11. Sınıf Meb Biyoloji Ders Kitabı 1. Tema Ek Ölçme ve Değerlendirme Soruları ve Cevapları, 1. Tema: Tepki kapsamında verilen ek değerlendirme çalışmasının cevaplarını içerir. Yanıtlar kısa açıklamalar ve tamamlanmış tablolarla birlikte sunulmuştur.
11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı 1. Tema Ek Ölçme ve Değerlendirme Cevapları
Tepki temasının ek soruları canlıların uyaranı algılamasını ve uygun yanıtı oluşturmasını değerlendirir. Çoktan seçmeli sorularda seçenek harfi ile gerekçe birlikte verilmiştir. Açık uçlu sorularda bilimsel anlamı koruyan farklı cümleler de kabul edilebilir.
Kaynak notu: PDF girişinde 45 soru yazmaktadır; ancak gönderilen belge 44. soruda sona ermektedir. 39 ve 40. sorular aynı soru kökünü taşır. Aşağıdaki sayfa numaraları ders kitabının basılı sayfaları değil, ek ölçme PDF’sinin 1-15. sayfalarıdır.
PDF SAYFALARINA HIZLI GEÇİŞ
- PDF 1. sayfa: 1-3. sorular
- PDF 2. sayfa: 4-5. sorular
- PDF 3. sayfa: 6-8. sorular
- PDF 4. sayfa: 9-10. sorular
- PDF 5. sayfa: 11-13. sorular
- PDF 6. sayfa: 14-17. sorular
- PDF 7. sayfa: 18-20. sorular
- PDF 8. sayfa: 21-23. sorular
- PDF 9. sayfa: 24-25. sorular
- PDF 10. sayfa: 26-28. sorular
- PDF 11. sayfa: 29-31. sorular
- PDF 12. sayfa: 32-35. sorular
- PDF 13. sayfa: 36-38. sorular
- PDF 14. sayfa: 39-42. sorular
- PDF 15. sayfa: 43-44. sorular
Çoktan Seçmeli Soruların Kısa Cevap Anahtarı
| Soru | Cevap |
|---|---|
| 1 | D |
| 4 | E |
| 9 | B |
| 12 | D |
| 16 | B |
| 19 | E |
| 22 | D |
| 24 | E |
| 29 | C |
| 36 | C |
| 41 | E |
24. soru notu: E harfi gönderilen cevap anahtarındaki yanıttır; C seçeneğindeki ifade de metinle desteklenmediğinden ilgili soruda açıklama verilmiştir.
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 1. Sayfa Cevapları (1-3. Sorular)
İlk üç soru, bukalemunların derilerindeki renk yapıları ve bunların uyaranlara verdiği tepkilerle ilgilidir. Metinde sıcaklık, karşı cins ve duygusal durumlar öne çıkar.
1. Soru: Bukalemunların renk değiştirme mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Kısa Cevap: D seçeneği. Metin, renk değişimini deri altındaki özel renk hücrelerinin konum değişikliğiyle açıklar.
Detaylı Cevap: Parçada anlatılan mekanizma, hücre sayısının değişmesi veya pigment salgılanması değildir; renk yapılarındaki değişiklik sonucunda yansıyan ışığın farklı görünmesidir.
Kısa Cevap: D seçeneği. Metin, renk değişimini deri altındaki özel renk hücrelerinin konum değişikliğiyle açıklar.
Detaylı Cevap: Parçada anlatılan mekanizma, hücre sayısının değişmesi veya pigment salgılanması değildir; renk yapılarındaki değişiklik sonucunda yansıyan ışığın farklı görünmesidir.
2. Soru: Bukalemunlar hangi uyaranlara ne şekilde tepkiler verir? Açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Bukalemunlar çevrenin sıcaklığına, eş adayına ve rakiplerle karşılaşmaya renk ve desen değişiklikleriyle yanıt verir.
Detaylı Cevap: Aynı özellik farklı amaçlarla kullanılabilir: Vücut sıcaklığının düzenlenmesi, eşe mesaj verilmesi ve rakibe artık tehdit oluşturulmadığının gösterilmesi.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Bukalemunlar çevrenin sıcaklığına, eş adayına ve rakiplerle karşılaşmaya renk ve desen değişiklikleriyle yanıt verir.
Detaylı Cevap: Aynı özellik farklı amaçlarla kullanılabilir: Vücut sıcaklığının düzenlenmesi, eşe mesaj verilmesi ve rakibe artık tehdit oluşturulmadığının gösterilmesi.
3. Soru: Yukarıda verilen parçadan yola çıkarak bukalemunların verdiği bir tepkiyi seçip tepki mekanizması örüntüsünü (uyaran-uyaranı alma- işleme- tepki) yazınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Rakibin görülmesi → gözdeki fotoreseptörlerin uyaranı alması → sinir sisteminin bilgiyi değerlendirmesi → renk ve desen değişikliği.
Detaylı Cevap: Dört basamak sırasıyla uyaran, uyaranı alma, işleme ve tepkidir. Farklı bir uyaran seçilse de bu sıra korunur.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Rakibin görülmesi → gözdeki fotoreseptörlerin uyaranı alması → sinir sisteminin bilgiyi değerlendirmesi → renk ve desen değişikliği.
Detaylı Cevap: Dört basamak sırasıyla uyaran, uyaranı alma, işleme ve tepkidir. Farklı bir uyaran seçilse de bu sıra korunur.
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 2. Sayfa Cevapları (4-5. Sorular)
Verilen laboratuvar çalışmasında etilen olgunlaşmayı hızlandırır; absisik asit kuraklıkta stomaları kapatır ve erken çimlenmeyi sınırlar.
4. Soru: Araştırma sonucunda hormonların etkileri ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?
Kısa Cevap: E seçeneği. Etilen ve absisik asit farklı süreçleri düzenlerken stres yanıtında da görev alır.
Detaylı Cevap: Verilen deneyler, bu hormonların yalnızca meyve olgunlaşmasıyla sınırlı olmadığını gösterir. Her ikisinin de stres koşullarıyla bağlantısı vardır.
Kısa Cevap: E seçeneği. Etilen ve absisik asit farklı süreçleri düzenlerken stres yanıtında da görev alır.
Detaylı Cevap: Verilen deneyler, bu hormonların yalnızca meyve olgunlaşmasıyla sınırlı olmadığını gösterir. Her ikisinin de stres koşullarıyla bağlantısı vardır.
