10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları – Sayfa 147
6. Ünite | Ölçme ve Değerlendirme Soruları
Soru: 1–4. soruları aşağıdaki metinden yararlanarak cevaplayınız.
(Sezen ve Fatih’in doğa ve sanat üzerine yaptığı konuşmaya göre)
Soru 1: Sezen ve Fatih’in konuşmasını estetik ve sanat felsefesinin hangi problemleri ile ilişkilendirirsiniz?
Cevap: Bu konuşma, güzelliğin kaynağı, estetik yargıların kişisel mi yoksa ortak mı olduğu, doğa güzelliği ile sanat güzelliği arasındaki fark ve estetik ile sanat felsefesinin kapsamı problemleriyle ilişkilidir. Metinde estetik deneyimin nasıl oluştuğu ve sanat eserinin değeri sorgulanmaktadır.
Soru 2: Fatih’in sanat eserinin estetik değerinin daha fazla olduğu görüşüne katılıyor musunuz? Açıklayınız.
Cevap: Kısmen katılıyorum. Doğa kendi başına güzel olsa da sanat eseri, sanatçının yorumunu, duygusunu ve düşüncesini taşıdığı için izleyicide daha bilinçli ve derin bir estetik etki bırakabilir. Bu durum, sanat eserinin estetik değerini artırabilir.
Soru 3: Fatih’in sanat yoluyla doğayı estetik bir nesneye dönüştürmesi estetik deneyimi nasıl etkiler?
Cevap: Bu dönüşüm, estetik deneyimi daha yoğun ve anlamlı hâle getirir. Sanatçı doğayı yeniden yorumladığı için izleyici yalnızca görmekle kalmaz; aynı zamanda anlamlandırır ve duygusal bağ kurar.
Soru 4: Sezen’in yerinde olsaydınız Fatih’in son sorusuna nasıl cevap verirdiniz?
Cevap: Estetik ve sanat felsefesi, güzellik ve estetik değer üzerinde ortaklaşır. Estetik güzelliğin genel yapısını incelerken, sanat felsefesi insan eliyle oluşturulan sanat eserlerinin estetik yönünü sorgular. Bu nedenle iki disiplin birbirini tamamlar.
10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları – Sayfa 148
Soru 5: Yukarıdaki görüşleri sanat kuramları ile eşleştirerek tablodaki ilgili bölümlere (✓) işareti koyunuz.
Lev N. Tolstoy → Yaratım Olarak Sanat Kuramı (✓)
(Sanatçının iç dünyasını ve duygularını yansıtması)
Friedrich Schiller → Oyun Olarak Sanat Kuramı (✓)
(Sanatın ve oyunun insanı özgürleştirmesi)
Guy de Maupassant → Taklit Olarak Sanat Kuramı (✓)
(Sanatın gerçekliği yansıtması ve temsil etmesi)
Victor Hugo → Yaratım Olarak Sanat Kuramı (✓)
(Sanatın mutlak gerçeği değil, yorumlanmış gerçeği sunması)
Soru 6: Sanatın, insanın duygu ve coşkusunu yansıtması, sanat eserinin niteliğini nasıl etkiler?
Cevap: Sanat eserine duygu ve coşkunun yansıtılması, eserin samimi ve özgün olmasını sağlar. Bu durum, izleyicinin eserle daha güçlü bir bağ kurmasına yardımcı olur.
Soru 7: Sanatın estetik değeri, onun gerçekliği taklit etmesine mi bağlıdır? Açıklayınız.
Cevap: Sanatın estetik değeri yalnızca gerçekliği taklit etmesine bağlı değildir. Sanatçı, gerçeği kendi bakış açısıyla yeniden şekillendirerek estetik değer oluşturur.
Soru 8: Sizce sanat, duygu ve düşüncelerin ifadesi midir; gerçekliği yansıtma aracı mıdır yoksa özgürleşme süreci midir?
Cevap: Sanat, hem duygu ve düşüncelerin ifadesi hem de insanın kendini özgürce ortaya koyduğu bir süreçtir. Bu yönüyle sanat, bireyin iç dünyasını dışa aktarmasını sağlar.
10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları – Sayfa 149
Soru 9: Ege’nin, güzelliğin nesnel nitelikler taşıdığı görüşüne katılıyor musunuz? Açıklayınız.
Cevap: Evet, Ege’nin görüşüne katılıyorum. Çünkü bazı güzellikler kültürden ve kişisel tercihlerden bağımsız olarak pek çok insan üzerinde benzer bir etki bırakır. Özellikle doğa manzaraları ve bazı sanat eserleri, ortak bir estetik beğeni oluşturabilmektedir. Bu durum, güzelliğin tamamen öznel olmadığını, belirli ölçülerde nesnel yönler taşıdığını gösterir.
Soru 10: Hilal, güzelliğin öznel bir kavram olduğunu savunurken başka hangi argümanlar öne sürebilir?
Cevap: Hilal, insanların yaşadıkları çevreye, kültüre ve kişisel deneyimlere göre güzellik algısının değiştiğini savunabilir. Bir kişinin güzel bulduğu bir sanat eseri, başka biri için sıradan olabilir. Bu nedenle güzellik algısının kişisel duygulara ve bireysel zevklere bağlı olduğunu ileri sürebilir.
Soru 11: Ege, dışsal güzelliğinin yanı sıra içsel bir değerinin de bulunması gerektiğini belirtirken hediyenin hangi nitelikleri taşıması gerektiğini vurgulamaktadır?
Cevap: Ege, hediyenin yalnızca göze hitap eden bir görünüme sahip olmasının yeterli olmadığını vurgulamaktadır. Hediye, estetik açıdan güzel olmanın yanında anlam taşımalı, duygu uyandırmalı ve kişiye özel bir değer ifade etmelidir. Yani hem biçimsel hem de içerik bakımından estetik bir bütünlük taşımalıdır.
Soru 12: Ege ve Hilal’in görüşleri, hangi filozofların estetik anlayışlarıyla çelişmektedir? Gerekçelendirerek açıklayınız.
Cevap: Ege’nin güzelliğin nesnel yönleri olduğu görüşü, estetik yargıların evrensel olabileceğini savunan Platon ve Kant ile uyumludur. Hilal’in güzelliği tamamen öznel görmesi ise estetik yargıların bireysel sezgiye dayandığını savunan Benedetto Croce ile örtüşür. Bu nedenle Ege ve Hilal’in görüşleri, birbirleriyle olduğu kadar bazı filozofların estetik anlayışlarıyla da çelişmektedir.
Soru 13: Ege ve Hilal’in görüşleri, hangi filozofların estetik anlayışlarıyla çelişmektedir?
A) Platon – Schiller
B) Baumgarten – Croce
C) Platon – Kant
D) Kant – Croce
E) Platon – Baumgarten
Cevap: B