11. Sınıf Meb Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 40-41 Cevapları, Bitkilerde Yönelme Hareketleri bölümünün Kontrol Noktası çalışmalarını içermektedir. Sorularda ışığın yönü, koleoptil ucu, oksin, mika ve jelatin gibi değişkenlerin bitkinin büyüme ve yönelmesine etkisi değerlendirilmektedir.
11. Sınıf Meb Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 40-41 Cevapları
Fototropik yönelmenin gerçekleşebilmesi için ışığın algılanması ve büyümeyi düzenleyen oksinin koleoptilin alt bölümlerine taşınması gerekir. Oksinin iki tarafta eşit dağılması dik büyümeye, eşit olmayan dağılımı ise farklı uzama nedeniyle eğilmeye yol açar. Mika oksin taşınmasını engelleyebilirken jelatin bu kimyasal etkinin geçişine izin verir.
11. Sınıf Meb Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 40 Cevapları
Kontrol Noktası
1.a) Karanlık ortamda çimlenen bitkilerde büyüme olduğu hâlde neden yönelim olmamıştır?
Cevap: Bitkiler karanlıkta büyümeyi sürdürebilir ancak belirli bir yönden ışık gelmediği için ışığa bağlı yönelim oluşmaz.
1.b) Karanlıkta büyüyen bitkilerin boyu neden daha uzundur?
Cevap: Karanlıkta fideler ışığa ulaşma amacıyla gövdelerini hızla uzatır. Etiolasyon adı verilen bu durum nedeniyle karanlıkta yetişen fideler daha uzun ve ince gelişebilir.
1.c) Soldan ışık alan bitkide görülen yönelmenin adı nedir?
Cevap: Pozitif fototropizma. Gövde ışığın geldiği sol tarafa doğru yönelir.
1.ç) Bitkiye üstten ışık verilirse nasıl büyür?
Cevap: Sürgünler ışığa doğru dik biçimde yukarı büyür. Yanlardan ışık farkı bulunmadığı için sağa veya sola eğilme beklenmez. Kökler aşağı doğru gelişir.
1.d) Deneyin bağımlı ve bağımsız değişkenleri nelerdir?
Cevap:
Bağımsız değişken: Işığın geliş yönü.
Bağımlı değişken: Bitkinin büyüme ve yönelme yönü.
11. Sınıf Meb Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 41 Cevapları
2. Koleoptil deneylerinde büyüme ve yönelim durumlarını belirleyiniz.
| Şekil | Büyüme | Yönelim | Yön |
|---|---|---|---|
| 1 | + | - | Yok |
| 2 | + | + | Sağa |
| 3 | + | - | Yok |
| 4 | - | - | Yok |
| 5 | + | + | Sola |
| 6 | + | - | Yok |
| 7 | + | + | Sola |
| 8 | + | + | Sola |
| 9 | - | - | Yok |
Sonuçların Kısa Açıklaması
Şekil 1: Her taraftan eşit ışık → büyüme var, yönelim yok.
Şekil 2: Sağdan ışık → ışığa doğru, yani sağa yönelim.
Şekil 3: Gölgede kalan taraftaki mika oksin geçişini engeller → normal yönelim yok.
Şekil 4: Koleoptil ucu kesilmiş → büyüme ve yönelim yok.
Şekil 5: Uç sağ tarafa konulmuş → sağ taraf daha çok uzar, koleoptil sola eğilir.
Şekil 6: Oksinli agar ortada → eşit büyüme olur, yönelim olmaz.
Şekil 7: Jelatin oksin geçişine izin verir → soldan gelen ışığa doğru yönelim olur.
Şekil 8: Oksinli agar sağda → sağ taraf daha çok uzar, koleoptil sola yönelir.
Şekil 9: Mika oksin geçişini engeller → büyüme ve yönelim gerçekleşmez.
Konu Özeti
Işık: Koleoptilin uç kısmında algılanır.
Oksin: Hücre uzamasını etkileyerek fototropik eğilmeyi sağlar.
Jelatin: Oksinin geçişine izin verir.
Mika: Oksinin geçişini engeller.
Pozitif fototropizma: Sürgünün ışık kaynağına doğru yönelmesidir.
Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.