5. Soru: Etilen ve absisik asit hormonlarının bitki gelişimindeki etkilerini karşılaştırarak yazınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Etilen olgunlaşma ve stres yanıtında; absisik asit su kaybının sınırlandırılmasında ve erken çimlenmenin önlenmesinde etkilidir.
Detaylı Cevap: Meyvenin tat ve renk değişimleri etilenin etkileri arasındadır. Absisik asit ise tohumun uygun olmayan koşullarda çimlenmesini sınırlar ve kuraklıkta suyun korunmasına katkı sağlar. İki hormonun görevleri aynı değildir.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Etilen olgunlaşma ve stres yanıtında; absisik asit su kaybının sınırlandırılmasında ve erken çimlenmenin önlenmesinde etkilidir.
Detaylı Cevap: Meyvenin tat ve renk değişimleri etilenin etkileri arasındadır. Absisik asit ise tohumun uygun olmayan koşullarda çimlenmesini sınırlar ve kuraklıkta suyun korunmasına katkı sağlar. İki hormonun görevleri aynı değildir.
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 3. Sayfa Cevapları (6-8. Sorular)
6-7. soruların bağlamı, köklerin dolaşan besin çözeltisinden su ve mineral aldığı bir dikey tarım tesisidir.
6. Soru: Dikey tarımda toprak kullanılmadan bitki yetiştirilebilmesi, bitkilerin mineral alımı açısından nasıl mümkün olmaktadır? Açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Toprak yerine mineral içeren bir su çözeltisi kullanılır; kökler gerekli iyonları doğrudan bu çözeltiden alır.
Detaylı Cevap: Dikey tarımda dolaşan besin çözeltisi hem suyu hem mineral elementleri sağlar. Bitkinin ihtiyacı toprağın kendisine değil, uygun koşullarda alınabilen su ve mineral iyonlarına yöneliktir.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Toprak yerine mineral içeren bir su çözeltisi kullanılır; kökler gerekli iyonları doğrudan bu çözeltiden alır.
Detaylı Cevap: Dikey tarımda dolaşan besin çözeltisi hem suyu hem mineral elementleri sağlar. Bitkinin ihtiyacı toprağın kendisine değil, uygun koşullarda alınabilen su ve mineral iyonlarına yöneliktir.
7. Soru: Dikey tarımın sürdürülebilirlik açısından önemini açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Kapalı su dolaşımı ve katlı üretim, daha az su ve daha küçük alanla ürün yetiştirmeye yardımcı olur.
Detaylı Cevap: Tarım alanı üzerindeki baskının azalması ve kaynakların verimli kullanılması sürdürülebilirliğe katkıdır. Bununla birlikte yapay ışık ve ortam kontrolü enerji tükettiğinden, çevresel etki yalnızca su tasarrufuyla değerlendirilmez.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Kapalı su dolaşımı ve katlı üretim, daha az su ve daha küçük alanla ürün yetiştirmeye yardımcı olur.
Detaylı Cevap: Tarım alanı üzerindeki baskının azalması ve kaynakların verimli kullanılması sürdürülebilirliğe katkıdır. Bununla birlikte yapay ışık ve ortam kontrolü enerji tükettiğinden, çevresel etki yalnızca su tasarrufuyla değerlendirilmez.
8. Soru: Verilen bilgilere göre, meyve gelişiminin erken döneminde etkili olan hormonlar ile geç döneminde etkili olan hormonların görevlerini karşılaştırarak, bu hormonların meyve büyüklüğü, olgunlaşma süreci, raf ömrü ve meyvelerin toplanması üzerindeki etkilerini açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Meyve iriliği erken gelişimde etkili hormonlarla; olgunlaşma, raf ömrü ve hasat zamanlaması geç dönem hormonlarının etkileriyle ilişkilidir.
Detaylı Cevap: Üretici erken gelişimde hücre bölünmesini ve uzamasını destekleyen hormonlardan yararlanabilir. Hasattan sonra etilenin etkisi sürerse bazı meyveler daha hızlı yumuşar; uygun depolama ve etilen kontrolü bunu yavaşlatabilir. Absisik asidin etkileri de tür ve gelişim aşamasına bağlıdır. Meyvenin daldan ayrılması ve toplanacağı zaman, olgunluk ile hormonlar arasındaki dengeyle birlikte değerlendirilir.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Meyve iriliği erken gelişimde etkili hormonlarla; olgunlaşma, raf ömrü ve hasat zamanlaması geç dönem hormonlarının etkileriyle ilişkilidir.
Detaylı Cevap: Üretici erken gelişimde hücre bölünmesini ve uzamasını destekleyen hormonlardan yararlanabilir. Hasattan sonra etilenin etkisi sürerse bazı meyveler daha hızlı yumuşar; uygun depolama ve etilen kontrolü bunu yavaşlatabilir. Absisik asidin etkileri de tür ve gelişim aşamasına bağlıdır. Meyvenin daldan ayrılması ve toplanacağı zaman, olgunluk ile hormonlar arasındaki dengeyle birlikte değerlendirilir.
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 4. Sayfa Cevapları (9-10. Sorular)
Öğrenci dokuz örnek kaydetmiştir: I ışığa yönelen menekşe, II suya yönelen kök, III zararlı kimyasaldan uzaklaşan kök, IV ışıkla açılan papatya, V sıcaklıkla açılan lale, VI ışığa büyüyen sarmaşık, VII dokununca kapanan sinekkapan, VIII kökün aşağı ve sürgünün yukarı büyümesi, IX desteğe sarılan asma sülükleri.
9. Soru: Öğrencinin gözlemleyerek kaydettiği bitkilerin tepkilerinden hangileri uyaranın yönüne bağlı değildir?
Kısa Cevap: B seçeneği: Papatyanın açılması fotonastidir; hareketin yönü ışığın geldiği yöne göre belirlenmez.
Detaylı Cevap: Papatyanın açması, lalenin sıcaklıkla açması ve sinekkapanın kapanması uyaranın yönünden bağımsızdır. Çoktan seçmeli soruda bunlardan papatya örneği yer alır.
Kısa Cevap: B seçeneği: Papatyanın açılması fotonastidir; hareketin yönü ışığın geldiği yöne göre belirlenmez.
Detaylı Cevap: Papatyanın açması, lalenin sıcaklıkla açması ve sinekkapanın kapanması uyaranın yönünden bağımsızdır. Çoktan seçmeli soruda bunlardan papatya örneği yer alır.
10. Soru: Aşağıdaki tabloya bitkilerin tepki numaraları verilmiştir. Numaraların karşısına bitki hareketlerinin isimlerini yazınız.
