Ortaokul MEB Temel Dinî Bilgiler İslam 1 Ders Kitabı sayfa 101-106 bölümünde, sahip olduğumuz nimetleri hangi ölçülere göre kullanmamız gerektiği açıklanmaktadır. Şükür, kanaat, tutumluluk ve cömertlik kavramları örneklerle ele alınmaktadır. Hazırlık, etkinlik ve kontrol noktası cevaplarındaki kişisel örnekler kendi düşüncelerinize göre değiştirilebilir.
İçindekiler
- Sayfa 101 Cevapları (Tasarrufta Ölçümüz – Konuya Başlarken)
- Sayfa 102 Konu Özeti (Nimetleri Kullanma Bilinci)
- Sayfa 103 Konu Özeti (Tasarrufta Ölçü Kavramları)
- Sayfa 104 Cevapları (Tasarrufta Ölçü Etkinliği)
- Sayfa 105 Cevapları (Değerlendirme Soruları)
- Sayfa 106 Cevapları (Sıra Sizde – Kontrol Noktası)
Ortaokul MEB Temel Dinî Bilgiler İslam 1 Sayfa 101 Cevapları
Tasarrufta Ölçümüz – Konuya Başlarken
1. Soru: Günlük hayatınızda hangi alanlarda tasarrufa dikkat ediyorsunuz? Örnek vererek açıklayınız. Kısa Örnek Cevap: Defterlerimin boş sayfalarını değerlendirir, eşyalarımı uzun süre kullanmaya çalışırım. Suyu gereksiz yere akıtmaz, ihtiyacımdan fazla yiyecek almam.
2. Soru: Tasarrufun önemiyle ilgili verilen cümleyi tamamlayınız. Kısa Örnek Cevap: Tasarruf benim için önemlidir çünkü Allah’ın verdiği nimetleri korumama, gereksiz harcamaları azaltmama ve kaynakları gelecek nesiller için gözetmeme yardımcı olur.
Tasarruf ve Nimet Kavramları
Tasarrufta temel ölçü, imkânlarımızı sorumluluk duygusuyla değerlendirmektir. Allah’ın verdiği sağlık, zaman, yiyecek ve diğer imkânlar birer nimettir. Bu nimetleri gereksiz yere tüketmeden kullanmak hem kendimize hem çevremize karşı görevimizdir.
Ortaokul MEB Temel Dinî Bilgiler İslam 1 Sayfa 102 Konu Özeti
Nimetleri Emanet Bilinciyle Kullanmak
İslam’a göre insan, kendisine verilen nimetleri emanet olarak görmelidir. Doğayı korumak, ortak kullanılan eşyalara zarar vermemek ve kaynakları dikkatle tüketmek bu anlayışın günlük hayattaki karşılıklarıdır.
| Kavram | Temel Açıklama | Davranış Örneği |
|---|---|---|
| Şükür | Allah’ın verdiği nimetleri fark ederek O’na teşekkür etmek ve bu nimetleri doğru değerlendirmektir. | Sağlığının değerini bilerek ona zarar verecek davranışlardan uzak durmak. |
| Kanaat | Elindekinden hoşnut olmak ve ihtiyaç dışındaki isteklerde ölçüyü korumaktır. | Arkadaşında gördüğü her eşyayı kendisi için de istememek. |
| İsraf | Sahip olunan imkânları gereksiz tüketmek ve harcamada sınırı aşmaktır. | Kullanılabilir okul malzemelerini atıp gereksiz yere yenilerini almak. |
Kamu mallarında herkesin hakkı vardır. Okul sıralarını, ortak kullanım alanlarını, suyu ve elektriği korumak başkalarının haklarına saygı göstermenin de bir parçasıdır.
