10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 157
7.2. Siyaset Felsefesinin Temel Problemleri – Uygulama 7.2
10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Sayfa 157 Cevapları | Siyaset Felsefesinin Temel Problemleri
Soru: Aşağıdaki soruları grup arkadaşlarınızla tartışarak iktidarın önemi, gereği ve meşruiyetinin kaynağı hakkında çıkarım yapınız. Grubunuzun çıkarımını grup sözcüsü aracılığıyla sınıf arkadaşlarınızla paylaşınız.
Cevap: Grup olarak yaptığımız tartışma sonucunda iktidarın toplum düzenini sağlamak, güvenliği korumak ve ortak yaşamı düzenlemek için gerekli olduğu sonucuna ulaştık. Ancak iktidarın kalıcı ve güçlü olabilmesi için halkın rızasına dayanması ve adalet ilkesine uygun hareket etmesi gerektiğini düşündük. Meşruiyetini kaybeden bir iktidarın uzun süre varlığını sürdüremeyeceği görüşüne vardık.
Tartışma Soruları ve Cevapları
Soru: İnsanlar, neden kendi başlarına karar alıp uygulamak yerine bir otoriteyi kabul ederler?
Cevap: İnsanlar, toplumda düzeni sağlamak, çatışmaları önlemek ve ortak kurallar oluşturmak için bir otoriteyi kabul ederler. Tek tek bireylerin karar alması kaosa yol açabileceğinden, ortak yaşam için yönetici bir güce ihtiyaç duyulur.
Soru: Bir toplumda iktidarın varlığını gerekli kılan koşullar nelerdir?
Cevap: Adaletin sağlanması, güvenliğin korunması, hakların gözetilmesi ve toplumsal düzenin devamı iktidarın varlığını gerekli kılar. Bu koşullar olmadan toplumda huzurdan söz edilemez.
Soru: İktidarın olmadığı veya zayıf olduğu bir toplumda hangi tür sorunlar ortaya çıkabilir?
Cevap: İktidarın olmadığı ya da zayıf olduğu toplumlarda kaos, düzensizlik, güvenlik sorunları ve adaletsizlik ortaya çıkar. Kuralların uygulanmaması toplumsal çatışmaları artırır.
Soru: Bir iktidarın meşru kabul edilebilmesi için hangi koşullar sağlanmalıdır?
Cevap: Bir iktidarın meşru kabul edilebilmesi için halkın rızasına dayanması, adil olması ve hukuka uygun hareket etmesi gerekir. Meşruiyet, iktidarın gücünün kaynağını oluşturur.
Soru: Hangi durumda bir yönetici ya da hükümet meşruiyetini kaybeder?
Cevap: Bir yönetici ya da hükümet, halkın çıkarlarını gözetmediğinde, adaletten uzaklaştığında ve gücünü kötüye kullandığında meşruiyetini kaybeder.
10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 158
Devletin Kökeni Problemi – Uygulama 7.2 (2. Adım)
Grupça ulaştığımız çıkarımların, Platon ve Farabi’nin devleti doğal bir kurum olarak gören görüşleri ile; Epiküros, Hobbes, Locke ve Rousseau’nun devleti toplumsal sözleşmeye dayandıran yaklaşımlarıyla büyük ölçüde örtüştüğü görülmektedir.
Cevap: Bu etkinliğin cevabı diğer sayfadadır. (Bkz. sayfa 160)
10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları – Sayfa 159
İktidarın Kaynağı ve Meşruiyeti Problemi
İktidarın meşruiyeti; teokraside ilahi iradeye, aristokraside seçkinliğe, monarşide tek kişinin gücüne, demokraside ise halkın rızasına dayandırılır. En güçlü meşruiyet kaynağı, halkın iradesine dayanan yönetim anlayışıdır.
Cevap: Bu etkinliğin cevabı diğer sayfadadır. (Bkz. sayfa 160)
10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 160 | MEB Yayınları
7. Ünite: Siyaset Felsefesi – Devletin Kökeni ve İktidarın Meşruiyeti
Soru: Çıkarımların örtüştüğü görüş ve argümanlar nelerdir?
Cevap: Platon, Farabi ve İbn Haldun’un görüşleri ortak olarak devletin doğal bir kurum olduğunu savunur. Bu filozoflara göre devlet, insanların ihtiyaçlarını karşılamak, düzeni sağlamak ve toplumsal hayatı sürdürmek için ortaya çıkmıştır.
Epiküros, Hobbes, Locke ve Rousseau ise devletin insanlar arasında yapılan bir sözleşme sonucu kurulan yapay bir kurum olduğunu belirtir. Bu yaklaşımda devletin amacı güvenliği sağlamak, hakları korumak ve kaosu önlemektir.
Augustinus ve Gazali, iktidarın kaynağını Tanrı’ya dayandırarak tanrı temelli yaklaşımı savunur.
Aristoteles, Machiavelli, Locke ve Rousseau ise iktidarın kaynağını insan iradesine bağlayan insan temelli yaklaşımı benimser. Özellikle Locke ve Rousseau’ya göre meşru yönetim, halkın rızasına dayanmalı ve halkın haklarını korumalıdır.
Tablo: Görüş ve Argümanların Güçlü ve Zayıf Yönleri
Doğal Devlet Yaklaşımı
- Güçlü Yönü: Devleti insan doğasından kaynaklanan zorunlu bir yapı olarak görerek toplumsal düzeni temellendirir.
- Zayıf Yönü: Bireysel özgürlükleri ikinci plana atabilir.
Yapay Devlet Yaklaşımı
- Güçlü Yönü: Devleti insan iradesi ve toplumsal sözleşmeye dayandırarak özgürlük ve eşitliği vurgular.
- Zayıf Yönü: Devletin tamamen insan anlaşmasına dayanması doğal düzeni göz ardı edebilir.
Tanrı Temelli Yaklaşım
- Güçlü Yönü: Otoriteyi kutsal bir temele dayandırarak itaat ve toplumsal birliği güçlendirir.
- Zayıf Yönü: Halk iradesini sınırlandırır, yöneticileri sorgulanamaz hâle getirir.
İnsan Temelli Yaklaşım
- Güçlü Yönü: Yönetimin meşruiyetini halk iradesine bağlar; adalet, demokrasi ve özgürlüğü savunur.
- Zayıf Yönü: Halk iradesinin yanlış yönlendirilmesi durumunda yönetim zayıf veya dengesiz olabilir.
Araştırma – Ütopya ve Distopya Örnekleri
İstenilen Ütopya Eserleri
- Utopia – Thomas More: Eşitlik ve adaletin hâkim olduğu ideal toplum.
- Yeni Atlantis – Francis Bacon: Bilim ve aklın rehber olduğu toplum düzeni.
- Güneş Ülkesi – Tommaso Campanella: Ortak mülkiyet ve bilgiye dayalı eşitlikçi yapı.
İstenilmeyen Ütopya (Distopya) Eserleri
- 1984 – George Orwell: Baskıcı ve denetleyici totaliter rejim.
- Cesur Yeni Dünya – Aldous Huxley: Teknolojinin özgürlüğü yok ettiği gelecek.
- Fahrenheit 451 – Ray Bradbury: Düşünce özgürlüğünün yok edildiği toplum.