Kısa Cevap: Tablodaki hareketler sırasıyla fototropizma, hidrotropizma, kemotropizma, fotonasti, termonasti, fototropizma, sismonasti, geotropizma ve haptotropizmadır.
Kısa Cevap: Tablodaki hareketler sırasıyla fototropizma, hidrotropizma, kemotropizma, fotonasti, termonasti, fototropizma, sismonasti, geotropizma ve haptotropizmadır.
| Gözlem | Bitki hareketi | Yön / açıklama |
|---|---|---|
| I | Fototropizma | Işığa doğru: pozitif |
| II | Hidrotropizma | Suya doğru: pozitif |
| III | Kemotropizma | Zararlı kimyasaldan uzaklaşma: negatif |
| IV | Fotonasti | Işıkla çiçeğin açılması; yön bağımsız |
| V | Termonasti | Sıcaklıkla açılma; yön bağımsız |
| VI | Fototropizma | Işığa doğru büyüme: pozitif |
| VII | Sismonasti | Dokunmayla kapanma; yön bağımsız |
| VIII | Geotropizma (gravitropizma) | Kök: pozitif; sürgün: negatif |
| IX | Haptotropizma (tigmotropizma) | Desteğe temasla sarılma: pozitif |
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 5. Sayfa Cevapları (11-13. Sorular)
11. Soru: Yukarıdaki gözlemler birlikte değerlendirildiğinde, bitkilerin çevresel uyaranlara verdikleri tepkilerle ilgili hangi genel sonuçlara ulaşılabilir? Açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Uyaran hareketi başlatabilir; tropizmada büyümenin yönünü de belirler, nastide ise hareket yönünü belirlemez.
Detaylı Cevap: Işık, su, kimyasal maddeler, sıcaklık, yer çekimi ve dokunma bitkilerde tepki oluşturabilir. Nasti hareketlerinde pozitif ve negatif yönelme sınıflaması kullanılmaz.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Uyaran hareketi başlatabilir; tropizmada büyümenin yönünü de belirler, nastide ise hareket yönünü belirlemez.
Detaylı Cevap: Işık, su, kimyasal maddeler, sıcaklık, yer çekimi ve dokunma bitkilerde tepki oluşturabilir. Nasti hareketlerinde pozitif ve negatif yönelme sınıflaması kullanılmaz.
Dört düzenek vardır: I uçsuz ve karanlık; II ucu sola kaydırılmış ve soldan aydınlatılmış; III ucu sağa kaydırılmış ve sağdan aydınlatılmış; IV ucu yerinde ve her taraftan aydınlatılmış koleoptil.
12. Soru: Öğrenci hazırladığı bu düzeneği bir süre gözlemlemiş ve koleoptillerdeki gelişim farklılıklarını not etmiştir. Buna göre hangi koleoptillerde yönelme görülmez?
Kısa Cevap: D seçeneği: I ve IV.
Detaylı Cevap: Ucu alınmış I. koleoptilde yönelmeyi sağlayan uç kaynaklı etki yoktur. IV. koleoptilde simetrik aydınlatma iki tarafta farklı uzama oluşturmadığından yönelme beklenmez.
Kısa Cevap: D seçeneği: I ve IV.
Detaylı Cevap: Ucu alınmış I. koleoptilde yönelmeyi sağlayan uç kaynaklı etki yoktur. IV. koleoptilde simetrik aydınlatma iki tarafta farklı uzama oluşturmadığından yönelme beklenmez.
13. Soru: Koleoptillerdeki gelişim sırasında yönelmeye neden olan etkeni ve etki mekanizmasını yazınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Oksin bir taraftaki hücrelerin daha fazla uzamasını sağlayınca koleoptil bükülür.
Detaylı Cevap: Tek taraflı ışık, oksin dağılımını değiştirir ve büyüme farkı oluşturur. Ancak kesik ucun yana yerleştirildiği deneylerde bükülmenin yönünü yalnız ışığa bakarak söylemek yeterli değildir; oksinin hangi taraftan iletildiği de önemlidir.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Oksin bir taraftaki hücrelerin daha fazla uzamasını sağlayınca koleoptil bükülür.
Detaylı Cevap: Tek taraflı ışık, oksin dağılımını değiştirir ve büyüme farkı oluşturur. Ancak kesik ucun yana yerleştirildiği deneylerde bükülmenin yönünü yalnız ışığa bakarak söylemek yeterli değildir; oksinin hangi taraftan iletildiği de önemlidir.
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 6. Sayfa Cevapları (14-17. Sorular)
14. Soru: II numaralı koleoptil karanlık ortamda bırakılsaydı bitkide ne gibi bir gelişim gerçekleşirdi? Açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Işık olmasa bile sola kaydırılmış uçtan gelen oksin solda daha fazla uzama oluşturabilir; koleoptil sağa bükülebilir.
Detaylı Cevap: Soldaki hücrelerin daha çok uzaması, sürgünün karşı tarafa eğilmesine yol açar. Buradaki bükülme ışığın yönünden değil, büyümeyi etkileyen hormonun eşit dağılmamasından kaynaklanır.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Işık olmasa bile sola kaydırılmış uçtan gelen oksin solda daha fazla uzama oluşturabilir; koleoptil sağa bükülebilir.
Detaylı Cevap: Soldaki hücrelerin daha çok uzaması, sürgünün karşı tarafa eğilmesine yol açar. Buradaki bükülme ışığın yönünden değil, büyümeyi etkileyen hormonun eşit dağılmamasından kaynaklanır.
Açıklama: Anahtarla görsel arasındaki fark: Anahtar eşit oksin dağılımını varsayar; ancak II. koleoptilde uç soldadır. Işığın kaldırılması ucun bu konumunu değiştirmez.
Oksinin tek taraftan iletilmesi ile bükülme ilişkisi için Went ve White’ın oksin taşınması araştırması incelenebilir. Buradaki yön yorumu, PDF’de ucun solda gösterilmesine dayanır.
15. Soru: I. ve IV. koleoptillerde gelişim olayları neden farklıdır? Açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) I. düzeneğin uç kaynaklı oksin desteği azalır; IV. düzeneğin simetrik uzaması sürdüğü hâlde yönelme oluşmaz.