Ortaokul MEB Temel Dinî Bilgiler İslam 1 Sayfa 103 Konu Özeti
Tasarrufta Ölçü: Olumlu ve Olumsuz Tutumlar
| Benimsenmesi Gereken Tutum | Uzak Durulması Gereken Tutum | Açıklama |
|---|---|---|
| Kanaat | Hırs ve açgözlülük | Elindekini yeterli görerek ölçüyü korumak, sürekli daha fazlasını istemekten uzak durmaktır. |
| Şükür | Nankörlük | Nimetlerin ve yapılan iyiliklerin değerini bilmektir. |
| Tutumluluk | İsraf | Para, zaman ve emeği gereksiz yere tüketmeden değerlendirmektir. |
| Cömertlik | Cimrilik | İmkânlarını paylaşmak ve ihtiyaç sahiplerine destek olmaktır. |
Peygamberimizin Ölçülü Yaşama Konusundaki Örnekliği
Peygamberimiz gösterişten uzak yaşamış ve insanlara karşı alçakgönüllü davranmıştır. İhtiyaç sahipleriyle paylaşmış, dünya malına aşırı bağlılığın insanı doyumsuzlaştırabileceğini öğretmiştir. Onun örnekliği, tutumlu olurken cömertliği de korumamız gerektiğini gösterir.
Ortaokul MEB Temel Dinî Bilgiler İslam 1 Sayfa 104 Cevapları
Etkinlik 3: Tasarrufta Ölçü
Ön hazırlık: Ayetlerin meallerini Diyanet İşleri Başkanlığının kaynaklarından inceleyiniz ve konuyla ilgili kavramları belirleyiniz. Tabloda anlam özetleri verilmiştir; bağlantılardan ayetlerin tam mealleri okunabilir.
| Ayet Bilgisi | Anlam Özeti | Öne Çıkan Kavramlar |
|---|---|---|
| A’râf 31 | Namaz için uygun biçimde giyinilmesi, yiyecek ve içeceklerden yararlanırken tüketimde aşırıya kaçılmaması istenir. | Ölçü, tüketim, israf yasağı. |
| En’âm 141 | Allah’ın yarattığı çeşitli ürünlerden yararlanılması, hasat sırasında hak sahiplerinin payının verilmesi ve savurganlık yapılmaması öğütlenir. | Rızık, paylaşma, israftan sakınma. |
| İsrâ 26 | Yakınların, yoksulların ve yolcuların hakları gözetilmeli; imkânlar savurganca tüketilmemelidir. | Hak, yardım, savurganlık. |
| Bakara 172 | İman edenlerden temiz rızıkları kullanmaları ve nimetleri veren Allah’a teşekkür etmeleri istenir. | Nimet, temiz rızık, şükür. |
| Mâide 88 | Helal ve temiz nimetlerden faydalanılması, Allah’ın buyruklarına karşı sorumlu davranılması bildirilir. | Helal kazanç ve tüketim, sorumluluk. |
| Bakara 152 | Allah’ı hatırlamak ve O’na şükretmek istenir; nankörlükten uzak durulması emredilir. | Zikir, şükür, nankörlükten sakınma. |
Ayetlerin Sınıflandırılması ve Günlük Hayata Uygulanması
1. Soru: Ayetlerde belirlediğiniz kavramları kanaat ve israf çerçevesinde sınıflandırınız. Kavramların yanına ilgili ayet numaralarını yazınız. Kısa Örnek Cevap: Kanaat: Bakara suresi 172, Mâide suresi 88 ve Bakara suresi 152. İsraftan kaçınma: A’râf suresi 31, En’âm suresi 141 ve İsrâ suresi 26.
Not: İlk gruptaki ayetler, helal nimetlerden yararlanma ve şükretme mesajları üzerinden kanaatle ilişkilendirilebilir. Bu ayetlerde kanaat kelimesi doğrudan yer almamaktadır.
2. Soru: Bu ayetlerden hareketle kanaatkâr olma, şükretme ve israftan kaçınma konularında birer temel kural belirleyiniz. Kısa Örnek Cevap:
- Kanaatkâr olma: İhtiyaçlarını gözet, sahip olduklarını küçümseme.
- Şükretme: Nimetlerin kaynağını unutma ve onları iyilik için değerlendir.
- İsraftan kaçınma: Alırken ve tüketirken gereğinden fazlasına yönelme.
