10. Sınıf Meb Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 38 Cevapları - Işık Olmadan Yaşam
4. Etkinlik: Işık Olmadan Yaşam
Etkinlikte kemosentezin nasıl gerçekleştiğine ilişkin güvenilir bilgiler toplanması istenmektedir. Araştırmada kullanılan kaynaklar değerlendirilmekte ve doğrulanan bilgiler kullanılarak bir bilgi görseli hazırlanmaktadır.
1. “Işık enerjisi kullanılmadan besin sentezi nasıl gerçekleşir?” sorusuna cevap bulabilmek için bilgi toplayabileceğiniz araçları belirleyiniz.
Örnek cevap: Araştırmada ders kitaplarından, bilimsel dergilerden, üniversitelerin internet sitelerinden, resmî kurumların yayınlarından, öğretmen notlarından ve güvenilir bilimsel belgesellerden yararlanılabilir.
2. Belirlediğiniz araçlardan yararlanarak kemosentez hakkında araştırma yapınız, güvenilir kaynaklardan bilgi toplayınız.
Örnek cevap: Kemosentez, bazı bakteri ve arkelerin ışığa ihtiyaç duymadan besin üretmesidir. Bu canlılar amonyak, nitrit, hidrojen sülfür ve demir gibi inorganik maddeleri oksitleyerek enerji kazanır. Kazanılan kimyasal enerji, karbondioksit ve sudan organik madde sentezlenmesinde kullanılır.
Kemosentez yapan canlılarda ışık yakalayan pigmentlere ihtiyaç duyulmaz. Bu canlılar karanlık mağaralar, derin denizler ve hidrotermal bacalar gibi ışığın bulunmadığı ortamlarda üretici görevini üstlenebilir.
3. Konuyu araştırırken yararlandığınız kaynakları aşağıdaki tabloya yazınız, bilgilerinizin güvenilirliğini kontrol ederek ulaştığınız bilgileri doğrulayınız.
Örnek cevap:
| Yararlanılan kaynaklar | Kaynak “edu, gov” uzantılı sitelerden alınmış mı? | Kaynak bilimsel makale mi? | Kaynak, alanındaki son gelişmeleri yansıtıyor mu? | Kaynak güvenilir mi? | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Evet | Hayır | Evet | Hayır | Evet | Hayır | Evet | Hayır | |
| MEB Biyoloji Ders Kitabı | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ||||
| TÜBİTAK popüler bilim yazısı | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ||||
| Üniversite tarafından hazırlanmış biyoloji kaynağı | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ||||
4. Doğruladığınız bilgileri kaydediniz.
Örnek cevap: Kemosentez, bazı prokaryotların ışık enerjisine ihtiyaç duymadan gerçekleştirdiği besin sentezidir. Bu canlılar inorganik maddelerin oksitlenmesinden açığa çıkan enerjiyi kullanır. Kemosentez yapan canlılar hem madde döngülerinin devamına katkıda bulunur hem de karanlık ortamlardaki ekosistemlerin üretici basamağını oluşturur.
5. Doğruladığınız bilgilere ve telif hakkı olmayan görsellere yer vereceğiniz bir bilgi görseli hazırlayınız.
Örnek cevap: Bilgi görseli aşağıdaki içerikle hazırlanabilir:
IŞIK OLMADAN YAŞAM: KEMOSENTEZ
- Tanımı: Kimyasal enerji kullanılarak organik besin sentezlenmesidir.
- Gerçekleştiren canlılar: Bazı bakteri ve arkeler.
- Enerji kaynağı: İnorganik maddelerin oksitlenmesi.
- Işık ve klorofil: Gerekli değildir.
- Canlı örnekleri: Nitrifikasyon bakterileri, kükürt bakterileri, demir bakterileri ve bazı metan üreten arkeler.
- Yaşadıkları ortamlar: Derin denizler, hidrotermal bacalar ve ışığın ulaşmadığı diğer ortamlar.
- Önemi: Besin üretimine ve maddelerin doğadaki dolaşımına katkıda bulunur.
Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları 2026-2027 sayfasında inceleyebilirsiniz.