Detaylı Cevap: I. koleoptilde uç alınması büyümeyi sınırlar. IV. koleoptilde uç yerindedir; eşit ışıkta iki taraf benzer büyür. IV. düzenek, ucun yana taşındığı II ve III. düzeneklerle karıştırılmamalıdır.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) I. düzeneğin uç kaynaklı oksin desteği azalır; IV. düzeneğin simetrik uzaması sürdüğü hâlde yönelme oluşmaz.
Detaylı Cevap: I. koleoptilde uç alınması büyümeyi sınırlar. IV. koleoptilde uç yerindedir; eşit ışıkta iki taraf benzer büyür. IV. düzenek, ucun yana taşındığı II ve III. düzeneklerle karıştırılmamalıdır.
Açıklama: Kaynak düzeltmesi: IV. düzenek simetrik aydınlatılmıştır. Anahtardaki yana yerleştirilmiş uç açıklaması bu çizimle örtüşmez.
Nöron görseli soldan sağa 1, 2 ve 3 olarak numaralanmıştır. Ortadaki bölgede iç taraf pozitif ve dış taraf negatif; sinyalin yönü sağadır.
16. Soru: Nöronlarda uyartının oluşumu ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?
Kısa Cevap: B seçeneğine ulaşılamaz; depolarizasyon akson boyunca sırayla ilerler.
Detaylı Cevap: İletim, aynı anda bütün aksonun depolarize olmasıyla değil, komşu zar bölgelerinin ardışık uyarılmasıyla gerçekleşir.
Kısa Cevap: B seçeneğine ulaşılamaz; depolarizasyon akson boyunca sırayla ilerler.
Detaylı Cevap: İletim, aynı anda bütün aksonun depolarize olmasıyla değil, komşu zar bölgelerinin ardışık uyarılmasıyla gerçekleşir.
17. Soru: Aşağıdaki tabloya görsellerde verilen uyarı iletimi sırasındaki zarın elektriksel durumunu yazınız.
Kısa Cevap: Soldan sağa 1 numara repolarizasyon, 2 numara depolarizasyon ve 3 numara polarizasyondur.
Detaylı Cevap: 1 ve 3. bölgenin yük işaretleri aynı olsa da süreçleri farklıdır: 1. bölge eski durumuna dönerken 3. bölge dinlenme hâlindedir.
Kısa Cevap: Soldan sağa 1 numara repolarizasyon, 2 numara depolarizasyon ve 3 numara polarizasyondur.
Detaylı Cevap: 1 ve 3. bölgenin yük işaretleri aynı olsa da süreçleri farklıdır: 1. bölge eski durumuna dönerken 3. bölge dinlenme hâlindedir.
| Görsel no. | Elektriksel durum | Görselin yorumu |
|---|---|---|
| 1 | Repolarizasyon | Uyartının geçtiği bölge dinlenme yük dağılımına dönmüştür. |
| 2 | Depolarizasyon | O anda uyarılan bölge: iç pozitif, dış negatif. |
| 3 | Polarizasyon | Henüz uyarılmamış bölge: iç negatif, dış pozitif. |
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 7. Sayfa Cevapları (18-20. Sorular)
18. Soru: Yukarıdaki görselde aksiyon potansiyelinin kaç numaralı bölümde oluştuğunu gerekçesi ile yazınız.
Kısa Cevap: 2. bölüm depolarizedir; görselde aksiyon potansiyelinin aktif bölgesi burasıdır.
Detaylı Cevap: Yüklerin tersine dönmesi, bu bölümün uyarıldığını gösterir. Görselde diğer iki bölümde zarın dışı pozitif, içi negatiftir.
Kısa Cevap: 2. bölüm depolarizedir; görselde aksiyon potansiyelinin aktif bölgesi burasıdır.
Detaylı Cevap: Yüklerin tersine dönmesi, bu bölümün uyarıldığını gösterir. Görselde diğer iki bölümde zarın dışı pozitif, içi negatiftir.
19. Soru: Bir insanın günlük yaşamında karşılaştığı aşağıdaki durumlardan hangisinde görev yapan reseptör türü yanlış verilmiştir?
Kısa Cevap: E seçeneği yanlıştır; elektrik alanı algısı mekanoreseptörlerle açıklanamaz.
Detaylı Cevap: Elektrik alanını algılayan alıcılar, bazı sucul canlılarda bulunan elektroreseptörlerdir. Diğer seçeneklerde uyaran ile reseptör türü doğru eşleştirilmiştir.
Kısa Cevap: E seçeneği yanlıştır; elektrik alanı algısı mekanoreseptörlerle açıklanamaz.
Detaylı Cevap: Elektrik alanını algılayan alıcılar, bazı sucul canlılarda bulunan elektroreseptörlerdir. Diğer seçeneklerde uyaran ile reseptör türü doğru eşleştirilmiştir.
20. Soru: Aşağıdaki tabloya insanlarda farklı çevresel uyaranların algılanmasında görev alan reseptör çeşitlerini ve bu reseptörlerin algıladıkları uyaranları yazınız.
Kısa Cevap: Alıcılar mekanik, kimyasal, ışık ve sıcaklık uyaranlarına; nosiseptörler ise zarar verici uyaranlara duyarlıdır.
Kısa Cevap: Alıcılar mekanik, kimyasal, ışık ve sıcaklık uyaranlarına; nosiseptörler ise zarar verici uyaranlara duyarlıdır.
| Reseptör çeşidi | Algıladığı uyaranlar |
|---|---|
| Mekanoreseptör | Basınç, dokunma, titreşim ve ses |
| Kemoreseptör | Kimyasal maddeler; tat ve koku |
| Fotoreseptör | Işık |
| Termoreseptör | Sıcaklık ve sıcaklık değişimleri |
| Nosiseptör | Doku hasarı veya hasar tehdidi oluşturan mekanik, termal ve kimyasal uyaranlar |
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 8. Sayfa Cevapları (21-23. Sorular)
21. Soru: İnsanların algılayamadığı bazı uyaranları ve bu uyaranları algılayabilen canlıları bir örnek üzerinden açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Bazı balıklar çevredeki elektrik alanlarını elektroreseptörleriyle algılar; insanlar bu alanları bir duyu olarak algılayamaz.
Detaylı Cevap: Elektroresepsiyon, uygun türlerde avı ya da çevredeki nesneleri fark etmeye katkı sağlar. Bir canlının reseptörleri, başka bir canlının algılayamadığı uyaranlara duyarlı olabilir.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Bazı balıklar çevredeki elektrik alanlarını elektroreseptörleriyle algılar; insanlar bu alanları bir duyu olarak algılayamaz.