3. Soru: Belirlediğiniz kuralları günlük hayatınıza nasıl yansıtabilirsiniz? Birer örnek vererek açıklayınız. Kısa Örnek Cevap:
- Kanaat örneği: Çantam sağlam olduğu sürece onu kullanmaya devam ederim.
- Şükür örneği: Sahip olduğum imkânlar için Allah’a teşekkür eder, yiyeceğimi ihtiyaç sahibi biriyle paylaşırım.
- İsraftan kaçınma örneği: Alışverişe ihtiyaç listesiyle gider, kullanmayacağım ürünleri almam.
Ortaokul MEB Temel Dinî Bilgiler İslam 1 Sayfa 105 Cevapları
Değerlendirme
1. Soru: İnsan sahip olduğu nimetleri nasıl kullanmalıdır? Açıklayınız. Kısa Cevap: Nimetleri Allah’ın emaneti bilerek ihtiyacı ölçüsünde ve bilinçli kullanmalıdır. Savurganlıktan uzak durmalı ve başkalarının haklarını gözetmelidir.
2. Soru: Nimetlerin değerini bilen biri bunu nasıl ortaya koyar? Kısa Cevap: Verilen nimetler için Allah’a teşekkür eder, onları korur ve faydalı işlerde kullanır. Gereksiz harcamalardan kaçınır ve paylaşmaya önem verir.
3. Soru: İsraftan uzak duran bir insan günlük hayatta nasıl davranır? Bir örnekle açıklayınız. Kısa Örnek Cevap: Kaynakları boşa tüketmemeye ve eşyalarını dikkatli kullanmaya çalışır. Örneğin yiyebileceği miktarda ekmek alarak ekmeğin çöpe gitmesini önler.
Harcamalarda Denge
Bir ürünü satın almadan önce gerçekten ihtiyaç olup olmadığı düşünülmelidir. İsteklerin kontrol edilmesi gereksiz tüketimi azaltır. İslam, ihtiyaçları karşılamayı ve paylaşmayı gözeten; israf ile cimrilikten uzak, dengeli bir harcama anlayışını öğütler.
Ortaokul MEB Temel Dinî Bilgiler İslam 1 Sayfa 106 Cevapları
Sıra Sizde – İstek mi, İhtiyaç mı?
Metnin özeti: Kalem almak için kırtasiyeye giden Semra, evinde kullanmadığı benzer defterler bulunmasına rağmen rengini beğendiği yeni bir defter satın almıştır.
Soru: Semra’nın bu deftere gerçekten ihtiyacı var mıydı? Sen olsaydın nasıl davranırdın? Kısa Örnek Cevap: Hayır, bu alışveriş bir ihtiyaçtan çok isteğe dayanıyordu. Ben olsaydım evimdeki kullanılmamış defterleri değerlendirir ve yeni defter için para harcamazdım.
Düşün – Eşleş – Yaz: Kendi cevabınızı oluşturduktan sonra sıra arkadaşınızın görüşünü dinleyiniz. Birlikte ulaştığınız sonucu sınıf arkadaşlarınızla paylaşınız.
Kontrol Noktası – Bolluk İçinde de İsraftan Kaçınmak
Hadisin temel mesajı: Abdest alırken bile suyun ölçülü kullanılması gerekir. Bir kaynağın bol olması onu gereksiz yere tüketmeyi doğru hâle getirmez.
Soru: Hadisten hareketle günlük hayatınızda nimetlerden faydalanırken nelere dikkat etmeniz gerektiğini örneklerle açıklayınız. Kısa Örnek Cevap: Su, yiyecek, para ve zaman gibi imkânları gereksiz yere tüketmeden değerlendirmeliyim. Örneğin musluğu açık bırakmamalı, kullanabileceğim eşyaları atmamalı ve alışverişte gerçek ihtiyaçlarıma öncelik vermeliyim.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Diğer etkinliklere ve sayfa cevaplarına Ortaokul MEB Temel Dinî Bilgiler İslam 1 Ders Kitabı Cevapları ana sayfasından ulaşabilirsiniz.