10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 195
Uygulama-9.3: Bilim mi, Değil mi?
Soru: Aşağıda tanımı verilen bilgi alanlarını tablodaki ilgili alana örnekteki gibi “✓” işareti koyarak “bilim” ve “bilim olmayan” biçiminde sınıflandırınız. Sınıflandırma gerekçenizi yazınız.
Kısa Cevap: Bilim; gözlem, deney ve kanıtlanabilirlik temeline dayanır. Bu ölçütlere uyanlar bilim, uymayanlar bilim değildir.
Eczacılık → Bilim ✓
Gerekçe: İlaçlar bilimsel deneyler ve klinik araştırmalarla geliştirilir, sonuçlar ölçülebilir ve doğrulanabilir.
Astroloji → Bilim olmayan ✓
Gerekçe: İddialar nesnel değildir, deneyle test edilemez ve tekrar edilebilir sonuçlar vermez.
10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 197
Sınıflandırma Tablosu
Soru: Aşağıdaki bilgi alanlarını “bilim” ve “bilim olmayan” olarak sınıflandırınız ve gerekçelerini yazınız.
Kısa Cevap: Bilimsel alanlar kanıta dayalıdır; bilim olmayanlar ise doğrulanamaz ve öznel kalır.
Alternatif tıp → Bilim olmayan ✓
Gerekçe: Yeterli bilimsel kanıt ve test edilebilirlik yoktur.
Arkeoloji → Bilim ✓
Gerekçe: Kazı, analiz ve tarihleme ile nesnel veriler elde edilir.
Astroloji → Bilim olmayan ✓
Gerekçe: Öngörüler deneysel olarak doğrulanamaz.
Astronomi → Bilim ✓
Gerekçe: Gözlem ve matematiksel hesaplamalara dayanır.
Biyoloji → Bilim ✓
Gerekçe: Canlılar deney ve gözlemle incelenir.
Eczacılık → Bilim ✓
Gerekçe: Klinik deneylerle doğrulanır.
Edebiyat → Bilim olmayan ✓
Gerekçe: Estetik ve yorum içerir, deneysel değildir.
Felsefe → Bilim olmayan ✓
Gerekçe: Deney değil, düşünce ve sorgulamaya dayanır.
Feng Shui → Bilim olmayan ✓
Gerekçe: Bilimsel kanıt ve ölçüm yoktur.
Genetik → Bilim ✓
Gerekçe: Deneylerle kanıtlanan bilimsel veriler üretir.
Grafoloji → Bilim olmayan ✓
Gerekçe: Bilimsel olarak doğrulanmamıştır.
Horoskop → Bilim olmayan ✓
Gerekçe: Test edilebilir ve güvenilir değildir.
Jeoloji → Bilim ✓
Gerekçe: Yer bilimleri gözlem ve analizle incelenir.
Kimya → Bilim ✓
Gerekçe: Deneysel çalışmalara dayanır.
Kuantum fiziği → Bilim ✓
Gerekçe: Deney ve matematikle sınanır.
Matematik → Bilim ✓
Gerekçe: Mantıksal ispat ve kesinlik içerir.
Meteoroloji → Bilim ✓
Gerekçe: Ölçüm ve modelleme ile tahmin yapılır.
Numeroloji → Bilim olmayan ✓
Gerekçe: Bilimsel dayanağı yoktur.
Parapsikoloji → Bilim olmayan ✓
Gerekçe: İddialar tekrar edilebilir şekilde kanıtlanamaz.
Psikoloji → Bilim ✓
Gerekçe: Deney, gözlem ve ölçme araçları kullanır.
Simya → Bilim olmayan ✓
Gerekçe: Modern bilimsel yönteme uygun değildir.
Tıp → Bilim ✓
Gerekçe: Kanıta dayalı tanı ve tedavi uygulanır.
10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 198
Tartışma Sorusu
Soru: Bilgi alanlarını sınıflandırırken hangi ölçütleri kullandığınızı ve hangi alanlarda zorlandığınızı açıklayınız.
Kısa Cevap: Ölçüt: deney, gözlem ve kanıt. Zorlanma: bazı alanların sınırları net değildir.
Detaylı Cevap: Sınıflandırma yaparken temel ölçütler; gözlem, deney, test edilebilirlik ve kanıtlanabilirliktir. Bilimsel alanlar bu özellikleri taşırken, bilim olmayan alanlar öznel ve doğrulanamaz iddialar içerir.
Zorlanılan alanlar genellikle psikoloji, alternatif tıp ve parapsikoloji gibi karma alanlardır. Çünkü bu alanlar hem bilimsel yöntemler kullanabilir hem de bazı yönleri kesin kanıt içermez. Bu durum sınıflandırmayı zorlaştırır.