Detaylı Cevap: Elektroresepsiyon, uygun türlerde avı ya da çevredeki nesneleri fark etmeye katkı sağlar. Bir canlının reseptörleri, başka bir canlının algılayamadığı uyaranlara duyarlı olabilir.
Karşılaştırılan canlılar köpek ve çekirgedir. Görseller, omurilik ile gangliyonlu karın sinir kordonunun yerleşimini gösterir.
22. Soru: Çekirge ve köpeğin sinir sistemleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Kısa Cevap: D seçeneği. Köpeğin beyin ve omurilikten oluşan merkezî sinir sistemi daha karmaşık yapıdadır.
Detaylı Cevap: Çekirgede sinir kordonu karından, köpekte omurilik sırttan geçer. Sinir sistemlerinin yerleşimleri ve örgütlenmeleri farklıdır.
Kısa Cevap: D seçeneği. Köpeğin beyin ve omurilikten oluşan merkezî sinir sistemi daha karmaşık yapıdadır.
Detaylı Cevap: Çekirgede sinir kordonu karından, köpekte omurilik sırttan geçer. Sinir sistemlerinin yerleşimleri ve örgütlenmeleri farklıdır.
23. Soru: Verilen görsellerden yola çıkarak omurgalı ve omurgasız canlıların sinir sistemleri ile ilgili ulaştığınız sonuçları yazınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Görsellerde omurgalıda sırt tarafındaki omurilik, böcekte ise karın tarafındaki gangliyonlu sinir kordonu görülür.
Detaylı Cevap: Sinir sistemleri aynı işlevlere katkı sağlasa da düzenleri farklıdır. Omurgasızlar arasında sinir ağı bulunan veya farklı derecelerde merkezîleşmiş sinir sistemi taşıyan gruplar vardır.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Görsellerde omurgalıda sırt tarafındaki omurilik, böcekte ise karın tarafındaki gangliyonlu sinir kordonu görülür.
Detaylı Cevap: Sinir sistemleri aynı işlevlere katkı sağlasa da düzenleri farklıdır. Omurgasızlar arasında sinir ağı bulunan veya farklı derecelerde merkezîleşmiş sinir sistemi taşıyan gruplar vardır.
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 9. Sayfa Cevapları (24-25. Sorular)
24. Sorunun Verilen Bilgileri
- Balıklar: Ön beyin yarım kürelere tam olarak ayrılmamıştır, koklama lobu en büyük olan gruptur.
- Sürüngenler: Beyinciği diğer omurgalılara göre küçüktür. Koklama lobu balıklardan küçüktür.
- Kuşlar: Beyin yapısı sürüngenlere göre oldukça gelişmiştir. Koklama lobu sürüngenlerden küçüktür.
- Memeliler: Beyni büyük ve gelişmiş olup beyin kıvrımları fazladır, bu da bilişsel işlevlerle ilgilidir. Koklama lobu en küçük olan bu gruptur.
24. Soru: Bir öğrenci, omurgalıların beyin yapılarını araştırmış ve aşağıdaki bilgilere ulaşmıştır. Bu bilgilere göre, aşağıdakilerden hangisi yanlış bir karşılaştırmadır?
Kısa Cevap: Cevap anahtarına göre E. Balık ve memeli ön beyninin aynı gelişmişlikte olduğu iddiası verilen bilgilerle uyuşmaz.
Detaylı Cevap: Metin memelilerin bilişsel işlevleriyle ilişkili gelişmiş beyin yapısını belirtir. Bunun yanında kuşların beyinciğinin küçük olduğu bilgisi metinde yoktur; C seçeneği de güvenilir bir karşılaştırma oluşturmadığından soru tek doğru yanıt bakımından dikkatle değerlendirilmelidir.
Kısa Cevap: Cevap anahtarına göre E. Balık ve memeli ön beyninin aynı gelişmişlikte olduğu iddiası verilen bilgilerle uyuşmaz.
Detaylı Cevap: Metin memelilerin bilişsel işlevleriyle ilişkili gelişmiş beyin yapısını belirtir. Bunun yanında kuşların beyinciğinin küçük olduğu bilgisi metinde yoktur; C seçeneği de güvenilir bir karşılaştırma oluşturmadığından soru tek doğru yanıt bakımından dikkatle değerlendirilmelidir.
25. Soru: İnsanda sinir sisteminin bölümleri ile ilgili aşağıda verilen kavram haritasını tamamlayınız.
Kısa Cevap: Kavram haritası çevresel ve merkezî sinir sistemi olarak tamamlanır; h kutusuna orta beyin yazılır.
Kısa Cevap: Kavram haritası çevresel ve merkezî sinir sistemi olarak tamamlanır; h kutusuna orta beyin yazılır.
| Harf | Cevap |
|---|---|
| a | Somatik sinir sistemi |
| b | Otonom sinir sistemi |
| c | Duyu bölümü |
| ç | Motor bölümü |
| d | Çevresel sinir sistemi |
| e | Merkezî sinir sistemi |
| f | Beyin |
| g | Omurilik |
| ğ | Ön beyin |
| h | Orta beyin |
| ı | Arka beyin |
| i | Beyincik |
| j | Pons |
| k | Omurilik soğanı |
| l | Uç beyin |
| m | Ara beyin |
Açıklama: Harf kontrolü: h orta beyin, m ara beyindir. Cevap anahtarındaki h maddesi, şemanın dallanması ve görme-duyma refleksi açıklamasıyla uyuşmadığından düzeltilmiştir.
Şemanın tamamlanmış yapısı: Sinir sistemi → çevresel sinir sistemi + merkezî sinir sistemi.
Çevresel sinir sistemi → duyu bölümü + motor bölümü.
Motor bölümü → somatik + otonom sinir sistemi.
Merkezî sinir sistemi → beyin + omurilik.
Beyin → ön beyin + orta beyin + arka beyin.
Ön beyin → uç beyin + ara beyin.
Arka beyin → beyincik + pons + omurilik soğanı.
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 10. Sayfa Cevapları (26-28. Sorular)
Refleks örneği, sıcak yüzeye dokunan öğrencinin bilinçli kararı beklemeden elini çekmesidir.
26. Soru: Uyaranın sinir sisteminde izlediği yolu sırasıyla yazınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Sıcaklık/zarar verici uyaran → reseptör → duyusal nöron → omurilik → motor nöron → elin çekilmesini sağlayan kas.
