11. Sınıf Meb Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 15-18 Cevapları, canlılarda etki ve tepki konusundaki başlangıç etkinlikleri ile değerlendirme çalışmasının cevaplarını kapsamaktadır. Farklı canlıların ışık, dokunma, sıcaklık ve diğer çevresel değişikliklere nasıl karşılık verdiği örnekler üzerinden incelenmektedir.
11. Sınıf Meb Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 15-18 Cevapları
Canlıların çevrelerindeki değişiklikleri fark ederek uygun karşılık oluşturması yaşamlarını sürdürebilmeleri için önemlidir. Uyaran aynı olsa bile tepkinin ortaya çıkma biçimi canlının yapısına ve ihtiyaçlarına göre değişebilir. Bu etkinliklerde bitkiler, hayvanlar ve tek hücreli canlılar karşılaştırılarak bu farklılıklar açıklanmaktadır.
11. Sınıf Meb Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 15 Cevapları
Konuya Başlarken
Çevrenizde gördüğünüz canlıları gözlemleyerek onların uyaranlara karşı oluşturdukları tepkileri söyleyiniz.
Örnek cevap: Ani bir ses duyduğumda irkilebilirim, çok sıcak bir yere dokunduğumda elimi geri çekerim. Bitkilerin ışığa doğru yönelmesi ve hayvanların tehlike hissettiklerinde uzaklaşması da uyaranlara verilen tepkilere örnektir.
1. Etkinlik - Etki ve Tepki
1. “Canlılardaki Tepki Mekanizmaları Videosu”nu izleyerek gözlemlerinizi yazınız.
Cevap: Bu bölüm karekodda verilen videoya göre tamamlanmalıdır. Video görülmeden tabloda bulunmayan canlı ve tepki örneklerinin eklenmesi doğru olmaz.
2. Etki ve Tepki Gözlem Tablosunu doldurunuz.
Cevap: Kitapta verilen örnekler:
İnsan elinin sıcak yüzeye teması:
Uyaran: Sıcaklık
Uyaranı alan bölüm: Deri
Uyaranı yorumlayan bölüm: Merkezi sinir sistemi
Tepki: Elin hızla geri çekilmesi
Bitki köklerinin kireçli bölgeye teması:
Uyaran: Kimyasal madde
Uyaranı alan bölüm: Bitki hücresi
Uyaranın değerlendirildiği yer: Kök
Tepki: Köklerin kireçten uzaklaşması
11. Sınıf Meb Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 16 Cevapları
3. Farklı canlıların ışık ve sıcaklık uyaranlarına farklı mekanizmalarla tepki vermesi ile ilgili genelleme yapınız.
Örnek cevap: Canlılar çevredeki ışık ve sıcaklık değişikliklerini algılayabilir ancak bu değişikliklere aynı şekilde tepki vermez. Hayvanlarda sinir sistemi hızlı tepkilerin oluşmasını sağlayabilirken bitkilerde hücrelerin su miktarı, büyüme özellikleri veya hormonlar etkili olabilir. Canlının yapısı, uyarana vereceği tepkinin biçimini belirleyen önemli etkenlerden biridir.
Çalışma Yaprağı
Güneşgülü: Dokunma uyaranıyla yapraklarını böceğin çevresine doğru sarar. Bu hareket yaprak hücrelerindeki su miktarının ve turgor basıncının değişmesiyle gerçekleşir.
Denizşakayığı: Dokunulduğunda kaslarını kasar, gövdesini küçültür ve tentaküllerini içeri çeker. Bu tepki korunma ve beslenme gibi yaşamsal ihtiyaçlara yardımcı olur.
11. Sınıf Meb Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 17 Cevapları
Amip: Parlak ışık bulunan ortamdan uzaklaşır ve daha az ışıklı ortamları tercih eder.
Uyku Çiçeği: Gündüz ışık etkisiyle yapraklarını açar, gece ise kapatır. Bu hareket hücrelerde meydana gelen turgor basıncı değişiklikleriyle sağlanır.
1. Bilgi Kartları Gözlem Tablosu
Güneşgülü:
Uyaran: Dokunma
Canlı Alemi: Bitkiler
Tepki Hızı: Yavaş
Tepki: Yaprağın böceğin çevresine sarılması
Nedeni: Böceği yakalamak ve mineral ihtiyacını karşılamak
Denizşakayığı:
Uyaran: Dokunma
Canlı Alemi: Hayvanlar
Tepki Hızı: Hızlı
Tepki: Kasılma, küçülme ve tentaküllerin içeri çekilmesi
Nedeni: Beslenme, korunma ve çevresel değişikliklere uyum sağlama
Amip:
Uyaran: Işık
Canlı Alemi: Protista
Tepki Hızı: Yavaş
Tepki: Parlak ışıktan uzaklaşma
Nedeni: Zararlı ışık etkisinden korunmak ve uygun ortam bulmak
Uyku Çiçeği:
Uyaran: Işık değişimi
Canlı Alemi: Bitkiler
Tepki Hızı: Yavaş
Tepki: Gündüz yapraklarını açma, gece kapatma
Nedeni: Su kaybını azaltmak ve gece soğuğundan korunmak
2. Benzer ve Farklı Yönler Tablosu
Güneşgülü ve Denizşakayığı - Benzer Yön: İkisi de dokunma uyaranına tepki verir ve bu tepki yaşamlarını sürdürmelerine katkı sağlar.
Farklı Yön: Güneşgülü bitkidir ve daha yavaş tepki verir; denizşakayığı hayvandır ve kasları sayesinde daha hızlı tepki oluşturur.
Amip ve Uyku Çiçeği - Benzer Yön: İkisi de ışıkla ilgili değişikliklere tepki verir.
Farklı Yön: Amip yer değiştirerek parlak ışıktan uzaklaşır; uyku çiçeği ise bulunduğu yerde yapraklarını açıp kapatır.
11. Sınıf Meb Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 18 Cevapları
3. Aynı uyaranın farklı canlılarda farklı tepkiler oluşturmasının nedenlerini canlının sinir sistemi özellikleri ve yaşamsal gereksinimleri açısından açıklayınız.
Örnek cevap: Canlıların uyaranları algılayan yapıları ve tepki oluşturma mekanizmaları birbirinden farklıdır. Sinir sistemine sahip canlılar bazı uyaranlara hızlı sinirsel tepkiler oluşturabilirken bitkiler ve tek hücreli canlılar hücresel değişikliklerle veya yönelme hareketleriyle tepki verir. Ayrıca korunma, beslenme, su kaybını azaltma ve uygun ortam bulma gibi yaşamsal ihtiyaçların farklı olması da verilen tepkinin değişmesine neden olur.
1.1.1. Farklı Canlıların Uyaranlara Karşı Oluşturduğu Tepkiler
Canlıda bir tepkinin ortaya çıkması genel olarak uyaranın alınması, uyaranın yorumlanması ve yanıtın oluşturulması aşamalarından meydana gelir. Hayvanlarda bu süreçte sinir sistemi ve hormonlar görev alabilirken bitkilerde farklı hücresel ve hormonal mekanizmalar etkili olabilir. Böylece canlılar çevrede meydana gelen değişikliklere uygun karşılıklar oluşturabilir.
Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.