10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları | MEB Yayınları | Sayfa 133–134
6.1. Estetik ve Sanat Felsefesinin Konusu ve Temel Kavramları
Sayfa 133 – Etkinlik
Soru: Çeşitli sanat eserlerinden (resim, heykel, şiir vb.) oluşan aşağıdaki kolajı inceleyiniz. Kolajdan yararlanarak soruları cevaplayınız.
Cevap: Bu etkinliğin cevapları Sayfa 134’te yer almaktadır.
Sayfa 134 – Sorular ve Cevaplar
1) Kolajda verilen sözlerden hangisi sanat kavramını sizce en iyi açıklamaktadır? Gerekçelendiriniz.
Kısa Cevap: “Sanatın yararlılığı maddi düzeyde değildir; duygu ve heyecan düzeyindedir.” sözü sanat kavramını iyi açıklar.
Bu söz, sanatın temel amacının maddi fayda sağlamak değil, insanın duygu ve düşünce dünyasına hitap etmek olduğunu vurgular. Sanat, insanı düşündüren, etkileyen ve içsel bir deneyim yaşatan yönüyle anlam kazanır. Bu nedenle sanat kavramını başarılı biçimde açıklar.
2) İncelemiş olduğunuz kolaj, bir sanat eseri midir? Gerekçelendiriniz.
Kısa Cevap: Evet, kolaj bir sanat eseridir.
Kolajda yer alan eserler bilinçli bir seçim ve düzenleme ile bir araya getirilmiştir. Ortaya çıkan bütün, izleyicide estetik bir etki ve düşünsel sorgulama oluşturur. Bu özellikler, kolajın sanat eseri olarak kabul edilmesini sağlar.
3) Sizce kolajdaki sanat eserlerinden hangileri güzeldir? Gerekçelendirerek açıklayınız.
Kısa Cevap: “Çingene Kızı mozaiği” ve “Aman heykeli” güzeldir.
“Çingene Kızı”, bakışları ve yüz ifadesiyle izleyicide duygusal bir bağ kurar. “Aman” heykeli ise insan bedenini yalın ve etkileyici biçimde yansıtarak estetik bir bütünlük sunar. Bu nedenle her iki eser de güzel olarak değerlendirilebilir.
4) Estetik ile güzellik kavramları arasında nasıl bir ilişki olabilir? Örnekle açıklayınız.
Kısa Cevap: Estetik, güzellik üzerine yapılan felsefi değerlendirmedir.
Güzellik, bireyin bir eseri beğenmesiyle ilgilidir; estetik ise bu beğeninin nedenlerini ve ölçütlerini sorgular. Örneğin “Çingene Kızı” mozaiği güzel bulunabilir; estetik ise bu güzelliğin anlam, ifade ve etki açısından neden değerli olduğunu inceler.
5) Güzel bulduğunuz bir sanat eseri karşısında ne tür duygular hissedersiniz? Bu duygular estetik bir haz mıdır?
Kısa Cevap: Huzur, hayranlık ve derin düşünme isteği hissederim; bu estetik bir hazdır.
Güzel bir sanat eseri karşısında hissedilen duygular, yalnızca geçici bir beğeni değildir. Eserin düşündürmesi ve duygusal etki oluşturması, bu deneyimin estetik haz olduğunu gösterir. Çünkü estetik haz, insanın hem duyularını hem de zihnini etkiler.