Detaylı Cevap: Metindeki kısa yol omurilikteki işlemeyi özetler. El çekme refleksinde duyu ile motor nöron arasında ara nöronlar görev alır; olayın bilinçli algısı da beyne ulaşan bilgiyle oluşur.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Sıcaklık/zarar verici uyaran → reseptör → duyusal nöron → omurilik → motor nöron → elin çekilmesini sağlayan kas.
Detaylı Cevap: Metindeki kısa yol omurilikteki işlemeyi özetler. El çekme refleksinde duyu ile motor nöron arasında ara nöronlar görev alır; olayın bilinçli algısı da beyne ulaşan bilgiyle oluşur.
27. Soru: Duyusal nöron ve motor nöronun refleks sırasında üstlendiği görevleri açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Duyusal nöron gelen bilgiyi merkezî sinir sistemine, motor nöron ise yanıtı ilgili kasa iletir.
Detaylı Cevap: Bu görev paylaşımı uyarının alınmasıyla tepkinin uygulanmasını birbirine bağlar. Efektör olan kas, motor nörondan gelen sinyale yanıt verir.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Duyusal nöron gelen bilgiyi merkezî sinir sistemine, motor nöron ise yanıtı ilgili kasa iletir.
Detaylı Cevap: Bu görev paylaşımı uyarının alınmasıyla tepkinin uygulanmasını birbirine bağlar. Efektör olan kas, motor nörondan gelen sinyale yanıt verir.
28. Soru: Omurilik refleksi olmasaydı öğrencinin tepki süresi nasıl değişirdi? Açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Bilinçli kararın beklenmesi tepki süresini uzatırdı.
Detaylı Cevap: Hızlı refleks, zararlı etkene maruz kalma süresini kısaltır. Beynin bilinçli değerlendirmesi zorunlu hâle gelirse geri çekme daha yavaş gerçekleşir.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Bilinçli kararın beklenmesi tepki süresini uzatırdı.
Detaylı Cevap: Hızlı refleks, zararlı etkene maruz kalma süresini kısaltır. Beynin bilinçli değerlendirmesi zorunlu hâle gelirse geri çekme daha yavaş gerçekleşir.
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 11. Sayfa Cevapları (29-31. Sorular)
Metin, kol bükme hareketinden yola çıkarak kas, eklem ve iskeletin birlikte çalışmasını ele alır.
29. Soru: Aşağıdakilerden hangisi iskelet, kas ve eklemlerin eş güdümlü çalışmasının bozulması durumunda ortaya çıkabilecek sorunlardan biri değildir?
Kısa Cevap: C seçeneği: Kemik erimesi, metinde anlatılan kas-eklem koordinasyonu bozukluğundan doğrudan çıkarılamaz.
Detaylı Cevap: Hareketin sertleşmesi veya eksik kalması metindeki süreçle bağlantılıdır. Kemik dokusunun azalması ise farklı bir mekanizmanın değerlendirilmesini gerektirir.
Kısa Cevap: C seçeneği: Kemik erimesi, metinde anlatılan kas-eklem koordinasyonu bozukluğundan doğrudan çıkarılamaz.
Detaylı Cevap: Hareketin sertleşmesi veya eksik kalması metindeki süreçle bağlantılıdır. Kemik dokusunun azalması ise farklı bir mekanizmanın değerlendirilmesini gerektirir.
30. Soru: Kasların ve eklemlerin eş güdümlü çalışmaması hangi sorunlara yol açabilir? Açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Kaslar ve eklemler uyumlu çalışmazsa hareketin düzgünlüğü, kuvveti ve kontrolü bozulur.
Detaylı Cevap: Bir eklemin hareketi ile kasın çekme kuvveti uygun biçimde birleşmelidir. Bu düzen bozulduğunda amaçlanan hareket eksik veya zorlanarak gerçekleşir.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Kaslar ve eklemler uyumlu çalışmazsa hareketin düzgünlüğü, kuvveti ve kontrolü bozulur.
Detaylı Cevap: Bir eklemin hareketi ile kasın çekme kuvveti uygun biçimde birleşmelidir. Bu düzen bozulduğunda amaçlanan hareket eksik veya zorlanarak gerçekleşir.
31. Soru: İnsan kolunu bükme örneğinde, bükücü (ön kolu büken kas) ve açıcı (ön kolu açan kas) kasların işleyişini kullanarak eş güdümlü çalışmanın önemini açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Dirsek bükülmesinde biseps etkin biçimde kasılırken triseps gevşer; kol açılırken temel görevler tersine döner.
Detaylı Cevap: Kaslar kemikleri çekerek hareket ettirir. Bükücü ve açıcı kasların zamanlaması uyumlu olmazsa birbirlerinin hareketini engelleyebilirler; kontrollü hareket için eş güdüm gerekir.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Dirsek bükülmesinde biseps etkin biçimde kasılırken triseps gevşer; kol açılırken temel görevler tersine döner.
Detaylı Cevap: Kaslar kemikleri çekerek hareket ettirir. Bükücü ve açıcı kasların zamanlaması uyumlu olmazsa birbirlerinin hareketini engelleyebilirler; kontrollü hareket için eş güdüm gerekir.
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 12. Sayfa Cevapları (32-35. Sorular)
Akordeon örneği kasın boy değişimini anlatır: Kapanma kısalmaya, açılma uzamaya karşılık gelir.
32. Soru: Akordeonun açılıp kapanma hareketleri ile iskelet kasının kasılıp gevşemesi arasındaki benzerliği açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Akordeonun kapanması kasın kısalmasına, açılması kasın gevşemesiyle uzayabilmesine benzetilir.
Detaylı Cevap: Benzetmede ortak nokta yapının boyunun değişmesidir. Kas filamentleri akordeon kıvrımları gibi büzülmez; örtüşme miktarları artarak sarkomerin kısalmasına yol açar.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Akordeonun kapanması kasın kısalmasına, açılması kasın gevşemesiyle uzayabilmesine benzetilir.
Detaylı Cevap: Benzetmede ortak nokta yapının boyunun değişmesidir. Kas filamentleri akordeon kıvrımları gibi büzülmez; örtüşme miktarları artarak sarkomerin kısalmasına yol açar.
33. Soru: Akordeon ve kas kasılıp gevşemesi arasındaki benzetme kullanılarak kas kasılması sırasında kasın boyu ve hacmi hakkında hangi sonuca ulaşılabilir?
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Kasın kasılması boyun azalması ve kalınlığın artmasıyla olur; kas hacmi yaklaşık değişmez.
