikaya gölleri, set gölleri ve relikt göller olarak gruplandırılabilir. Baykal tektonik göle, Nemrut Kaldera Gölü volkanik göle, Tortum heyelan set gölüne ve Hazar relikt göle örnektir.
Yerlikaya gölleri nasıl oluşur?
Açıklama: Su, doğal süreçlerin oluşturduğu bir çukurlukta birikir. Çukurluğu oluşturan etkenlere göre şu türler ayırt edilir:
- Tektonik: Yer kabuğundaki hareketler ve çökmeler etkilidir.
- Volkanik: Volkanik faaliyetlerin oluşturduğu çukurluklarda gelişir.
- Karstik: Kayaçların çözünmesiyle oluşan çukurlarda birikir.
- Buzul: Buzul aşındırmasının oluşturduğu alanlarda gelişir.
- Meteorit: Gök taşlarının çarpmasıyla açılan çukurlarda oluşur.
Set göllerinin özelliği nedir?
Set göllerinde temel etken, suyun önünün bir engelle kapanmasıdır. Lav, heyelan malzemesi, alüvyon, kıyı birikintileri ve morenler bu engeli oluşturabilir. Traverten, buzul ve resif setleri de göl oluşumuna yol açabilir.
Engel insanlar tarafından yapıldığında yapay set gölü meydana gelir. Akarsu üzerinde baraj yapılmasıyla oluşan göller bu gruptadır.
Relikt göl ne demektir?
Önceden daha geniş bir su kütlesine bağlıyken zamanla bu bağlantıyı kaybeden kalıntı göllerdir. Hazar Gölü bu oluşum biçimine örnek gösterilir.
Karma oluşumlu göl nedir?
Gelişiminde birden fazla etkenin rol oynadığı göldür. Örneğin bir çanak tektonik hareketlerle oluşabilir, daha sonra çıkışı lavlarla kapanabilir. Bu nedenle göller değerlendirilirken oluşum süreçlerinin birlikte etkili olabileceği unutulmamalıdır.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Diğer çalışmaları 11. Sınıf MEB Coğrafya Ders Kitabı Cevapları sayfasında inceleyebilirsiniz.