Detaylı Cevap: Kas hacminin yaklaşık sabitliği kasın kendi özelliğidir. Akordeonun açılıp kapanmasında içindeki hava hacmi değiştiğinden benzetme bu özellik için uygun değildir.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Kasın kasılması boyun azalması ve kalınlığın artmasıyla olur; kas hacmi yaklaşık değişmez.
Detaylı Cevap: Kas hacminin yaklaşık sabitliği kasın kendi özelliğidir. Akordeonun açılıp kapanmasında içindeki hava hacmi değiştiğinden benzetme bu özellik için uygun değildir.
34. Soru: Kasın kasılıp gevşemesi günlük yaşamdan bir başka örnekle nasıl açıklanabilir?
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Üst üste duran iki sabit uzunluklu cetvelin kaydırılmasıyla toplam boyun değişmesi örnek gösterilebilir.
Detaylı Cevap: Cetveller daha çok örtüşürse birlikte kapladıkları uzunluk azalır. Bu örnek, sabit uzunluklu filamentlerin örtüşmesinin artmasıyla sarkomerin kısalmasını anlatır; gerçek kasın enerji kullanımı gibi özelliklerini temsil etmez.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Üst üste duran iki sabit uzunluklu cetvelin kaydırılmasıyla toplam boyun değişmesi örnek gösterilebilir.
Detaylı Cevap: Cetveller daha çok örtüşürse birlikte kapladıkları uzunluk azalır. Bu örnek, sabit uzunluklu filamentlerin örtüşmesinin artmasıyla sarkomerin kısalmasını anlatır; gerçek kasın enerji kullanımı gibi özelliklerini temsil etmez.
35. Soru: Aşağıdaki tabloda insan bağışıklık sistemine ait savunma yapılarının hangi bağışıklık çeşidine ait olduğunu ilgili alana yazınız.
Kısa Cevap: Lenfositler, antikorlar ve bellek hücreleri özgül savunmaya; yangı, bariyerler ve fagositoz gibi mekanizmalar doğuştan gelen savunmaya yazılır.
Detaylı Cevap: Doğal bağışıklık ifadesi burada bağışıklığın doğuştan gelen kısmını belirtir. Doğal yolla hastalık geçirerek kazanılan aktif bağışıklık ise farklı bir sınıflandırmadır.
Kısa Cevap: Lenfositler, antikorlar ve bellek hücreleri özgül savunmaya; yangı, bariyerler ve fagositoz gibi mekanizmalar doğuştan gelen savunmaya yazılır.
Detaylı Cevap: Doğal bağışıklık ifadesi burada bağışıklığın doğuştan gelen kısmını belirtir. Doğal yolla hastalık geçirerek kazanılan aktif bağışıklık ise farklı bir sınıflandırmadır.
| Savunma yapısı | Bağışıklık çeşidi |
|---|---|
| B lenfositleri | Kazanılmış (özgül) bağışıklık |
| Yangısal tepki | Doğal (doğuştan gelen) bağışıklık |
| Antikorlar | Kazanılmış (özgül) bağışıklık |
| Mide asidi, salgılar | Doğal (doğuştan gelen) bağışıklık |
| Fagositik hücreler | Doğal (doğuştan gelen) bağışıklık |
| T lenfositleri | Kazanılmış (özgül) bağışıklık |
| Mukus salgısı | Doğal (doğuştan gelen) bağışıklık |
| Antimikrobiyal proteinler | Doğal (doğuştan gelen) bağışıklık |
| Hafıza hücreleri | Kazanılmış (özgül) bağışıklık |
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 13. Sayfa Cevapları (36-38. Sorular)
36-40. sorular, enfeksiyondan sonra oluşan bağışıklık belleği ve B hücrelerinin aracılık ettiği özgül yanıtla ilgilidir.
36. Soru: Öğrencinin bağışıklık sistemiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Kısa Cevap: C seçeneği yanlıştır: Antikorlar viral çoğalmayı artırarak koruma sağlamaz.
Detaylı Cevap: Plazma hücrelerinden salgılanan antikorların işlevi özgül antijene bağlanmaktır. Böylece virüsün etkisinin sınırlandırılmasına yardım ederler.
Kısa Cevap: C seçeneği yanlıştır: Antikorlar viral çoğalmayı artırarak koruma sağlamaz.
Detaylı Cevap: Plazma hücrelerinden salgılanan antikorların işlevi özgül antijene bağlanmaktır. Böylece virüsün etkisinin sınırlandırılmasına yardım ederler.
37. Soru: Görselde bir virüsün vücuda girmesinden sonra bağışıklık tepkisinin oluşma aşamalarını sırasıyla yazınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Antijenin tanınması → uygun B hücresinin aktivasyonu → klonal çoğalma → plazma hücreleri ile bellek B hücrelerinin oluşması → antikorlarla virüsün etkisizleştirilmesi.
Detaylı Cevap: Görsel B hücrelerinin aracılık ettiği sıvısal yanıtı özetler. Çoğalan hücrelerin bir kısmı antikor üreten plazma hücresine, bir kısmı daha sonraki yanıtı hızlandıran bellek hücresine dönüşür.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Antijenin tanınması → uygun B hücresinin aktivasyonu → klonal çoğalma → plazma hücreleri ile bellek B hücrelerinin oluşması → antikorlarla virüsün etkisizleştirilmesi.
Detaylı Cevap: Görsel B hücrelerinin aracılık ettiği sıvısal yanıtı özetler. Çoğalan hücrelerin bir kısmı antikor üreten plazma hücresine, bir kısmı daha sonraki yanıtı hızlandıran bellek hücresine dönüşür.
38. Soru: Görseldeki bağışıklık tepkisinin özgül (kazanılmış) bağışıklık olarak adlandırılmasının nedenlerini açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Yanıtın belirli virüs antijenine yönelmesi ve sonraki karşılaşma için bellek bırakması, özgül bağışıklığın özellikleridir.
Detaylı Cevap: Bu savunma bütün uyaranlara aynı şekilde karşılık vermez. İlgili antijeni tanıyan lenfositlerin seçilmesi ve çoğalması, genel savunmadan farklı bir özellik oluşturur.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Yanıtın belirli virüs antijenine yönelmesi ve sonraki karşılaşma için bellek bırakması, özgül bağışıklığın özellikleridir.
Detaylı Cevap: Bu savunma bütün uyaranlara aynı şekilde karşılık vermez. İlgili antijeni tanıyan lenfositlerin seçilmesi ve çoğalması, genel savunmadan farklı bir özellik oluşturur.
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 14. Sayfa Cevapları (39-42. Sorular)
39. Soru: Görselde hafıza hücrelerinin oluşması, aynı virüsün vücuda ikinci kez girmesi durumunda nasıl bir avantaj sağlar? Açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Bellek hücreleri ikinci karşılaşmada özgül savunmanın daha kısa sürede başlamasını sağlar.
Detaylı Cevap: İkincil yanıt, ilk karşılaşmadaki uzun hazırlık süresini azaltır. Koruma antijenin benzerliğine ve bağışıklığın durumuna bağlıdır; farklı grip virüslerine karşı tam koruma sonucu çıkarılamaz.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Bellek hücreleri ikinci karşılaşmada özgül savunmanın daha kısa sürede başlamasını sağlar.
Detaylı Cevap: İkincil yanıt, ilk karşılaşmadaki uzun hazırlık süresini azaltır. Koruma antijenin benzerliğine ve bağışıklığın durumuna bağlıdır; farklı grip virüslerine karşı tam koruma sonucu çıkarılamaz.
40. Soru: Görselde hafıza hücrelerinin oluşması, aynı virüsün vücuda ikinci kez girmesi durumunda nasıl bir avantaj sağlar? Açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Aynı antijenin tekrar gelmesi, bellek hücreleri sayesinde daha hızlı ve etkili savunmayla karşılanır.
Detaylı Cevap: Belgede soru tekrarı vardır. Anahtardaki aşı açıklaması bağışıklık belleğiyle ilişkili olsa da bu sorunun doğrudan yanıtı ikinci karşılaşmadaki hızlı ve güçlü tepkidir.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Aynı antijenin tekrar gelmesi, bellek hücreleri sayesinde daha hızlı ve etkili savunmayla karşılanır.
Detaylı Cevap: Belgede soru tekrarı vardır. Anahtardaki aşı açıklaması bağışıklık belleğiyle ilişkili olsa da bu sorunun doğrudan yanıtı ikinci karşılaşmadaki hızlı ve güçlü tepkidir.
Alerji örneğinde öğrenci polene tepki verir; babası aynı ortamda belirti yaşamaz. Sorular histamin, alerjik duyarlılık ve maruziyetin azaltılması üzerinedir.
41. Soru: Öğrencinin alerjik tepkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Kısa Cevap: E seçeneği doğrudur; histamin kaşıntı, akıntı ve hapşırma gibi belirtilerle ilişkilidir.
Detaylı Cevap: Alerjenle karşılaşma mast hücrelerinden histamin salınmasına yol açabilir. Antihistaminiklerin temel etkisi histaminin etkisini sınırlamaktır; metindeki salgıyı doğrudan engelleme ifadesi genelleme olarak doğru değildir.
Kısa Cevap: E seçeneği doğrudur; histamin kaşıntı, akıntı ve hapşırma gibi belirtilerle ilişkilidir.
Detaylı Cevap: Alerjenle karşılaşma mast hücrelerinden histamin salınmasına yol açabilir. Antihistaminiklerin temel etkisi histaminin etkisini sınırlamaktır; metindeki salgıyı doğrudan engelleme ifadesi genelleme olarak doğru değildir.
Bilgi kontrolü: NHS antihistaminik açıklaması, bu ilaçların histaminin etkisini engellediğini belirtir.
42. Soru: Doktorun açıklamalarından yararlanarak alerjik reaksiyonların ne olduğunu tanımlayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Alerjik reaksiyon, polen gibi zararsız bir alerjenin tehdit olarak algılanıp bağışıklık yanıtını başlatmasıdır.
Detaylı Cevap: Polen karşılaşmasında öğrencinin göz kaşıntısı, burun akıntısı ve hapşırması bu aşırı yanıtın belirtileridir. Aynı madde herkes için alerjen olmayabilir.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Alerjik reaksiyon, polen gibi zararsız bir alerjenin tehdit olarak algılanıp bağışıklık yanıtını başlatmasıdır.
Detaylı Cevap: Polen karşılaşmasında öğrencinin göz kaşıntısı, burun akıntısı ve hapşırması bu aşırı yanıtın belirtileridir. Aynı madde herkes için alerjen olmayabilir.
11. Sınıf Biyoloji Ek Ölçme PDF 15. Sayfa Cevapları (43-44. Sorular)
43. Soru: Öğrenci, alerjik tepkilerin tekrarını önlemek için hangi önlemleri alabilir? Açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Polen yoğunluğunu izleyip dışarıda kalma süresini azaltması, kapı ve pencereleri kapatması ve önerilen tedaviye uyması belirtileri sınırlandırabilir.
Detaylı Cevap: Yüzü ve göz çevresini koruyan gözlük kullanmak, dışarıdan gelince kıyafet değiştirmek ve yıkanmak da teması azaltabilir. İlaç kullanımı doktorun önerisine göre yürütülür; alınan önlemler kesin koruma garantisi değildir.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Polen yoğunluğunu izleyip dışarıda kalma süresini azaltması, kapı ve pencereleri kapatması ve önerilen tedaviye uyması belirtileri sınırlandırabilir.
Detaylı Cevap: Yüzü ve göz çevresini koruyan gözlük kullanmak, dışarıdan gelince kıyafet değiştirmek ve yıkanmak da teması azaltabilir. İlaç kullanımı doktorun önerisine göre yürütülür; alınan önlemler kesin koruma garantisi değildir.
Polenle teması azaltmaya ilişkin açıklamalar için NHS polen alerjisi bilgileri incelenebilir.
44. Soru: Öğrencinin babası polenlere karşı neden aynı tepkiyi vermemiştir? Açıklayınız.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Baba poleni aynı şekilde alerjen olarak algılayıp aşırı yanıt oluşturmadığından belirti yaşamamıştır.
Detaylı Cevap: Alerjik duyarlılık kişiden kişiye değişebilir. Baba ve çocuğun aynı ortamda bulunması, bağışıklık sistemlerinin bu maddeye aynı tepkiyi vereceğini göstermez.
Kısa Cevap: (Örnek cevap) Baba poleni aynı şekilde alerjen olarak algılayıp aşırı yanıt oluşturmadığından belirti yaşamamıştır.
Detaylı Cevap: Alerjik duyarlılık kişiden kişiye değişebilir. Baba ve çocuğun aynı ortamda bulunması, bağışıklık sistemlerinin bu maddeye aynı tepkiyi vereceğini göstermez.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 11. Sınıf Meb Biyoloji Ders Kitabı Cevapları sayfasında inceleyebilirsiniz.